Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Onverantwoorde zorg

Vorige week las ik in de Volkskrant een groot interview met Walter Stolz over zijn boek ; Gevangen in de zorgketen', over zijn aan kanker overleden vrouw.

Een fragment:
Het is zomer 2007 als Walter Stolz (72) in een Amsterdams ziekenhuis wacht op zijn vrouw Marjolijn. Ze heeft een zware chemokuur ondergaan en nu ligt ze onder de scan om te zien hoe het met haar hersentumor gaat. Stolz moet buiten wachten. 'Er kwam een verpleegkundige naar me toe. Ze vroeg: heeft u een stuk plastic in uw auto? Mijn vrouw bleek onder de poep te zitten - van haar knieholten tot haar rug. Ik zei: dan laat u haar toch schoonmaken? Maar ze antwoordde: het spijt me, onze afdeling gaat nu sluiten. Voordat ik kon protesteren, had ze zich al omgedraaid.' Daar stond hij dan, met zijn zwijgende vrouw in een rolstoel. Het was een van de meest vernederende momenten uit haar ziektegeschiedenis.

Ik verslikte me in mijn ontbijtje van verbijstering. Schaamte, woede en verdriet vochten bij mij om voorrang. Het was vast geen verpleegkundige, dacht ik nog. Wat bezielde haar, ik wil zo graag trots zijn op ons beroep, maar het bladdert wel steeds meer af. Zal ik naar haar op zoek gaan, dacht ik, ik bel meneer Stolz op, vraag naar ziekenhuis, datum en tijdstip. Wat zou die verpleegkundige zeggen: ‘Ik had gewoon mijn dag niet’ of: ‘Mijn goudvis was een dag ervoor verdronken, ik was er met mijn hoofd niet bij’?

Wat deze verpleegkundige deed is onverantwoord zorg verlenen. Uit onderzoek naar onverantwoorde zorg van de AbvaKabo blijkt dat 32% van de zorgverleners liever niet zijn of haar familie opneemt in de eigen instelling.
Het is bizar om de achterliggende redenen te lezen:
79% omdat de instelling niet voldoet aan de hygiëne-eisen.
61% omdat de mantelzorgers er te veel moeten doen (tja, als er dan een familielid wordt opgenomen dan heb je dubbel pech)
50% vindt dat er te weinig personeel is.
58% overweegt een andere baan te nemen (hopelijk zoeken ze deze buiten de zorg, want als je niet in staat bent om de grenzen van verantwoorde zorg te bewaken, dan heb je mijn inziens niets te zoeken in de zorg).

Ik ga een instituut oprichten voor onverantwoord zorg verlenen. Elke dag wil ik in een leegstaande vleugel van een ziekenhuis verpleegkundigen opnemen. Ze zijn gewoon een dagje patiënt. En dan gaat alles wat mis kan gaan mis, het wordt een ziekenhuisopname als een soort horror rollercoaster. Ik wil van alle verpleegkundigen ervaringsdeskundigen maken. Ik durf te wedden dat iedere verpleegkundige op deze manier inzicht in haar eigen handelen krijgt.

Bij binnenkomst word je onheus en lomp bejegend; je krijgt wel een hand, maar deze is ongewassen, in het kopje thee dat je onvriendelijk aangeboden krijgt zit laxantia en je kunt het toilet nergens vinden. Je doet navraag, maar het personeel spreekt op slag een onverstaanbare taal. Uiteindelijk krijg je een luier toegeworpen. Ze willen je ook nog even een medicijnfout toedienen. Je wil het liefst uit bed springen, maar dan blijk je opeens gefixeerd te zijn, waardoor de bel niet meer binnen handbereik is. Je begint te roepen, dan komen er om beurten 5 verpleegkundigen langs die de prachtige zin: ‘Ik kom zo bij u’ uitspreken. Maar er komt niemand terug, helemaal schor en dorstig zie je een glaasje water staan op het nachtkastje maar je kunt net niet bij. Het wordt je te veel, je krijst en schopt de dekens van je af en opeens zit het hele bed onder de faeces. En dan komt men in actie. Voor het je weet sta je buiten met een stuk plastic in je handen.

Spreek je collega’s aan wanneer jij vindt dat er grenzen overschreden worden, spreek met elkaar af wat een minimumprestatie is. Als jij de grenzen van het vak niet aangeeft, dan is ons beroep failliet.

Marcellino Bogers (1957) is van huis uit psychiatrisch verpleegkundige, maar tegenwoordig congresontwikkelaar bij Reed Business Events Gezondheidszorg, cabaretier en dagvoorzitter op het Nursing Event. Hij is auteur van het boek Humor als verpleegkundige interventie. www.marcellinobogers.nl

10 reacties

  • no-profile-image

    Adrie

    Ik heb het boek gelezen en het is niet een verpleegkundige maar een laborante. De journalist heeft het verkeerd overgenomen.

  • no-profile-image

    Jo

    Ik weet anders de eerste "patiënt" voor die op te richten afdeling. De verpleegkundige die mijn als nieuwbakken verpleegkundige "zeg haar dat ze het in haar luier doet" toesnauwde wanneer ik om hulp vroeg om een patiënte op de pot te helpen.

  • no-profile-image

    maria-lotte

    Ik ben het volledig eens met Diny. Laat eindelijk eens goede berichten horen of iemand in het zonnetje zetten. Aan de andere kant kunnen we niet negeren dat er heel veel fouten worden gemaakt of veel verpleegkundige er te makkelijk over denken. Ik zou zeggen geeft fackback volgens de richtlijnen: laat een plusplunt horen en een minpunt.

  • no-profile-image

    Ria

    Sam, behalve serpenten heeft de afdeling ook slachtoffers nodig... Goede column Marcellino...

  • no-profile-image

    Ludy Botman

    Inderdaad ongelofelijk en ook mijn reaktie is: het zal wel geen verpleegkundige zijn geweest. Maar ja, elke medewerker in een ziekenhuis mag zo niet handelen.
    De laatste zin van Marcellino vind ik helemaal juist. Verpleegkundigen moeten meer hun grenzen aangeven. Je verantwoordelijkheid nemen begint bij je eigen grenzen aangeven én die van de afdeling. Het gebeurt nog te vaak dat verpleegkundigen maar door hollen om iedereen tevreden te stellen en klagen tegen elkaar dat het hun te veel is. De krachten bundelen en op papier zetten wat de minimumprestaties zijn, vind ik een verantwoordelijke aktie!!

  • no-profile-image

    Afke

    Het artikel in de Volkskrant heb ik ook met toenemende verbazing en plaatsvervangede schaamte gelezen. Ik wil toch een kanttekening maken bij de reactie van Mercellino waarin in zijn instituut alle ellende samenkomt, leuk als cabaret act maar niet gepast in een serieuze reflectie. Want dat is waar het mijns inziens om moet gaan: pas je eigen ethiek toe, en dat is heel eenvoudig als je bedenkt "Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet." Dan hoeven we niet onze collega's met een moreel toontje ter verantwoording te roepen, vooropgesteld dat we dat werkelijk doen ipv dit óver elkaar zeggen ipv tégen elkaar. Natuurlijk, je hebt de plicht je collega tot de orde te roepen als hij/zij zich misdraagt, maar als we allemaal eerst eens naar onszelf kijken schieten we wellicht meer op.
    Overigens: was dit een verpleegkundige of is een witte jas laborant (weer eens) aangezien voor een verpleegkundige? Niet dat het uitmaakt voor de patient en zijn familie, maar door de beeldvorming in de media vind ik dít een failliet van het beroep: elke witte jas = verpleegkundige.

  • no-profile-image

    Sam

    Ongelooflijk maar waar helaas...
    Wanneer gaat deze leuke afdeling open?
    En mag ik dan een keer die snerpende verzorgende spelen? Lijkt mij heel leuk om collega's een keer af te zeiken en ze te laten voelen wat ze de bewoners aandoen met hun vervelende en denigrerende opmerkingen.

    Dus Marcellino, ik ben beschikbaar om de serpent te spelen.

  • no-profile-image

    Liesbeth

    echt onvoorstelbaar maar het gebeurt...ook hoor ik dat is niet mijn taak hoor, die meneer/mevrouw woont niet op deze afdeling...ik denk dan het zou jou moeder/vader moeten zijn of zelfs je echtgenoot...dit laat je toch niet gebeuren...
    Sta op verpleegkundigen/verzorgenden...denk na wat doet het met jou, en ik weet ja het is druk we lopen niet meer we rennen...maar denk vooral aan het stukje RESPECT wat ook voor jou cliënt/patiënt/bewoner geld
    Marcellino...van mij mag je die afdeling openen.....

  • no-profile-image

    Diny

    Ik geloof echt wel dat er veel dingen mis kunnen gaan,
    maar... er gaan ook heel veel dingen goed er zijn heel veel verpleegkundigen en verzorgenden die met hart en ziel in de zorg werken, laten we die mensen ook eens benoemen, ik wordt er echt moedeloos van dat de zorg steeds negatief in beeld komt.

  • no-profile-image

    Aljo

    @Afke: Chargeren en uitvergroten is een stijlfiguur die een columnist kan toepassen om zijn visie neer te zetten en zijn punt te maken. Ik vind zelf dat Marcellino dit uitstekend heeft gedaan. Hij legt de vinger op de zere plek, mét gebruik van humor. Zo komt de boodschap mijns inziens juist beter over.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden