Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Zachtaardige begeleiders maken flutverpleegkundigen

Stagiaires begeleiden is niet gemakkelijk. Natuurlijk kunnen ze eerst controles, po’s, bellen en andere rotklusjes doen. En zeker kunnen ‘de goeien’ uiteindelijk goedkoop zorg bieden aan een hele groep cliënten. Maar zijn ze daarvoor bedoeld?

Ik vind het lastig om een balans te vinden tussen zelfstandigheid bieden en leermomenten inlassen. Hoever laat ik vieren en wanneer trek ik flink aan de lijn? En wat moet een stagiaire eigenlijk weten? Is het flauw van mij, als ik een tweede- of derdejaars leerling boos richting boek stuur, omdat ze niet weet wat shockverschijnselen zijn? En al die pillen? Veel teveel om te overzien, maar er zou toch een minimumgrens moeten worden getrokken: dit móet je weten over de pillen die je verstrekt. Een veel gehoord antwoord van mijn leerlingen is: ‘Ik zoek het vanavond allemaal op.’ Dan moet ik dus zorgen dat dat in hun reflectie wordt opgenomen: ‘Morgen weet ik wat lasix is en wat de gevolgen zijn van bumetanide.’

Kennis overbrengen en mensen nieuwsgierig maken voor ons beroep, vind ik prachtig werk. Van die verlegen-doch-gepassioneerde bambi-ogen in een kraakwit pak. Mensen met idealen die ik hier en daar bijna was vergeten. Hun vragen beantwoorden en dan bewijzen dat ik weet wat ik doe.

Hoe was het ook alweer toen ik dit leerde? Wat ging ik vaak op mijn gevoelige snuitje. Dacht ik veel te weten en mij eindelijk overduidelijk te bekwamen, had ik iets heel belangrijks vergeten. Zaten begeleiders mij zo stevig op de lip tijdens een wondverzorging dat ik nerveus trillend steriele gazen tegen bacteriën slingerde. Wat was ik klein en kwetsbaar en een slechte verpleegkundige.

Mede door de schoppen van mijn begeleiders (nu mijn collega’s) ben ik een bijdehante, veel wetende en kritische pleeg geworden. Dat van die zachte heelmeesters is kennelijk niet alleen letterlijk waar. Zachtaardige begeleiders maken flutverpleegkundigen.

Dat vind ik dan weer heel kort door de bocht van mezelf. Maar het is waar dat je niet weet wat je nog moet bijleren, tenzij iemand je erop wijst. Je wordt niet slimmer, als mensen je niet wijzen op tekortkomingen. Nee groeimogelijkheden, bedoel ik.

Voor een fraai beroep als het onze moet je hard knokken. Vertrouwen van een patiënt en zijn lichaam in je handen moet je verdienen. Ik heb me dan ook voorgenomen om mijn eisen kenbaar te maken. Vriendelijk en respectvol, maar wel duidelijk(er). Wil jij mijn collega worden, dan ligt hier je eisenpakket. Succes!

Gerelateerde tags

25 reacties

  • no-profile-image

    Katia

    Vindt je dat nou echt goed werken dat je staat te trillen van de zenuwen bij een handeling? Natuurlijk moeten leerlingen gecorrigeerd worden op fouten, maar ik vind de hardheid op sommige stageplekken stuitend en op het onbeschofte af. En dat gaat vaak ook nog nergens over. Noem me een softie maar ik ben behoorlijk afgeknapt op de zorg (en niet door het werk of de patienten, dat blijft geweldig) door de 'toekomstige collega's en begrijp heel goed waarom het moeilijk is om gemotiveerde mensen te vinden.

  • no-profile-image

    Maud

    Waar je voor moet uitkijken bij het begeleiden van stagaires, is dat je niet je eigen manier van leren projecteert op die van de stagaire. Ieder heeft zijn eigen manier van leren en de kunst is die te onderkennen en je begeleiding daar op aan te passen. De ene stagaire heeft een wat strengere begeleiding nodig en de andere een wat softere aanpak, om maar in dezelfde termen te blijven spreken. Hou in je achterhoofd dat het je toekomstige collega's zijn en die wil je warm houden voor het vak en niet ontmoedigen of afschrikken. Als je een goede begeleider bent pik je heus wel de minder geschikten er uit.

  • no-profile-image

    Marianne

    Het bebeleiden van een stagiaire is een vak apart. Op dit moment merk ik dat door de vele veranderingen in het onderwijs (het competentiegericht leren)je daar je begeleiding ook op aan moet passen. De stagaires komen met stageplannen gericht op kerntaken, werkprocessen en competenties. Ik vraag mij af of begeleiders daar wel genoeg van weten om stagaires hierbij goed te beggeleiden. Ik ben benieuwd wat de ervaring van andere verpleegkundigen hiermee is.

  • no-profile-image

    Noortje Sprengers

    http://home.orange.nl/onderwijs/SituationeelBegeleiden.htm

    maak gebruik van dit schema, zo weet je waar de leerling staat en wat jouw taak is. Hierbij kan training on the job ook helpen: werk bijv samen op een kamer, zodat je kan aanvullen waar nodig. Over de schouder meekijken, aanvullen etc.

  • no-profile-image

    Gerard

    Wat ook leuk is: als stagiair je begeleider kritische feedback geven. Iets wat te weinig wordt gedaan, omdat m.i. er vaak een groot positieverschil wordt gecreeerd. Het is zo belangrijk dat een stagiair feedback kan ontvangen, maar andersom? Ik heb net afgestuurde HBO-vers als begeleiders gehad en feedback ontvangen kon geen van allen!!

  • no-profile-image

    A-vpk

    Is dat competentie gericht leren opzich geen knelpunt ? Je slaat de spijker op zijn kop, kerntaken, werkprocessen e.d.
    Dit lijkt ten koste te gaan van het vakinhoudelijke aspect zoals het anatomie, ziekteleer etc. Wanneer gaan we inzien dat de opleidingen zelf de verkeerde richting opgaan. Er word niet voor niets geklaagt dat het niveau achteruit hold en dat de net afgestudeerden niets meer weten wat voor een oude A pleeg vanzelfsprekend was te weten...

  • no-profile-image

    Pien

    Ik zou mezelf vriendelijk kritisch willen noemen. Toch kom ik met deze instelling niet altijd waar ik wezen wil. Ik kan duidelijke feedback geven. Vind het niet moeilijk om verbeterpunten aan te geven, maar heb ook de ervaring dat er leerlingen/stagiaires zijn waarbij de verbeterpunten-tactiek niet werkt. Gaat het ene oor in en de andere uit lijkt soms wel. Na een voortgangsgesprek waar de leerling eigenlijk op bijna alle punten onvoldoende scoorde, vraag je hoe het gesprek ging: "Ja hoor, prima!" met een glimlach.. Dan hoop ik van harte dat alles wel aangekomen is.....
    Toch, wees voorzichtig in het uitdelen van harde kritieken. Je moet het wel naar je zin kunnen hebben als stagaiare! Duidelijkheid en openheid én vriendelijkheid.

  • no-profile-image

    cathy

    Harde begeleiders weren verpleegkundige.
    Ik heb zelf een rot stage gehad in het ziekenhuis. Altijd comentaar, nooit iets goed kunnen doen. Het was in de trant van we zullen die hbo'ver laten weten dat ze nog niets weet. Terwijl mijn instelling was om zo veel mogelijk te leren. Ik had toen mondiger moeten zijn. Het gevolg is dat ik me wel drie keer bedenk eer ik in een ziekenhuis ga werken. Momenteel werk ik met volle tevredenheid in de gehandicaptenzorg.

  • no-profile-image

    cathy

    Harde begeleiders weren verpleegkundige.
    Ik heb zelf een rot stage gehad in het ziekenhuis. Altijd comentaar, nooit iets goed kunnen doen. Het was in de trant van we zullen die hbo'ver laten weten dat ze nog niets weet. Terwijl mijn instelling was om zo veel mogelijk te leren. Ik had toen mondiger moeten zijn. Het gevolg is dat ik me wel drie keer bedenk eer ik in een ziekenhuis ga werken. Momenteel werk ik met volle tevredenheid in de gehandicaptenzorg.

  • no-profile-image

    jacq.

    jammer dat je een rot stage hebt gehad, Cathy en VIG...
    Het ziekenhuis is i.d.d. wat harder van mentaliteit. Maar... Dat voorkom je bijna niet als je beseft hoe afhankelijk sommige patienten zijn van jouw observatie, verpleegkunde enz. Het is jammer dat je zo'n slechte ervaring hebt gehad. Ik probeer altijd een positieve insteek te houden, en de leerling haar eigen 'fouten' te laten maken, zolang de patient er niet de dupe van is.
    Gaat dit er wel op lijken, dan grijp ik in... en altijd in het belang van de patient.
    Heb je wel je gevoel gedeeld met je begleider? Misschien berusste je gevoel wel op een misverstand. Ik heb de ervaring dat dit gebeurde bij een leerling die ik een observatieopdracht gaf en dat die dacht dat ik haar wilde laten voelen dat ze het niet wist.
    Misverstand dus.
    toen ze het begreep, kon ze beter met observatieopdrachten omgaan.
    j

  • no-profile-image

    annemiek

    lieve cathy , ontmoedegingsbeleid?? lijkt het . ik snap je eigen pijn wel hoor . en inderdaad ,als men niet weet wat te worden dan maar in de zorg? ze vallen van zelf door de mand! mijn opleiding in ziekenhuis was super !! ennne ,he daar was ook wel zo een muts die op haar knieen ging om te kijken of ik de wieltjes van het bed wel had gepoetst en met haar vinger dacht stof op te halen waarop ik zei; jammer maar dat is zeepsop. Je hebt snel genoeg gezien of ze er voor het vak zijn of alleen maar ;je mot wat ;mentaliteit. we moeten zuinig zijn met hun die het toch proberen !!heel veel succes met het begeleiden!! wel aardig blijven hoor .groetjes

  • no-profile-image

    VIG

    Helemaal mee eens Cathy! De sector zelf is ook priema in staat om mensen het vak uit te jagen letterlijk en figuurlijk!! Helaas hebben teveel collega,s het Nightingale-syndroom die alleen maar willen laten zien hoe goed ze zijn door andere af te zijken! Normaal iemand opleiden is er in deze tijd niet meer bij. Ik heb ook vervelende ervaringen in het ZH gehad, kon echt niets goed doen! op een gegeven moment ben je er wel klaar mee.

  • no-profile-image

    j.

    Jammer dat niet alle collega's snappen dat je niet zomaar iets aftekent.
    Leerlingen en stagiaire weten altijd de collega te vinden die niet teveel door vraagt en makkelijk aftekent

  • no-profile-image

    lia Tinga

    Begeleiden niet voor iedereen weggelegd.Breng Negatieve feedback zodat de leerling erwat mee kan en ervan leert. Geef duidelijk aan wat je van de leerling verwacht en vraag wat zij van jou verwacht.Neem de tijd om de leerling te begeleiden en evalueer regelmatig. Zo is het voor de begeleider en de leerling in de meeste gevallen een leuke tijd. Zie je dat een leerling niet geschikt is laat deze dan ook niet doorgaan. Het wordt anders in de toekomst wel een collega die niet fuctioneert, wat inhoud dat de clienten niet de zorg krijgen waar ze recht op hebben. zoals het zou moeten.

  • no-profile-image

    M.

    Heel erg nuttig dit onderwerp!
    Zit nu in mijn laatste stage voordat ik gediplomeerd vpk zal zijn en ik heb als verbeterproject het opzetten van een handleiding voor werkbegeleiders weliswaar voor de thuiszorginstelling waar ik nu stageloop.
    Ik zie zelf kritiek ook als feedback waar je wat mee kunt doen maar een compliment is ook wel fijn op zijn tijd omdat het toch motiveert. Zeker als stagiaire neem ik op de een of andere manier altijd wel een 'onderdanige' positie in en kijk ik altijd erg op tegen de gediplomeerden. Dit probeer ik steeds meer los te laten want er wordt op deze stage ook echt ruimte geboden om mezelf te ontwikkelen als toch een gelijkwaardige zorgverlener.
    Op het moment begeleid ik als 4e jaars een 1ejaars student. Superspannend maar wel erg leuk!

  • no-profile-image

    Bianca

    Mij staat nog een stage te wachten in de AGZ en van termen als 'boos worden' schiet ik direct in de weerstand. Boosheid is een uiting van frustratie. Een gefrustreerde begeleider is er misschien nog niet aan toe om begeleider te zijn. Hetzelfde telt voor een begeleider die een leerling aan haar lot overlaat. Een mooie middenweg is iemand die zich aanpast aan de leerstijl van de leerling en in de begeleiding kritisch en ondersteunend is. Begeleiden is een vak apart en leerling zijn ook.

  • no-profile-image

    Ivette

    Ik heb een beetje moeite met de term "gelijkwaardigheid". In de functie van leerling verpleegkundige ben je niet gelijkwaardig aan je gediplomeerde begeleider. Als mens misschien wel, maar niet in de functie. Dat is waar leerlingen zich soms in vergissen.
    Kritiek is om van te leren, vat het dan ook zo op en niet als persoonlijke aanval. Ik betrap mezelf er ook wel eens op dat ik mijn opbouwende kritiek zo zacht mogelijk probeer te verpakken tijdens een evaluatiegesprek, maar de boodschap lijkt dan verloren te gaan in de verpakking.

  • no-profile-image

    willy

    Ik denk dat ik vroeger van de strenge begeleiders het meest geleerd heb. Eén keer per week in het kantoortje van de praktijkbegeleidster. "Wat voor patienten heb je deze week verpleegd?" En dan kon je het hele ziektebeeld van die patient -onvoorbereid- vertellen. Inclusief het hoe en waarom van de onderzoeken, behandeling, etc. Ook de kennis over de medicijnen die de patient gebruikte, moest paraat zijn.
    Ook als je de verpleegtechnische handelingen met haar moest doen.... bloednerveus was je. Maar je leerde het wel perfect uitvoeren.
    Maar ondanks het feit dat je veel leerde, gaf ze je wel steeds het gevoel dat je niks kon en dat je een slechte leerling was. Een compliment was en niet bij. Een andere praktijkbegeleidster deed het heel anders. Die kon je echt het gevoel geven dat je goed functioneerde en dat de patienten blij mochten zijn met een zuster als jij.
    En hoe gek het ook klinkt...beide begeleidsters had ik blijkbaar nodig.
    En tegenwoordig geef ik een stagaire liever een compliment dan kritiek.

  • no-profile-image

    Yolande

    Hoi Sandra,

    De begeleiding bij jou op de afdeling was prima. Ik houd er wel van als een begeleider mij behoorlijk aan de tand voelt en het geeft een kick als je dan als stagiaire alles weet te benoemen! Ook jij bent als begeleider kritisch maar rechtvaardig. Het vorige half jaar zat ik bij jou op de afdeling. Een leuke en vooral leerzame ervaring!

  • no-profile-image

    Kees Schriek

    Wat is een zachtaardige begeleider? Kunnen aardige begeleiders niet kritisch zijn? Ik geloof dat de stelling een beetje mank gaat. Zachtaardigheid in de zin van rekening houden met de leerling of stagaire, met diens gevoel, emoties en omgeving is niet slecht. Dit is wellicht de kern van het verpleegkundig beroep. Iemand daar gericht op voorbereiden vraagt een begripvolle, doelgerichte, professionele en eerlijke opstelling van begeleiders. en die mag best zachtaardig zijn.

  • no-profile-image

    Leo

    Je kunt ook zachtaardig zijn en toch kritisch! Op dit moment zit ik zelf weer in een leertraject en leer inderdaad veel van de positief, kritisch opbouwende verpleegkundige, die ook naar zichzelf durft te kijken, respectvol is en je op een gelijkwaardige manier behandelt. Verschrikkelijk vind ik de arrogantie en het haantjesgedrag waarmee soms opmerkingen en meningen worden verkondigd die niet op feiten zijn gebaseerd maar wat men vindt. Jammer is het dan als er binnen een team over gesproken wordt en het een eigen leven gaat leiden. Hoe kom je daar weer vanaf?? Het kan heel demotiverend werken bovenop alle werkdruk en tekorten aan personeel...Gediplomeerd zijn betekent nog niet vanzelfsprekend een goed begeleider!

  • no-profile-image

    Annemiek

    Inderdaad Ben, af en toe een compliment is goed voor het zelfvertrouwen en werkt opbouwend. Ook opbouwende kritiek is goed. Al is het bijna 30 jaar geleden, een verpleegkundige die me als leerling de grond inboorde ben ik nog niet vergeten, en daar heb ik niks van geleerd.
    Waar ik zelf veel aan gehad heb met leerlingenbegeleiding is de methode van "the one minute preceptor." Oorspronkelijk gebruikt in de opleiding voor artsen, maar ook toe te passen in de verpleging.

  • no-profile-image

    Ben

    Het is inderdaad een balans. Wees kritisch naar je leerling, daar leert hij of zij van, maar wees ook positief. Ik heb een aantal keer meegemaakt dat ik begeleiders had die mij constant op de lip zaten, alleen maar aandacht hadden voor hetgeen ik nog moest leren, maar geen aandacht hadden voor wat er al goed ging of dat ik beter ben gaan doen na feedback.
    Dat is een ontzettend kwalijke zaak, want, zoals Jefrey als zei, een compliment motiveert. Daarnaast geeft het ook wat zelfvertrouwen in een toch erg moeilijke periode als je stage loopt.
    Zonder complimenten krijgt een stagiair al snel de indruk het niet goed te doen.
    Dus ja, je moet kritisch zijn, maar heb als begeleider ook aandacht voor dat wat al goed gaat of sinds een evaluatie beter is gegaan. Hier wordt, met name in de A, te weinig aandacht aan besteedt. Men let teveel op het leren van nieuwe vaardigheden. Hoe de stagiair zijn stage en het werk ervaart wordt dan even vergeten.
    Nou geldt het voor mij, en dit heb ik ook bij andere stagiaires gezien, dat als ik te hard en te streng wordt begeleid, dat ik dan veel minder leer dan wanneer ik een werkbegeleider heb die inderdaad kritisch is, maar ook aandacht schenkt aan de dingen die ik goed kan of steeds beter ben gaan doen tijdens de stage.
    Altijd als ik een stagiair begeleid zorg ik dat deze balans in mijn begeleiden aanwezig is. Ja, ik ben kritisch, maar ik sta nooit met de zweep achter een stagiair en ik zorg dat ik ook complimenten geef over de dingen die goed gaan.

  • no-profile-image

    jacq.

    ja, ja..

    die zachtaardige begeleidiers zorgen voor een flow dat je je goed gaat voelen... maar de kritische begeleider die je stimuleert en waarvan je merkt dat je dingen leert zorgt voor een veel betere flow (lees groei). Het begeleiden van leerlingen is niet makkelijk, maar ik kan zeggen dat ik zelf het meest geleerd heb van de strenge begeleiders.
    Was niet altijd even leuk, maar uiteindelijk wel nuttig.
    Je moet per leerling de balans vinden tussen afstand en nabijheid/ tussen vrijlaten en controleren. Ligt natuurlijk ook aan de situatie.
    Pas je begeleiding aan aan de leerstijl van de leerling. dan zie je optimaal resultaat...
    jacq.

  • no-profile-image

    Jeffrey

    Zachtaardige begeleiders maken flutverpleegkundigen.
    sterkte stelling, maar wellicht deels waar.
    Ik ben zelf verpleegkundige in opleiding en ik merk dat ik van de meest kritische collega's de meeste leermomenten ervaar en deze doormiddel van opbouwende feedback te horen krijg. Ondanks deze opbouwende feedback merk ik in mijn eigen functioneren dat ik het beste uit mezelf haal wanneer er door een collega een compliment wordt gemaakt, iets kleins zoals goed gewerkt vandaag aan het einde van de dienst. Veelal komen juist deze complimentjes van de "zachtaardige begeleiders" waardoor iemand in een flow komt doordat hij/zij zich lekker in zen vel begint te voelen

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden