Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Hoe strikt is het beroepsgeheim?

Een depressieve bijna-cliënt doet een zelfmoordpoging. Het is de vraag of Annelies tegen de zin van meneer zijn huisarts mag bellen.
Hoe strikt is het beroepsgeheim?

Op een dag word ik gebeld door Mirjam. Ze heeft mijn naam via google gevonden en hoopt dat ik als zelfstandig verpleegkundige haar schoonvader begeleiding aan huis kan geven. Schoonvader Piet (71 jaar) werd na het overlijden van zijn vrouw steeds depressiever. De familie regelde al verschillende psychologische therapieën, maar hij gaf er na een paar consulten weer de brui aan. Ook wilde hij geen contact meer met de huisarts.

Omdat meneer sinds een half jaar niet meer voor zichzelf kon zorgen, logeerde hij telkens bij een van zijn vier kinderen, totdat de betreffende zoon of dochter het niet meer aan kon. Nu logeerde vader Piet bij zijn jongste zoon en diens vrouw Mirjam. Op hun beurt waren zij nu de wanhoop nabij. Meneer gaf regelmatig aan geen zin meer te hebben in het leven.

Twee uur voordat ik voor het kennismakingsgesprek zou komen, belde Mirjam. Ze had ontdekt dat Piet weg was, zonder haar iets te zeggen. En zijn sleutelbos lag niet meer in de kast, dus snelde ze naar zijn huis. Daar vond ze hem, op de grond zittend in de keuken, met een grauwe gelaatskleur, en met alle vier de gaspitten opengedraaid.

Mirjam zette met hulp van snel opgetrommelde familie opa Piet op een tuinstoel en belde mij. Het kwam toch niet zo goed uit… dat kennismakingsgesprek. Ze legde uit wat hij had gedaan. Bij mij gingen alle alarmbellen af. ‘Heb je de huisarts al gebeld?’, vroeg ik. ‘Nee, want Piet wil niet dat er ruchtbaarheid aan wordt gegeven en hij was niet bewusteloos, dus.’

Ik vond de situatie toch zeer ernstig. Ondanks dat ik niet precies de lichamelijke gevolgen van het inhaleren van gas uit mijn hoofd wist, benadrukte ik het bellen van de huisarts. ‘Misschien krijgt hij vannacht nog verlate ernstige klachten, dat kan heel naar zijn.’ Dit bracht Mirjam ertoe om te zeggen dat ze de huisarts zou bellen. ‘Okee, kom dan toch ook maar voor een gesprek, al is het maar ter ondersteuning van ons als familie.’

Toen ik een half uur later bij de woning aankwam, bleek dat via een crisisarts een IBS was aangevraagd. Ze waren in afwachting van de ambulance, die meneer naar een psychiatrische kliniek zou vervoeren. Mirjam had na ons telefoontje inderdaad de huisarts gebeld. Die riep meteen met spoed een crisisarts van het psychiatrisch crisisteam in.

Achteraf was ik blij dat Mirjam toch de huisarts had gebeld. Ik vroeg mij wel af hoe strikt het beroepsgeheim is dat ik als zelfstandig verpleegkundige heb. Had ik misschien zelf ook de huisarts mogen inlichten over deze suïcidepoging? Daarom heb ik dit incident als casus voorgelegd aan een bevriende huisarts. Ze wist het antwoord niet, maar adviseerde mij om de KNMG te bellen.

Hoewel ik geen lid ben van deze artsenorganisatie, was men toch zo vriendelijk mij te woord te staan. Een juriste legde uit dat dit dilemma een ‘conflict van belangen’ betrof. Het zat juridisch op het randje, maar als zelfstandig verpleegkundige had ik toch dit incident niet, zonder toestemming van de cliënt, mogen melden aan de huisarts. Het enige wat ik had kunnen doen was de cliënt of diens familie zover zien te krijgen dat zij zelf de huisarts zouden bellen.

Gelukkig is het allemaal goed afgelopen, maar ik vraag me wel eens af wat er gebeurd zou zijn, als Mirjam niet de huisarts had gebeld. Had er dan na een paar weken een artikel in de krant gestaan met als kop ‘Huis door gasexplosie opgeblazen, inwoner overleden?’

Annelies is verpleegkundige en werkt sinds 2003 als zzp'er in de thuiszorg. Ze blogt over de uitdagingen van de zzp'er in deze roerige tijden. En ze heeft tips.

Annelies Blekman

3 reacties

  • no-profile-image

    René

    Moeilijke casus. Ik ben zelf werkzaam in de ambulancehulpverlening en maak wel eens mee dat iemand een TS medicatie doet en niet mee wil.
    De vraag is wat je dan doet. Patientheeft geen IBS, is niet aangehouden door de politie en weigert hulp.
    Moet je dan onverichter zake vertrekken?
    Ik denk het niet. Je kunt vraagtekens zetten bij de wilsbekwaamheid van de patient. Je bekijkt als eerste het somatische aspect van de casus. Wat zijn de consequenties als ik niets doe. Als hulp op een SEH op korte termijn noodzakelijk is (maagspoelen, dialyseren o.i.d) dan gaat die patient hoe dan ook mee (al dan niet met hulp van de politie). Als het somatische probleem van het moment opgelost is kan de GGZ crisisdienst verder beoordelen wat verder dient te gebeuren. Het is in mijn optiek "not done" de zaak op zijn beloop te laten. Eerst de eerste hulp verlenen. De rest komt later...

  • no-profile-image

    ria

    Mijnheer had ook anderen in gevaar kunnen brengen... Super lastig dit soort situaties! Tot nu is het me in geval van verbod altijd gelukt toch toestemming van de cliënt te krijgen, met het argument dat het voor mij persoonlijk belangrijk was om het te melden bij de huisarts...

  • no-profile-image

    jos

    Beroepsgeheim heft uiteraard zijn grenzen.
    Het gaat erover dat je het vertrouwen van cliënten niet mag schaden.
    Het beste is de cliënt duidelijk maken dat je het bepaalde onderwerp verder gaat bespreken omdat je dit niet voor je kan/moet houden.Voorbeeld:
    "Zuster, tegen niemand zeggen maar ik ga vannacht alle infusen er op de kamer uittrekken" Nou, dat is dan leuk geprobeerd maar vervolgens ben je wel medeplichtig aan het worden als je je mond houdt.

    Waar je wel over de schreef gaat is bij roddel/niets met de hulpverlening/zorgverlening te maken-zelfs richting collega's,of, persoonlijk kwesties tegen iemand gaan gebruiken, vorm van chantage.

    Het meest vreemde is dat door velen geheimhoudingsplicht ook gezien wordt als je mond houden over wat er allemaal verkeerd gedaan wordt op een afdeling,door welke discipline dan ook.Als dat gevolgen heeft voor cliënten, zeker niet je mond houden.Procedures zijn in principe openbaar.

    In het artikel wordt gewag gemaakt van zelfstandig verpleegkundige.
    Dat i erg meerzinnig, temeer daar verpleegkundigen functioneel zelfstandig zijn maar geen zelfstandige funktie vertegenwoordigen

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden