Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Mijn uniform en ik

We dragen het omwille van hygiëne en het maakt ons herkenbaar als professional. Maar het uniform staat symbool voor zoveel meer.

 

Verpleegkundige draagt liever uniform dan eigen kleding’, kopte Nursing onlangs op haar website. Het ging om een enquête onder verzorgenden en verpleegkundigen, gehouden door V&VN. In sommige verpleeghuizen wordt in het kader van de huiselijkheid door medewerkers in burger gewerkt. Het is niet vreemd dat juist zij een uniform prefereren. Een uniform is niet alleen herkenbaar en hygiënisch, het straalt ook deskundigheid uit.

Toch wordt de status van het uniform niet door iedereen als zodanig beleefd. Senior verpleegkundigen zie ik bijvoorbeeld regelmatig in burger door het ziekenhuis lopen. Juist het in burger zijn lijkt voor hen gepaard te gaan met aanzien. Het toont dat zij managen, en niet de uitvoerders aan het bed zijn.

Een andere beroepsgroep die het verpleegkundig uniform niet (meer) associeert met status zijn de verpleegkundig specialisten. Bij hen heeft het plaatsgemaakt voor de eigen kleding en een chique witte jas. Kennelijk bestond er behoefte aan een helder onderscheid, en is dat gevonden in de kleding van de dokter.

De laatste jaren zie ik echter steeds vaker medisch specialisten zonder doktersjas hun patiënten tegemoet treden. De uroloog Michael van Balken, zelf geen fan van de witte jas, schreef er het volgende over in zijn blog. ‘In een tijdsgewricht waarin de rol van arts verschuift van ‘de god van vroeger naar de gids van nu, waarin de dokter en patiënt als partners, in een team, samenwerkend het traject in gaan, past de jas niet meer als onderscheidingsteken.’

Mooie woorden, en ik ben het zeker met hem eens. Maar zou het kunnen dat de jas aan status heeft ingeboet omdat andere beroepsgroepen er ook gebruik van maken? Dat het voor de medisch specialist juist aanzienswaardig en onderscheidend is om zonder witte jas ten tonele te verschijnen? Het een sluit het ander natuurlijk niet uit.

Zelf voel ik me best thuis in het uniform, maar ervaar het tegelijkertijd als iets bedreigends. Het uniform maakt immers dat mensen deels hun eigenheid verliezen. Zij zijn daardoor sneller in staat tot dingen waar ze als individu eigenlijk niet achter staan. Het beste voorbeeld is de soldaat die met zijn peloton door de straat marcheert. Iedereen draagt hetzelfde, iedereen beweegt hetzelfde. Dat anti-individualisme is nodig om militairen te laten doen wat zij doen tijdens oorlogen.

Het lijkt een wereld die ver afstaat van het ziekenhuis, maar ook bij ons is het een ethisch mijnenveld. Vrijwel dagelijks verrichten verpleegkundigen nare handelingen, handelingen die twijfels oproepen. Het fixeren van delirante ouderen, het onder dwang inbrengen van maagsondes... de voorbeelden zijn talrijk. Het uniform staat ook symbool voor loyaliteit aan de organisatie. Het risico dat je als verpleegkundige op een dag je eigen grenzen over gaat is reëel. Wees daarom trots op je uniform, maar knoop het niet dicht tot het bovenste gaatje.

Hugo van der Wedden is medisch socioloog en interim verpleegkundige.
www.hugovanderwedden.nl | Twitter @hugovdwedden

 

Gerelateerde tags

5 reacties

  • gebakken peren

    Mijn werkgever heeft ineens besloten dat we met ingang van volgende maand in onze eigen kleding moeten gaan werken.

    Ik ben daar erg boos over. Mijn vrijetijdskleding is echt niet geschikt om in te werken, ik draag graag laag uitgesneden shirts en blouses, jurkjes, ik bezit geen enkele hooggesloten polo of overhemd. Het is allemaal niet wasbaar op 60 graden, toch wel de temperatuur waarop ik poepvlekken eruit wil wassen.

    Leuk hoor, die huiselijkheid (of toch gewoon bezuiningsmaatregel als ze eerlijk zijn?) maar ze jagen mij wel ineens op kosten op deze manier en ik kan mijn geld wel beter gebruiken.

  • no-profile-image

    marjan

    ja een uniform zou hygiënischer kunnen werken mits het uniform daar waar men werkt aan en uit gedaan word en daar ook gewassen maar dat het alleen om de hygiëne gaat betwijfel ik want men wil zich graag onderscheidde van de rest , dus status en dat vind ik jammer

  • no-profile-image

    Jenneke

    In de thuiszorg vind ik privacyoverwegingen ook meetellen. iedereen ziet je in je witte jasje naar binnen gaan, vooral in de zomer. Ik heb jaren in mijn eigen kleding gewerkt, nooit nadelen van ondervonden. Witte uniformjasjes, die we zelf wassen, zien er bij veel mensen, ook bij mij, na een tijdje flodderig uit.

  • no-profile-image

    peer99

    Ik ben van mening dat uniformen verplicht zouden moeten zijn, tenslotte werkkleding. Er zijn enorm veel beroepen die werkkleding dragen, komt de herkenbaarheid ten goede, maakt duidelijk wie wie is, wat en waarom.

    Een aantal jaren geleden had in ons ziekenhuis iedere functiegroep zijn eigen kleur, perfect gewoon. Nu moet iedereen hetzelfde behalve ... dus is er desondanks toch weer onderscheid.

    De maatschappij is feitelijk niet anders, dan noemen we het mode ...

    De opmerking over militaire uniformen en daardoor kweken van anti-individualisme is ronduit dom, zo jaren 70 gijtenwollensokkenmetsandalen (ook een 'uniform'..) gezwets.

  • no-profile-image

    Stagiaire

    De reden dat ikzelf een uniform erg fijn vind is simpelweg omdat het hygiënisch en praktisch is. Als ik eigen kleding draag of een polo (huiselijk maar toch herkbaar, is het idee) kan ik al mijn spullen gewoon niet kwijt. Papieren, pennen, seiners, telefoons etc.
    Daarnaast merk ik dat het voor patienten en familie vaak prettig is als medewerkers een uniform dragen. Hoe vaak er niet familieleden naar mij toe gekomen zijn, aarzelend en onzeker: "ik weet niet precies wat u bent, want u draagt geen jasje, maar ik zoek eigenlijk een zuster..."

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden