Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Je hebt het maar te doen!

Niks overleggen met de huisarts. De familie en de arts bepalen het beleid en je hebt het maar te doen!

Zorg verlenen in een palliatief terminale fase is niet gemakkelijk. Dat is natuurlijk een open deur intrappen, maar soms wordt het je wel heel erg moeilijk gemaakt. Ik heb tijdens een recente bijscholing palliatieve zorg nog een voorbeeld genoemd uit onze praktijk van enkele maanden terug.

Een terminale client komt met spoed vanuit het ziekenhuis naar huis. Mevrouw is uitbehandeld, is bedlegerig en krijgt sondevoeding en wondzorg.  Hiervoor is er een terminaal protocol voor mevrouw geregeld. De pijn wordt bestreden met een morfinepomp. Op basis van het PGB komt een zorgaanbieder in beeld, die met 24 uurs zorg en het inhuren van ons VTT-team begint met de zorg.

Binnen enkele dagen stranden deze zorgaanbieders op het probleem dat een van de kinderen heel eigen ideeën heeft over de te verlenen zorg. Een gesprek daarover was niet mogelijk, dus werd er een nieuw bureau ingehuurd. Een weekje later kwam bureau nummer drie in beeld, want ook hier waren grote problemen.

En wat waren die problemen dan wel? Laten we het omschrijven als een verschil van inzicht in de taak van een verpleegkundige of verzorgende. In de ogen van de familie zijn zij er alleen om uit te voeren wat de familie wil en overeen is gekomen met de huisarts. Deskundigheid, eigen verantwoordelijkheid, het recht om 'nee' te zeggen als iets indruist tegen je beroepscode, dat was ongekend en ongehoord!

Een voorbeeldje: mevrouw trok met enige regelmaat haar sonde er uit. Het gebruik van morfine zorgde voor een mild delier, maar om onduidelijke redenen mocht er geen haloperidol worden gegeven. Elke keer was het een drama om de sonde weer in te brengen, maar het moest! Vragen aan mevrouw waren taboe. Voorin de rapportagemap stond met grote letters: "Er mag bij mevrouw niet worden gepraat over het beleid. Dat is iets voor de familie en de huisarts!"

Toen mevrouw voor de zevende keer de sonde eruit trok, was het toevallig in mijn dienst. 'Mevrouw, uw sonde is eruit. Wilt u dat ik hem opnieuw inbreng?' Terwijl ik de vraag stel hoor ik achter mijn rug hoe de familie de adem inhoudt. Ik denk: 'wat nu als ze zegt dat ze niet wil?' Natuurlijk breng ik dan de sonde niet in, maar hoe zal dan de familie reageren? Oftewel: moet ik me aan de eisen van de familie houden, of mag ik in dit geval mijn eigen beroepshouding laten prevaleren (en uiteraard de mening van mevrouw)?

Bij mij gaf mevrouw aan dat ze de sonde wel weer wilde….

Gelukkig hoefde ik nu niet
voet bij stuk te houden, want ik probeer ook als het even kan harmonieuze zorg te verlenen. In mijn overweging achteraf om de houding van de familie te ontschuldigen, ben ik eigenlijk blijven steken in onbegrip: waarom wil de familie toch tegen beter weten in een behandeling voortzetten?

Waarom mogen wij dat niet bespreekbaar maken?

Waarom krijgt ook de huisarts hier geen poot aan de grond?

5 reacties

  • no-profile-image

    carolien

    Hier komt je professionaliteit en deskundigheid, niet alleen op het technisch vlak, maar juist op ommunicatief gebied om de hoek kijken. Met alle respect Jos, maar ik vind dat je in dit stukje je cliënt in de steek laat en kiest voor de makkelijke weg!
    Durf het gesprek met de familie én je cliënt aan te gaan en geef haar de zorg die ze verdient. Niemand zegt dat het makkelijk is, maar uit angst voor de reactie van de familie het gesprek dan maar niet aangaan en je cliënt in de kou laten staan? Dat kan toch niet de bedoeling zijn!

  • no-profile-image

    Mariska

    Sommige familieleden hebben nou eenmaal extreem veel moeite met de situatie zoals die is, zoals in deze casus. De kunst is dan om met de familie in gesprek te gaan, zodat uiteindelijk het belang van de client voorop staat

  • no-profile-image

    mientje

    Ik mis net als Bea de communicatie met de familie. In het ziekenhuis had al uitgebreid gecommuniceerd moeten worden met de familie over de zin en onzin van bepaalde behandelingen en wat te doen als bijvoorbeeld in dit geval een sonde eruit getrokken wordt. Er hadden scenario's geschets moeten worden en thuis verder begeleid moeten worden. Ik heb hetzelfde mee gemaakt in persoonlijke sfeer en heb mijn eigen moeder er weken van moeten overtuigen dat voeden via sonde echt geen zin had gehad. Dit had voorkomen kunnen worden door begeleiding eerder in te zetten en niet te wachten tot het moment daar is.
    Daarbij ben ik van mening dat als ik ergens beroepshalve niet achter sta en daar goede argumenten voor heb dat ik de familie niet verschuldigd ben om dit dan toch te doen. Belang van de patient staat voor op en daarna die van de familie.

  • no-profile-image

    bea

    Ik mis in deze casus de begeleiding van de familie in dit stervensproces. De familie heeft soms heel veel moeite om hun dierbare los te laten. De verpleegkundige heeft ook de taak om de beleving van de familie in dit proces bespreekbaar te maken. Verpleegkundige zorg strekt zich uit naar het gehele clientsysteem.

  • no-profile-image

    Bas

    Mooi stukje Jos. Ik ruik de geur van de 19de eeuw in je blog. De boven ons geplaatsten bepalen wat er moet gebeuren. Wij, het voetvolk, moeten onze mond houden en het uitvoeren. Een dergelijke hiërarchische relatie kan echter alleen bestaan als beide partijen die accepteren. Als iets dergelijks dus gebeurt, heeft de verpleging daarin ook een eigen verantwoordelijkheid. kom op collega's! Wees assertief en zelfbewust!

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden