Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

‘Registratielast verpleegkundigen is een zorgelijke ontwikkeling’

Waarom moeten we registreren en schieten al die scoringsformulieren en checklisten echt hun doel voorbij? 3 vragen aan Jan Klein, Emeritus hoogleraar Veiligheid in de Zorg. Klein werkt ook als anesthesioloog, onder andere in het Rotterdamse Havenziekenhuis
‘Registratielast verpleegkundigen is een zorgelijke ontwikkeling’

1. Wat is het nut van een checklist?

'De checklist is er omdat wij als professionals bepaalde zaken over het hoofd zien, terwijl we denken dat we alles goed geregeld hebben. Met een checklist stem je de cruciale zaken die nodig zijn voor een bepaalde behandeling gestructureerd op elkaar af. En door de checklist zorg je voor afstemming met collega's. Voordat wij werkten met checklisten ging er met regelmaat iets mis bij operaties. We hadden niet de juiste instrumenten op de ok, de patiënt was de patiënt niet of we hadden niet de juiste kant van het lichaam geïdentificeerd. We gaven de antibiotica niet, of te laat. Met een checklist voorkom je dit soort fouten.'

2. Toch worden al die scoringsformulieren en checklisten door verpleegkundige  ervaren als registratielast...

'Ja, dat snap ik zeer goed. De ene na de ander checklist wordt geïntroduceerd, waarbij de vertaling naar de praktijk vaak wordt vergeten. Verpleegkundigen moeten dan dagelijks zoveel checklisten aanvinken, dat het niet meer bij te houden is. Dat is een zeer zorgelijke ontwikkeling. Ik ken situaties waarbij checklisten achteraf worden ingevuld. Dan creëer je geen veiligheid, maar een schijnveiligheid.'

Verpleegkundigen lijden onder registratielast
Ongeveer de helft is dagelijks twee tot drie uur bezig met administratieve handelingen. Lees meer >>

3. Maar checklisten zijn ook nodig voor de transparantie en patiëntveiligheid. Hoe nu verder?

'Om tot een veiligheidscultuur te komen, doorloop je verschillende fasen. Bij een ernstig incident op de afdeling wordt er alles aan gedaan om herhaling te voorkomen. Er komen protocollen, checklisten en kwaliteitsindicatoren. Alles wordt gestandaardiseerd, dit is het bureaucratische stadium. Dan volgt de proactieve fase waarin veiligheid een zaak moet worden van de professionals op de werkvloer. In de gezondheidszorg zitten we nu in de overgang van de bureaucratische naar de proactieve fase. Nu moeten we de bureaucratie inperken. En dat is lastig, want het is ook niet de bedoeling het kind met het badwater weg te gooien. In de luchtvaart – die vaak als voorbeeld wordt gebruikt wat betreft veiligheidscultuur - zijn ze in de bureaucratische fase blijven hangen. Dat levert daar geen problemen op omdat er veel minder checklisten worden gebruikt. De zorg is veel complexer en daarom is het goed dat de verpleegkundigen nu aangeven dat het gebruik van checklisten zijn doel voorbij schiet. Het probleem is helder, nu moet er een oplossing komen. Die begint door artsen, verpleegkundigen en management samen te laten bekijken welke checklisten in de praktijk nuttig zijn en welke weg kunnen.'

Marloes Oelen

2 reacties

  • Jmm van Veen

    Nu heb ik last van een restrictie tot 1500 tekens dus moet er nog een stukje aan worden toegevoegd

    Het ene ziekenhuissysteem is het andere niet en de integratie van alle deelsystemen is menigmaal geen groot succes.
    De kans dat je sheets en formats moet invullen voor andere diensten maakt je al gauw tot manusje van alles en voor alles.
    Dat laatste moeten verpleegkundigen echt zelf zien te voorkomen

    Want het is ene vast gegeven dat als je eenmaal werk van een ander overneemt het ook meteen tot jouw klus wordt gemaakten er nog commentaar komt als het niet naar het zin is..

    Wellicht kan en afdelingssecretaresse(s) uitkomst bieden

    Afdelingsverpleegkundigen : maak je hard voor de nodige uitzuivering een aanpassingen in het systeem..ten zij jullie natuurlijk verlegen zitten om werkverschaffing.

    Nb
    De meeste afdelingen werken al met gestandaardiseerde zorg(PB/EBP) en zijn gestrat met checklisten
    Wellicht is dat alleen nog handig voor nieuwelingen..
    Een fietser/geroutineerde automobilist volgt niet gericht/bewust een protocol of checklist meer..dit wel vereisen betekent ene belemmering in het proces.
    Gewoon goed uitzuiveren en geen kind met het waswater wegmikken, zou ik zeggen..

  • Jmm van Veen

    Uit eigen observaties en bij navraag blijkt dat op een afdeling interne elke verpleegkundige 3 uur achter een computer zit om zijn/haar administratie af te werken...

    In de voorgaande tekst wordt het belang van ene checklist duidelijk aangegeven..(en zelfs dan ben je er nog niet uit..je kunt een apparaat binnen krijgen dat voor iedereen gloednieuw is met een onbekende gebruiksaanwijzing..ander stand van knoppen etc)
    Operatiekamer: hoog risico,goede controle vooraf vereist!

    Maar soortgelijke checklisten op een afdeling interne..?
    One size fits all principe?
    Overdone?
    Het resultaat van ene groeiproces..
    Een geroutineerde automobilist gaat echt niet elke handeling afwerken volgens checklist..
    Net zo min als een fietsers die bewust een protocol volgt en daar nog over moet schrijven ook..

    Ik weet niet wat er allemaal gevraagd wordt maar het schijnt vereist te zijn, dus ...met 2 vingers achter het toetsenbord.
    Het waarom van deze vereiste en de manier waarop is menigeen ene raadsel..
    Verpleegkundigen mogen eerst wel een cursus blindtypen gaan volgen



Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden