Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Medicijnquiz juli - augustus 2011: Laxantia

Mevrouw Hijmans woont al jaren in een verzorgingshuis. Ze zit dag in, dag uit in haar stoel voor het raam. Bewegen gaat moeizaam, er is sprake van een fors overgewicht en mevrouw heeft oedemateuze benen en voeten. Omdat ze last heeft van obstipatie eet ze elke dag geweekte pruimen en extra zemelen, maar dat werkt nauwelijks.
Medicijnquiz juli - augustus 2011: Laxantia

Vragen

1. Welke niet-medicamenteuze interventies kun je hier inzetten?

a. extra vochtintake en meer bewegen
b. meer bewegen en extra vezels
c. extra vezels
d. alle antwoorden zijn juist

2. Waar moet je op letten bij inname van extra vezels?

a. Voldoende / extra drinken
b. Overprikkeling van de darm
c. Niet combineren met fruit
d. De werking houdt na stoppen nog weken aan  

3. Movicolon ®(macrogol) is een laxans dat zorgt voor:

a. Lokale prikkeling van de darm
b. Extra water vasthouden in de darm
c. Volumevergroting van de darminhoud
d. Zacht maken van de ontlasting  

4. Wat is het werkingsprincipe van osmotisch werkende laxantia (bijvoorbeeld magnesiumsulfaat)?

a. Houden extra water vast in de darm
b. Prikkelen de darm
c. Vergroten het volume van de darminhoud
d. Maken de ontlasting zacht  

Laxantia worden veel voorgeschreven en vaak gezien als onschuldige middelen. Er treden echter regelmatig bijwerkingen op. Deze zijn deels te voorkomen door het juiste middel voor het juiste probleem voor te schrijven, insluipend te doseren (rustig opbouwen) en in veel gevallen goed te drinken. 

5. Welk middel zorgt voor lokale prikkeling van de darm en mag maar kortdurend worden gebruikt?

a. Bisacodyl (Dulcolax®)
b. Lactulose (Duphalac®)
c. Psyllium (Metamucil®)
d. Loperamide (Imodium®)

Antwoorden

1. A. Meer vezels gebruiken is hier niet effectief, omdat mevrouw al zemelen gebruikt. Voldoende drinken is erg belangrijk: als de vochtintake te laag is, kunnen vezels zelfs voor meer obstipatie zorgen, omdat ze vocht onttrekken aan de darminhoud, of omdat ze zich ophopen en zo voor obstructie zorgen.

2. A. Voldoende drinken is heel belangrijk, zie de uitleg bij antwoord 1.

3. C. Movicolon® (macrogol) zorgt voor volumevergroting van de darminhoud.

4. A. De stoffen uit osmotisch werkende laxantia worden slecht opgenomen in de darm, waardoor via osmose veel water in de darmen wordt vastgehouden. Sommige van deze middelen (zoals lactulose) hebben ook een stimulerende werking op de darmwand. Ook bij deze middelen is veel drinken belangrijk.

5. A. Bisacodyl is een synthetisch product dat zorgt voor lokale prikkeling van de darmen. Natuurlijke middelen met hetzelfde effect zijn bijvoorbeeld rabarber, sennapeulen of cascarabladeren. Deze stoffen prikkelen allemaal rechtstreeks de darmwand. Bij langdurig gebruik kan een tekort aan water en zouten ontstaan en gaat de motoriek van de darmwand langzaam verloren.

E-Nursing

Met dank aan Annemieke Horikx, apotheker bij de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie.


- Butterhoff JJF, Opdorp FAC van, Geneesmiddeleninformatie; Elsevier Gezondheidszorg Maarssen 2009.

Wanneer spreken we van obstipatie?
Er is sprake van obstipatie bij ten minste twee symptomen:

Volwassenen:
• defecatiefrequentie ≤ 2 per week
• hard persen tijdens defecatie
• harde en/of keutelige feces
• gevoel van incomplete defecatie
• gevoel van anorectale obstructie/blokkade
• digitale handelingen noodzakelijk om ontlasting te verwijderen

Kinderen:
• defecatiefrequentie ≤ 2 per week
• ophouden van ontlasting
• pijnlijke, harde of keutelige feces
• grote hoeveelheid in luier of toilet
• grote fecale massa palpabel in abdomen of rectum
• fecale incontinentie ≥ 1 episode per week (indien zindelijk)

 samenvattingskaart M94 Obstipatie 

Marion Giesberts, medeoprichter van

3 reacties

  • no-profile-image

    Celine

    inderdaad ik ging ook niet voor antwoord a, maar vond b,c en d ook niet optioneel

  • no-profile-image

    Jantien

    Dat was voor mij tevens de rede om niet voor antwoord A te gaan.
    Ik dacht dat het een instinkertje was en derhalve verbaast over het antwoord.

  • no-profile-image

    Alice

    Met vraag 1 en het antwoord ben ik het niet helemaal eens. Het antwoord blijkt A te wezen, maar mevr. heeft waarschijnlijk cardiale klachten. Moet je dan ook niet opletten met 'extra vochtintake'? Aangezien mevr. al oedemateuze benen en voeten heeft. Vraag 1 + de antwoorden hadden wat specifieker mogen zijn.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden