Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Donkere dagen van december

Sinterklaas is de opmaat naar donkere en zware dagen als je opgenomen bent, en je ziek of eenzaam voelt. Als klap op de vuurpijl eindigt deze 'feestelijke' periode met Oud en Nieuw, waarbij ongeneeslijk zieken doodleuk een gelukkig en gezond Nieuwjaar wordt toegewenst. 'Maak mij maar niet wakker om 24.00 uur, broeder', hoorde ik vaak.

Ik wilde deze moeilijke maand dus altijd vrolijk beginnen en daar leende zich het oer-Hollandse Sinterklaas prima voor. Hoe ziek je ook bent, Sinterklaas kan rekenen op een glimlach en warme herinneringen. Maar ik hou niet van die Sinterklazen die een patiënt opeens als een kind aanspreken, ik hou van een ongeremde Sint en van spektakel.

Zo paradeerde ik een keer als Sinterklaas op een paard door de gangen van het verpleeghuis waar ik werkte. Het moet een mooi statig gezicht geweest zijn, geschrokken maar ook ontroerd keken de patiënten toe. Een groepje dementerende dames schoot onbedaarlijk in de lach, toen een zwarte Piet al hollend vergeefs probeerde met een steek het een en ander van het paard op te vangen. Een paar jaar later scheurde ik als Sinterklaas op een brommer met een rode helm op over de gangen van afdeling geriatrie. De ingedutte en gedrogeerde patiënten begonnen spontaan Sinterklaasliedjes te zingen.

Ik wilde altijd graag werken tijdens de kerstdagen, omdat de eenzaamheid dan nog eenzamer is. Maar al te goed weet ik mij te herinneren dat een oudere man zich op tweede kerstdag meldde bij de balie van het verpleeghuis, ik stond op het punt om naar huis te gaan. Toen hij vroeg op welke kamer de heer Pietersen lag, verslikte ik me bijna in mijn koffie, want die was namelijk twee weken eerder gestorven. Ik hernam me, loodste de oude man het kantoortje in en vertelde dat de heer Pietersen, die een oude vriend van hem bleek te zijn, was overleden en dat de familie hem kennelijk niet op het rouwkaartenlijstje had staan. Ik schonk hem een kopje koffie in, en toen hij later weg sjokte hoorde ik hem mompelen: 'Ik hou niemand meer over.'

Maar zo waren er ook de kerstfeesten
- Waarin ik de patiënten vergastte op een kaneelsausje over het vlees, dat voor het toetje bedoeld bleek te zijn. 'Best lekker', vertrouwden de patiënten mij toe;
- Begon een groep patiënten alvast het rauwe vlees op te eten terwijl ik de olie voor de vleesfondue aan het halen was;
- Keken we allen toe hoe tijdens de mis de kerstboom in slow motion omviel;
- Was er een grote consternatie toen het kindje Jezus uit de krib bleek te zijn gestolen;
- Had een melige nachtdienst de beelden uit de kerststal over de afdeling verspreid: de schapen in de spoel, herders in een leeg bed en Maria achter de balie.

Echt onvergetelijk was mijn vroege dienst op een eerste kerstdag in een oud verpleeghuis. Rond 7.00 uur verzamelde zich een groot koor op de grote monumentale trap, buiten was het nog donker. Ik rook de geur van de kerstbomen, de verlichting was nog gedimd, op de afdelingen was men nog in een diepe slaap. Toen het koor begon te zingen, zweefden er prachtige kerstliederen door het hele verpleeghuis die iedereen bereikten. Het leek wel of ik gedragen werd door de liederen toen ik het kerstontbijt uitdeelde. Alle patiënten waren wakker geworden van het prachtige gezang, bij de een rolde een traan over de wang, bij een ander welde een traan op. Weer een ander tuurde intens naar een foto van een geliefde op het nachtkastje. Toen het koor stopte met zingen, deed ik overal de gordijnen open. Het sneeuwde.

Ik werk al jaren niet meer aan het bed en het klinkt misschien raar, maar juist tijdens de kerstdagen mis ik dit werk zo. Als ik na een overdadig kerstdiner doelloos een rondje ga wandelen loop ik langs een verpleeghuis. Ik vang dan een glimp op van iemand in het wit achter het raam. Op dat moment ben ik heel jaloers, want ik weet dat die verpleegkundige iets doet wat er écht toe doet, en zeker met kerstmis.

Marcellino Bogers (1957) van huis uit psychiatrisch verpleegkundige, maar tegenwoordig congresontwikkelaar bij Elsevier Gezondheidszorg, cabaretier en dagvoorzitter op het Nursing Event. Hij is auteur van het boek Humor als verpleegkundige interventiewww.marcellinobogers.nl

5 reacties

  • no-profile-image

    Willy

    Prachtig verhaal. Inderdaad met een lach en een traan.
    Bij ons was het vroeger ook de gewoonte dat het voltallige personeel op eerste kerstdag in het trappenhuis stond, kerstliederen te zingen. Echt zo'n kippevel-moment. De patienten vonden dit prachtig.Maar ook een erg emotioneel moment voor velen.
    En op Nieuwjaarsmorgen.... tja, wat zeg je tegen iemand die weet dat hij niet lang meer te leven heeft... Ik sta er soms met een soort van maagkramp bij te kijken als er een collega is die met een grote lag op zijn of haar gezicht "Gelukkig Nieuwjaar!!!!!!" tegen zo'n patient zegt. Ik krijg het over het algemeen niet uit m'n strot en daarom zeg ik dus vaak ook niks. Als ik de patient een hand en/of een knuffel geef, is het vaak de patient die míj een gelukkig nieuwjaar wenst. Dat wil ik hem ook graag wensen, en dat zeg ik dan ook. En het is afhankelijk van de reactie van de patient hoe je hier samen verder mee omgaat. Soms moet je er even voor gaan zitten.
    En natuurlijk probeer je de feestdagen zo gezellig mogelijk te maken voor de patienten en hun familie. En niet te vergeten...ook voor elkaar als collega's.
    En Marcellino...als jullie 17 maart naar hier komen...SLECHTE PLANNING!!!! Deze keer zonder mij helaas. Volgende keer beter.

  • no-profile-image

    Maudy Lisnet

    Heel herkenbaar, werk zelf ook graag met de feestdagen. Heb uitbundig gelachen om het stukje saus en rauw vlees!! Zeg, jij hebt niet toevallig een blauwe maandag MIKOJEL onderwijs gevolgd in Baarn. Heb daar begin jaren 80 met een Marcellino in de groep gezeten.Vond het niet op je CV maar denk allah je zou het zomaar kunnen zijn. Groet Maudy.
    PS; MIKOJEL staat voor MI ? Kopse Hof en Jelburg en was een sociale academie met musisch-ludische aspecten.

  • no-profile-image

    Monica

    Prachtig, zelfs je verhaal bracht bij mij een glimlach, en een opwellende traan naar boven!

  • no-profile-image

    Annemiek

    Mooi verhaal!

  • no-profile-image

    Joke

    AMEN!

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden