Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Balsemen, koelen of thanatopraxeren

Balsemen. We hebben er meestal wel eens van gehoord, maar daar blijft het dan ook bij.
Balsemen, koelen of thanatopraxeren

Prinses Juliana, Prins Bernard, Lenin, Stalin. En dan nog miljoenen Amerikanen, Fransen, Duitsers en andere nationaliteiten. Allemaal gebalsemd in meer of mindere mate.

In mijn werk word ik bijna dagelijks met het overlijden geconfronteerd. Soms bij een client waar je het al weken aan ziet komen, soms ook bij een nieuwe cliënt, die na een paar uur rustig inslaapt.

Als het ziekteproces rustig voortschrijdt, dan is er vaak tijd om met de client en de familie te praten over wat te doen als iemand overleden is. Steeds meer zie ik dat cliënten hun eigen uitvaart regelen. Teksten, muziek, rouwkaart, het wordt allemaal van tevoren geregeld. Uitvaartondernemingen vinden het zelfs prettig om van tevoren kennis te maken, heb ik me laten vertellen.

Een van de vragen die wij
in het team nog wel eens krijgen, gaat over het balsemen, of beter gezegd de tijdelijke vorm daarvan, de thanatopraxie.

Vorige week zijn we met zeven collega's op ons verzoek bij een uitvaartondernemer in de regio langs geweest om hierover te praten. Niet iedereen heeft al eens iemand gezien die 'gethanatopraxeerd' is. Mijn ervaring daarmee beperkt zich tot een overleden meisje van negen maanden oud, die thuis op haar eigen kamertje was opgebaard. Het grote voordeel is dat het lichaam niet koud aanvoelt, want het hoeft niet te worden gekoeld. Daarnaast heeft het stoffelijk overschot ook een natuurlijke kleur.

Maar, er zijn ook nadelen aan verbonden. Om te beginnen het prijskaartje. Afhankelijk van de begrafenisondernemer praat je dan over honderden euro's. Het 'thanatopraxeren' kan vaak thuis gebeuren. Dat scheelt weer in de vervoerskosten naar en van het mortuarium. Soms vindt de familie dat er al voldoende met het lichaam is gebeurd, en dan is thanatopraxie teveel voor hen.

De uitvaartondernemer wees ons wel op de wijze waarop het thanatopraxeren plaats vindt. 'Bloed en andere lichaamsvloeistoffen worden vervangen door een chemische vloeistof. Het apparaat wat daarbij gebruikt wordt, maakt natuurlijk geluid. Daarnaast worden de ledematen van de overledene gemasseerd om de vloeistof tot in de kleine vaten te krijgen.' De hele behandeling kan enkele uren duren.

Thanatopraxie wordt vaak aangeboden als alternatief voor het koelen van een thuis opgebaard stoffelijk overschot. Zeker in de zomermaanden is het minder gemakkelijk om een lichaam optimaal te koelen, maar de uitvaartondernemer verzekerde ons, dat het goed mogelijk is om dit adequaat uit te voeren.

Een keuze tussen de thanatopraxie of het koelen is een heel persoonlijke. Ik kan - en wil - daar ook niemand over adviseren. 'Weeg de voor- en nadelen tegen elkaar af en maak een eigen keuze' is mijn antwoord.
Wel wil ik eventuele vragen van de familie en de client zo goed mogelijk kunnen beantwoorden, en daar heb ik vorige week tijdens de bijscholing toch voldoende bij opgestoken.

De laatste zorg: ook dat blijft een persoonlijke keuze!

3 reacties

  • no-profile-image

    isabella

    Mooi dat je hier ook over schrijft

  • no-profile-image

    Mariska

    Beste Jos, je schrijft dat een lichaam niet koud aanvoelt, vanwege het niet hoeven gebruiken van de koeling. Het lichaam voelt echter nog steeds wel koud, alleen minder koud dan met gebruik van koeling. Een overledene koelt namelijk af tot de omgevingstemperatuur, en dat is altijd koeler dan de 37 graden die bij leven gebruikelijk is. Daarnaast vindt thanatopraxie ook vaak niet thuis plaats; het is nogal een ingrijpende handeling voor naasten, die deels zichtbaar is in de outfit van de thanatopracteur en de spullen die hij/zij meebrengt. En dan heb ik het nog niet over wat hij/zij weer afvoert ( lichaamsvloeistoffen..). Bovendien werkt de thanatopracteur met chemische vloeistoffen, in een mortuarium is afzuiging en goede werkhoogte waardoor de werkomstandigheden voor de thanatopracteur optimaal zijn. Wat kosten betreft; door de besparing op de koeling valt de prijs per saldo mee. Het wisselt per uitvaartondernemer, dat wel. Wat voor- en nadelen betreft: uitgaande van een gelukte behandeling ( want er is nooit garantie...) kan het een voordeel zijn dat iemand er 'minder dood' uitziet. Het lichaam voelt minder koud, ook dat kan inderdaad als prettig ervaren worden. Anderzijds kan het een bezwaar zijn het lichaam zo 'goed' te houden. Afscheid nemen van een overledene is een proces, het langzaam slechter zien worden van een lichaam is ook een soort toegroeien naar het komende afscheid en het sluiten van de kist. Maar zoals jij ook aangeeft; het is erg persoonlijk. Belangrijk is dat familie goed voorgelicht wordt, over voors en tegens, en daarmee zelf een afgewogen keuze kan maken...

  • no-profile-image

    Jenneke

    Weer wat geleerd!

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden