Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

De ideale stagiair

Praktijkopleider Dorin van Oss (50) heeft in haar leven al tientallen stagiairs onder haar ervaren vleugels genomen en begeleid. Daarom weet ze als geen ander wat een stagiair in huis moet hebben om zoveel mogelijk uit de stage te halen. Ze vertelt aan Nursing welke 5 eigenschappen belangrijk zijn voor een stagiair.
De ideale stagiair

1. Actieve leerhouding
'Het is hun opleiding dus ook aan henzelf om initiatief te tonen en vragen te stellen. Dit werkt prettig voor zowel de stagiair zelf als de werkbegeleider. Een stagiair leert er veel meer door. En een werkbegeleider wordt op deze manier scherp gehouden en haalt er meer positieve energie uit. Het kost namelijk best wat moeite om een leerling, die alleen maar doet wat er moet gebeuren, op sleeptouw te nemen. Dan wordt zo'n persoon al snel als een last gezien. Maar als een stagiair vragen stelt, kun je daar op inspelen. Ook is het leuk en leerzaam als een stagiair vraagt waarom een werkbegeleider verpleegkundige/verzorgende handelingen op een bepaalde manier doet. Meestal zit hier een reden achter. En zo niet, dan is het goed voor de werkbegeleider om eens bij zichzelf na te gaan waarom ze iets op een bepaalde manier doet.'

2. Verantwoordelijkheid nemen voor het leerproces
'Hiermee bedoel ik dat stagiairs per dag duidelijk aangeven wat ze willen leren en  wat ze al wel en niet mogen doen. Je wilt als werkbegeleider erop kunnen vertrouwen dat een stagiair hier duidelijk  in is. Zo was er een stagiaire die infuus wilde leren prikken. Een collega riep enthousiast dat ze wel wilde helpen, maar ik wist dat ze haar toets 'infuus prikken' nog niet had gehaald. Natuurlijk moeten werkbegeleiders hier scherp in zijn, maar het is ook aan stagiairs om hun verantwoording hierin te nemen.
Met verantwoordelijkheid nemen bedoel ik ook dat stagiairs opkomen voor zichzelf. Het komt voor dat  er op een verkeerde manier gebruik wordt gemaakt van stagiairs. Het is voor stagiairs ontzettend moeilijk om hier wat van te zeggen, omdat ze in een kwetsbare positie zitten. Maar toch zal het hun leerproces ten goede komen, als zij hun grenzen  leren te bewaken. Dat moeten zij later in het echte ‘werkende’ leven ook.'

3. Inzicht in competenties en persoonlijke leerdoelen
'Een leerproces begint bij inzicht, want zonder dat ben je ook niet bewust van wat je nog kunt leren. Zo was er een stagiaire die vaak boos keek en had hier feedback op gekregen. In plaats van hier onzeker over te worden, had ze er een persoonlijk leerdoel van gemaakt om minder ernstig te kijken. Patiënten moeten immers vertrouwen krijgen in een verpleegkundige en dit gaat beter als die vriendelijk kijkt. Ik zag gewoon hoe anders patiënten op haar reageerden toen ze haar blik veranderde. Dat is erg mooi om te zien.'

4. Openstaan voor feedback en dit durven geven
'Meestal weet je van jezelf wel wat goed gaat en wat niet, maar er bestaat bijna altijd een blinde vlek voor iets. Daarom is het zo belangrijk dat stagiairs openstaan voor feedback. Laatst was er een stagiaire die een opnamegesprek had met een slechthorende dame op leeftijd. Ik zag dat de communicatie niet goed liep. De stagiaire hield haar hoofd naar beneden en praatte met zachte stem, zodat de dochter van de patiënt alles moest herhalen. Na het gesprek, toen de stagiaire weg was, hoorde ik moeder tegen dochter zeggen dat ze er niets van had verstaan. Toen ben ik naar de stagiaire gegaan en heb gezegd: 'Ik zag dat de dame niet goed kon volgen wat je zei. Als je haar beter aankijkt en duidelijker spreekt zal ze je beter snappen. ' Die stagiaire was er heel blij mee en in het volgende gesprek zag ik direct vooruitgang.
Stagiairs moeten om feedback durven vragen. Het zijn leerkansen voor hen. Zelf ben ik van mening dat stagiairs ook feedback mogen geven aan werkbegeleiders. Ook wij moeten bijscholen en leren. Dus als een stagiair iets ziet wat anders zou kunnen en dit op een juiste wijze aankaart, vind ik dat ze erop moeten kunnen vertrouwen dat ze hier niet op afgerekend worden.'

5. Empathie
'Of je nu stagiair bent of al dertig jaar in het vak zit, blijf handelen zoals jij, of je ouders behandeld zouden willen worden. Dat is soms lastig als je bijvoorbeeld vindt dat een patiënt onnodig angstig reageert. Probeer in zo'n situatie toch niet te oordelen, maar ga na wat je voor de patiënt kunt doen om de angst te verminderen.'

Door: Rachel van de Pol in samenwerking met Dorin van Oss. Zij is verpleegkundige en praktijkopleider bij het Meander Medisch Centrum. Voor de website Praktijkopleiden.nl blogt ze regelmatig over haar werkzaamheden.


Meer Nursing



Abonnement op Nursing
Nursing is de meest gelezen vaktitel voor verpleegkundigen niveau 4 en 5 in Nederland en Vlaanderen.
Word direct abonnee van Nursing.



Nursing op Facebook
Deel leuke foto's, filmpjes, winacties, en andere 'luchtiger' zaken
via www.facebook.com/VakbladNursing




Nursing Calculator
Koop de Nursing Calculator, dé rekenapp voor verpleegkundigen.
> Download de app meteen
> Bekijk eerst een demonstratiefilmpje.

Redactie Nursing.nl

Gerelateerde tags

Eén reactie

  • no-profile-image

    Luuk Somers

    De vijf eigenschappen die mevrouw van Oss aangeeft kloppen. Mits je het over ideale studenten hebt. Maar niet iedereen is de ideale student. Je mag dit dan ook niet van iedereen verwachten. En het valt me in de praktijk op dat men dit vaak wel doet. Zelf ben ik van mening dat je stagiaires wel degelijk mag helpen en sturing mag geven mits ze zelf energie erin steken. Als je informatie over begeleidingsstijlen leest staat er veelal geschreven dat je je begeleidingsstijl dient aan te passen op de leerstijl van de student. En toch willen scholen als stage-instellingen dat de student zich aanpast aan hun 'ideale' beeld van een student.
    Hiermee komt de student in sommige gevallen waarschijnlijk niet goed tot zijn/haar recht en wordt het optimale leerrendement niet uit de leersituatie gehaald.
    Als je bijvoorbeeld kijkt naar punt 1: de actieve leerhouding. Probeer dan een niet kortzichtig te kijken en als een vonnis te zeggen dat de student geen actieve leerhouding heeft en dat de kous daarmee af is. Vraag je als begeleider af waarom de student geen actieve leerhouding heeft. Is hij of zij bang? Voelt hij of zij zich niet op het gemak? Vinden ze het niet interessant? Hebben ze een leerachterstand?
    Punt twee: verantwoordelijkheid nemen voor je leerproces. Dit klinkt mooi. En het is ideaal als een student dit goed doet. Maar je komt van een middelbare school. En bent daarna naar een beroepsopleiding gegaan. En dan moet je verantwoordelijkheod voor je leerproces nemen. Dat is voor de een gemakkelijker dan de ander. Want wat is dat nou eigenlijk...? En is wat jij verstaat onder verantwoordelijkheid voor je leerproces nemen hetzelfde las wat je stagebegeleiders en dof docenten er onder verstaan? Een grote vraag die bij stagiaires leeft is dan ook: Wat wil men nou eigenlijk van mij? Moeilijk is het ook dat men op iedere stageplek iets anders verwacht. En dan is het ook nog eens een groot verschil welke opleiding je begeleider van die dag heeft gevolgd. Het verschil in opleiding tussen hbo en mbo kan voor de student erg verwarrend zijn.
    Punt drie: inzicht in competenties en persoonlijke leerdoelen: Er zijn goede verpleegkundigen die nou eenmaal bepaalde zaken niet zo goed op papier kunnen zetten / verwoorden. Het is zonde dat je daarop kunt zakken terwijl je een verdomd goede pleeg bent. Opleidingen blijven hangen in abstracte termen, zijn zelf onduidelijk en verwachten van de student duidelijkheid op papier terwijl het draait om kennis, vaardigheid, specialisme en ervaring! En natuurlijk moet een student weten wat hij of zij moet leren om een complete verpleegkundige te zijn. Maar dat kan ook met veel minder omslachtige methoden. En boven alles ook met methoden waarbij we minder achter de computer hoeven te zitten! In de praktijk willen we immers ook niet te lang achter de computer zitten om bureaucratische zaken af te handelen!
    Punt vier is een zeer belangrijk punt welke ook weer valt of staat bij veiligheid.
    Feedback durven geven en kunnen ontvangen. Je moet inderdaad beseffen dat je van feedback kunt leren. Al wordt helaas nooit wederhoor gepleegd en vraagt men zelden wat jij vindt. En tja, je moet nog een beoordeling krijgen, dus in hoeverre ga je daadwerkelijk vertellen wat je vindt als dat vrij kritisch is?
    Punt 5, empathie is misschien wel het belangrijkste punt. Als je niet over empathie beschikt is het misschien wel beter om te stoppen met je werk. Al heb ik ook 'begeleiders' gezien waarvan ik zelf dacht dat ze hun empathie in de loop der jaren waren kwijt geraakt... en wat moet je dan als stagiaire? Als een begeleider letterlijk zegt: jongen, als je idealen hebt... doe jezelf een plezier en vergeet ze!... Wat doe je dan? Feedback durven geven?! Ik dacht het niet...

    Een heel verhaal van mijn kant. En wellicht lijkt het alsof ik alleen voor de student wil pleiten. Dat is echter niet zo. De eindverantwoordelijkheid moet mijn inziens zeker bij de student liggen. Maar je mag staigiaires zeker triggeren, enthousiasmeren, een voorzetje geven. Dat is het spel, de uitdaging, die bij het begeleiden hoort. Je mag best wel eens iets voorzeggen. Stagiaires zijn immers in opleiding.
    Zorg voor een veilige leeromgeving en wederzijds vertrouwen. Dan komt de student een stuk verder en heeft hij of zij het gevoel dat ze ook ergens op terug kunnen vallen. En niet dat ze alleen maar moeten, moeten, moeten...

    Voor beide partijen valt er in veel gevallen nog veel te leren!

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden