Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Hun beperking of de mijne?

Op mijn ziekenhuisverpleegafdeling, mijn longafdeling, komt Gerrit. Gerrit is gelukkig in de liefde, maar ongelukkig in zijn lijf.
Hun beperking of de mijne?

Vlak naast Gerrit zit Anneke, zijn vrouw. Ze zijn inmiddels zeven jaar getrouwd. Gerrit en Anneke stralen naar elkaar, ondanks zijn ziekzijn en beperkingen. Want Gerrit heeft de ziekte van Parkinson. Al jaren. En al jaren kan hij steeds minder. Als ik Gerrit leer kennen, ligt hij met armen en benen stijf gestrekt. Als ik Gerrit moet helpen, moet dat met nog een collega. Want Gerrit kan zelf geen kant op, behalve stiekem elke keer langzaam op dezelfde zij draaien.

Gerrit is niet alleen lichamelijk begrensd. Gerrit is ook verstandelijk beperkt. Daardoor woont hij met begeleiders. Zo was er eens een begeleider die in een andere stad een nieuwe baan aanging. Zo leerde ze Anneke kennen. Na een tijdje zei de begeleider: ‘Anneke, jij zou Gerrit eens moeten ontmoeten.’ De ontmoeting vond plaats. Anneke reisde van Donkerbroek naar Dokkum, naar Gerrit. De begeleider had haar cliënten goed geschat. Ze organiseerde niet alleen de ontmoeting, maar later ook hun huwelijk.

Ook Anneke is beperkt. Ze zit in een rolstoel en begrijpt en verstaat niet alles wat ik haar vertel over Gerrits gezondheid. Dat hij door Parkinson niet meer kon slikken en het wel probeerde. Dat er zo eten, drinken en medicijnen in zijn longen belandden; Anneke haalt haar schouders op en vertelt dan dat ze naar de kapper is geweest.

Nee, Anneke verstaat lang niet alles wat ik zeg, ondanks haar gehoorapparaten. Zoals ik Gerrit niet versta met zijn zwakke stem. Hem verstaat Anneke echter onmiddellijk. Ze lezen elkaar dwars door infusen, maagsonde en ventimask. Ze hebben een eigen taal ontwikkeld samen. Als ik Anneke, samen met haar begeleider, probeer te vertellen dat ik mij ernstige zorgen maak over Gerrits lage zuurstofgehalte, vertelt zij hoe ze naar het ziekenhuis reisde.

Dan is er een nieuwe dag en is alles anders. Gerrit is anders. Eerst weet ik niet zo goed waarom ik hem niet herken. Dan zie ik dat zijn kleur is veranderd. Hij ligt heel rustig. Zonder ventimask ziet hij er sowieso heel anders uit. De begeleiders die ik bel, maken Anneke wakker. Anneke komt, huilt, knuffelt.

Ik geef haar een hand en weet niet of ik het woord ‘gecondoleerd’ moet gebruiken. Hij is echt haar man, haar pijn is vast afschuwelijk, maar ze spreekt anders dan ik. Geen idee wat ze begrijpt van wat er vandaag is veranderd. Ze wenkt me, ik buk. Ze strijkt me langs mijn wang en noemt me een lieve zuster. ‘Ik ga naar huis,’ zegt ze plechtig. ‘Gerrit krijgt een mooie kist en witte anjers, zoals we hadden afgesproken.’

11 reacties

  • no-profile-image

    Yvonne Hemelt

    Heel mooi verteld.Ik zie ze bijna voor me.

  • no-profile-image

    Bram Hengeveld

    Briljant. Jaloers makende column!

  • no-profile-image

    jos

    Wat opvalt is dat er gesproken wordt over twee nadere mensen die in een eigen wereldje zitten.Hun eigen werkelijkheid.Dat zegt iets over die 2 mensen, maar ook iets over de verpleegkundige/verzorger.Niet iedereen past meteen in het gewenste stramien en niet iedereen definieert de situatie hetzelfde.
    Ander voorbeeld: "dat moeten we maar eens veranderen want anders wordt onprettig"(letterlijk)
    Het antwoord was "Nee".
    In dit geval was het snapvermogen van de patient iets groter dan van de verpleegkundige ...("we"?? de patiënt moest veranderen!)
    Een soortgelijke communicatie vinden we ook bij mensen die die onze taal niet zo goed beheersen..Eerst behandelen als doven,daarna steekwoorden en vervolgens kromme grammatica..als laatste gewoon doen,niks meer zeggen en afwachten of er gereageerd wordt.
    Dat overbruggen van verschillen in werkelijkheidsbeleving kan heel moeilijk of lastig zijn.
    Ook hier de verbazing dat de vrouw veel meer begrepen had dan er gedacht werd..verstandelijk beperkt betekent niet verstand en begrip volledig afwezig

  • no-profile-image

    Marcella

    Kippenvel!!

  • no-profile-image

    monique

    Prachtig, heb er geen woorden voor, maar gelukkig wel een zakdoek.

    Ik ga zeker naar jouw coums kijken.

    Ga alsjeblieft door met het beschrijven van jouw gevoelens

  • no-profile-image

    Frits Mostert

    Inderdaad prachtcolumn. Sandra schrijft ook van die mooie columns voor het MCL-personeelsblad. Ook online te lezen.
    Zie de website van MCL -> Werken-en-leren -> Personeelsblad-MCL (Het lijkt er op dat ik hier geen directe link kan plaatsen, dus moet maar zo...)
    Frits Mostert, communicatieadviseur MCL

  • no-profile-image

    marjolein

    Waarom heb ik jou noiit obtmoet toen ik jaren in het mcl werkte.
    mooi beschreven Sandra.Ik lees met ontroering,verwondering...net als je columns
    in het mclblad.jamner dat ik die niet meer ontvang.

  • no-profile-image

    Louise van Loosen

    Misschien ben ik moe van zware inwerkperiode of is het wel de tijd van het jaar. Of misschien schrijf je gewoon weer prachtige, aandoenlijke dingen die me echt raken. In ieder geval zie ik ineens het beeldscherm een beetje wazig...

  • no-profile-image

    Robert

    Super mooi omschreven. In een paar zinnen staat hier hoe anders maar hoe mooi mensen met eeb 'beperking' zijn.

  • no-profile-image

    sanneke (santenkraam)

    Och... wat mooi dat je het opschrijft en Gerrit zo voortleeft. Die verschillen tussen jou en patienten zullen blijven, maar jij doet de moeite ze desalniettemin te begrijpen.

  • no-profile-image

    Robert Waldekker

    Sandra,
    Ik ben weer diep geraakt en geroerd door dit verhaal.
    Natuurlijk door de lijn, de inhoud van dit verhaal, van déze twee mensen.
    Maar, zij het op een andere manier, nog meer door hoe jij dit weet te schetsen. En hoe je mij, als lezer,in een paar 'lijnen' iets zo wezenlijks weet te laten zien. En me en-passant het wonder van het menselijk contact laat ervaren. Én me belangrijke vragen stelt over onze omgang en begripsvorming daaromtrent. Voorlopig weet ik daar, door mijn beperking, slechts een niet zo veel zeggend woord als fenomenaal voor.

    Én de opmerking dat dit toch weer veel woorden zijn voor iemand die er eigenlijk helemaal stil van is.
    Robert Waldekker

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden