Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

‘Cito-toets voor herregistratie niet betrouwbaar en valide’

Hoogleraar verplegingswetenschap en Chief Nursing Officer (CNO) Marieke Schuurmans maakte 5 november jongstleden de Cito-toets voor Herregistratie. Nursing informeerde haar naar haar ervaringen.

1. Wat vond je van de Cito-toets voor verpleegkundige herregistratie?

'Van tevoren was ik al geïnformeerd door collega's die de toets al hadden gemaakt. Zij hadden me al gewaarschuwd dat mijn grootste valkuil zou zijn dat ik teveel nadenk. Dus heb ik de keuze tussen twee antwoorden vaak gemaakt op grond van 'niet teveel nadenken'. De toets bestond uit een groot aantal meerkeuzevragen. Bij het beantwoorden daarvan probeerde ik steeds de onjuiste antwoorden weg te strepen. Daardoor bleef ik bij een aanzienlijk aantal vragen zitten met twee antwoorden die of allebei konden, of allebei eigenlijk niet. Ook bestonden veel vragen uit een korte omschrijving van een situatie en dan daarbij de vraag wat te doen. Terwijl 'wat te doen' afhangt van veel méér factoren dan die in de korte omschrijving stond.'

2. Kun je een voorbeeld noemen van zo'n vraag?

'Ja, bijvoorbeeld de vraag welke patiënt altijd wisselligging nodig heeft: de patiënt met decubitus, de patiënt met een pneumonie of een patiënt met contracturen. Simpel gedacht vul je dan in decubitus, maar dat klopt niet, het hangt af van de lokalisatie van de decubitus. Daarnaast zaten de meerkeuzevragen vol met misleidende antwoorden waardoor je op het verkeerde been werd gezet. Tot slot was er een aantal vragen bij met termen waar ik nooit van gehoord heb. Ik hoorde van collega's dat dit termen zijn die in leerboeken voor niveau 4 gebruikt worden. Gelukkig waren er ook open vragen waar je meer je vakkennis kwijt kon. Hierbij vroeg ik me wel af of die vakkennis nu als generiek gezien kon worden. Sommige vragen waren vrij specifiek. Doordat ik bijna 25 jaar in het ziekenhuis rondloop, waarvan ongeveer de helft dagelijks in de zorg op verschillende afdelingen, en ik ook als onderzoeker op veel verschillende terreinen onderzoek doe, heb ik een brede kennis van ons vak. Ik kan me voorstellen dat dat voor veel collega's anders ligt.'

Wie is Marieke Schuurmans precies?
Marieke Schuurmans is hoogleraar Verplegingswetenschap en sinds 1 oktober Chief Nursing Officer (CNO). De CNO is de belangrijkste adviseur van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport waar het gaat om verpleegkundigen. Lees meer.

3. Ben je geslaagd denk je?

'Op deze vraag durf ik geen ja te zeggen. Tegelijkertijd kan ik me eigenlijk niet voorstellen dat ik gezakt ben. Ik had bij een aanzienlijk aantal van de gesloten vragen twijfel, maar niet zozeer vanwege het inhoudelijke onderwerp maar meer de wijze van formuleren van de vraag en de antwoorden.'

4. Vind je dat deze toets een betrouwbare en valide manier is om te meten of iemand over verpleegkundige competenties beschikt?

'Het zal duidelijk zijn dat ik de toets niet betrouwbaar en niet valide vind. Het riep bij mij de vragen op "Is dit nu ons vak?" en "Wat zegt deze toets over mijn vakkennis?"

5. Waarom niet?

'Het is de eerste keer dat we in Nederland als verpleegkundigen geherregistreerd moeten worden. Persoonlijk ben ik een groot voorstander van herregistratie. Ooit een diploma halen is niet voldoende om je vak te kunnen blijven uitoefenen. Wel vind ik het onjuist dat je kan herregistreren met enkel gewerkte uren of met enkel een toets.  Bij andere disciplines en in andere landen ook bij verpleegkundigen is herregistratie alleen mogelijk op een combinatie van gewerkt uren en aantoonbare scholing. Ik heb collega-hoogleraren in de verpleegkunde uit  de Groot-Brittannië, de VS en Australië gevraagd hoe zij hun registratie konden behouden. Zij gaven aan dat bij hen je registreert op basis van gewerkte uren en continue educatie (portfolio) en dat je registratie doet in de rol van verpleegkundig zorgverlener, docent, onderzoekers of manager. Dus als onderzoeker moet ik aantoonbaar uren in verplegingswetenschappelijk onderzoek steken om me te kunnen herregistreren en moet ik scholing blijven volgen in het vak. Het mooie is dat ook bijvoorbeeld managers en docenten moeten aantonen dat ze inhoudelijk bij blijven, hierbij voorkom je dat hun klinische kennis verouderd.'

'Toets is oneerlijk en onduidelijk'
Marieke is niet de enige die de toets bekritiseert. Eerder startte verpleegkundige in de verslavingszorg Esther Askar uit Almere al een petitie om aandacht te vragen voor de 'onduidelijke en oneerlijke' toetsingsprocedure rond de herregistratie in het BIG-register. Zorgcoördinator Marijke Buitenhuis schreef voor Nursing een gastblog en pleit zelfs voor een onderzoek.

6. Wat vinden je buitenlandse collega's daarvan?

'Mijn buitenlandse collega's vonden het vreemd dat bij ons bijvoorbeeld veel managers en onderzoekers na 1 januari geen verpleegkundige meer zijn. Hierbij speelt natuurlijk dat bij ons de registratie gekoppeld is aan de wet BIG die primair tot doel heeft patiënten te beschermen tegen ondeskundige professionals. De vraag van mijn collega's is hoe bij ons dan verpleegkundig leiderschap en klinische herkenbaarheid vorm krijgen als je in veel functies niet meer herkenbaar bent als verpleegkundige.'

Nienke Berends

Gerelateerde tags

5 reacties

  • M.J.M. Van Erp

    De opmerking dat de V&VN alleen betrokken was als adviseur bij de toetsing klopt overigens niet. Een vertegenwoordiger van de V&VN heeft zitting in de commissie die deze vragen uiteindelijk heeft vastgesteld. Kennelijk is de V&VN niet op de hoogte van de activiteiten van de eigen vertegenwoordigers (!).

  • M.J.M. Van Erp

    Vanaf volgend jaar vervalt deze toets omdat niet meer op deelkwalificaties wordt getoetst (die tot op heden voor het MBO mogelijk waren), maar op competenties. Deze deelkwalificaties hebben een verschillend niveau en dus waren de vragen afgestemd op zowel basisniveau als op het niveau van de differentiatie.

  • J Bouma-Topma

    Dag Marieke, ik ben blij dit te lezen. Omdat ik al een paar jaar alleen als manager werk vond ik het niet terecht om mijn BIG registratie te verlengen. Officieel kan dat ook niet. Maar ik begeleid wel HBO-ers, geef gevraagd en ongevraagd advies. Weet precies wat mijn client nodig hebben qua zorg en draag dat over aan het team. Controleer de multidisciplinaire behandelplannen. In het verleden twee specialisaties gedaan, dialyse en klinische geriatrie. Mijn kennis is denk ik nog up to date, maar erg gericht op de doelgroep waar ik nu manager voor ben: de GRZ. Zou ik weer direct met de clienten willen werken dan moet ik herregistratie aanvragen en dus een toets doen. Jammer dat deze toets eigenlijk niets zegt over het feit of je een capabel verpleegkundige bent. Ik hoop dat dit in de nabije toekomst veranderd.

  • M.S. Roedoe

    Beroepsvereniging V&VN krijgt wisselende signalen (zowel negatief, neutraal als positief) van leden over de (kwaliteit van de) CITO-toets voor herregistratie. Dat is voor V&VN aanleiding voor een onderzoek onder alle leden, in het eerste kwartaal van 2014. V&VN vindt dat de beroepsvereniging betrokken moet worden bij de toekomstige ontwikkelingen, scholing en toetsing. Momenteel is V&VN alleen als adviseur betrokken bij de totstandkoming en beoordeling van de werkervaringseisen.

  • MarionV Verstraeten

    Ik heb de toets ook gemaakt en herken veel van wat Marieke Schuurmans zegt. Vragen waren onduidelijk geformuleerd of er waren meerdere antwoorden mogelijk. Ook ik kreeg het advies vooral niet teveel na te denken van mensen die de toets al eerder hadden gemaakt. Ik (en vele met mij) waren na het maken van de toets echt verbolgen over het feit dat dit dus kennelijk het niveau moet zijn van verpleegkundig Nederland. Ik hoop dat hier het laatste woord nog niet over gezegd is en heb de petitie van Esther Askar dan ook getekend.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden