Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Blog Sandra: 'Ik begrijp huisarts Tromp'

Dit wordt misschien wel de foutste tekst die ik ooit zal schrijven. Misschien brengt het mij in de problemen. Toch wil ik hier mijn gedachten met anderen delen. Over de ingewikkelde materie Tuitjenhorn, je weet wel.

De huisarts die een leven beëindigde met een hoge dosering morfine. Een levensbeëindiging buiten het boekje. Een levensbeëindiging die deze huisarts uiteindelijk ook de kop kostte, de man pleegde zelfmoord.

Ik kan alleen maar raden naar de details van dit verhaal. Ga er vanuit dat de man zijn eigen leven beëindigde, toen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) zich (terecht!) met opgeheven vinger kwam bemoeien. Uiteraard kon dit niet door de beugel.
Maar wat de IGZ niet zag en deze huisarts vermoedelijk wel, was het lijden van de patiënt vóór de gram morfine werd toegediend. Of wellicht het smeken van de familie: 'Help onze vader. Dit kan zo toch niet, dokter?'

Ik raad alleen maar, maar zie de dokter. Zie mij er als wijkverpleegkundige achter staan. Zie de kromme schouders van de huisarts, die al zovele malen in zijn carrière zo'n schrijnend laatste stuk leven zag. Hij kent echt wel de laatste regels, de landelijke richtlijnen. Maar hij doorziet zo die stervende ogen, met die nog zo krachtige hartslag erachter.

Een hoofd zo moe en angstig. Een lijf zo zwaar en pijnlijk. Een hart dat het leven nog lang niet los lijkt te laten. De dokter weet het. En ik, de verpleegkundige achter hem, weet het ook. Dit gaat nog dagen duren, waarschijnlijk.

Blog Jos: 'Ik heb geen begrip voor huisarts Tromp'
'Lijden verlichten, ja. Alle medicatie gebruiken die voorhanden is om dat te bereiken: ja. Maar om op basis van emotie zo extreem te handelen, nee, dat kan niet! Lees de blog van Jos

En voor de zoveelste keer in zijn carrière moet hij de patiëntenogen en de familie informeren over de harde waarheid achter: 'U hoeft niet te lijden'. Want lijden is gewoonweg niet te voorkomen. En misschien hoort lijden wel bij het leven. Bij het afsluiten en loslaten ervan. Maar hij wil die boodschap niet meer verkopen. Niet nu.

Hij gaat zitten op een krukje, naast het bed in de woonkamer. Hij zucht en zegt dan: 'U hoeft niet te lijden. Tenminste, niet als ik mij niet helemaal aan de regels houd'. De huisarts kijkt naar de man in bed. Hij kent de man uit zijn dorp al zijn hele leven. Deze man, waar hij altijd zijn aardappels van kocht. Deze verstokte roker, boordevol prachtige verhalen over vroeger. Er is niet veel van hem over. Hij is graatmager en bijna onzichtbaar wit op het kussen.

Geen mens in de kamer durft iets te zeggen na de woorden van de dokter. De huisarts pakt zijn tas, rammelt wat met flesjes en spuiten. De man in bed legt zijn doorzichtige hand op die van de dokter. Daarna doet de dokter doet zijn kwalijk ding. Hartstikke fout en strafbaar. Maar ik, verpleegkundige achter hem, zou het begrijpen.

Iedereen heeft er een mening over, over deze huisarts met zijn 1000 milligram morfine. Over de fout- en kwalijkheid van deze zaak. Ik ken de details niet, vul ze maar in. Voor hetzelfde geld was deze huisarts een gestoorde gek. Misschien ik ook wel. U mag oordelen.


Wil je reageren? Registreren is heel makkelijk én snel.

Tijdens de Nursing Experience op 3 en 4 december zijn er verschillende workshops rond dit thema:
- Rob Bruntink vertelt in een workshop alle ins en outs van palliatieve sedatie.
- Vrijwilligers van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) bespreken patiëntenvragen rondom het leveneinde. Hoe ga jij daarmee om - als professional maar ook als mens?
- Joke van Eck geeft handvatten voor laatste zorg en vertelt over regelgeving, rouw, praktische verzorging en begeleiding van naasten.
Meld je aan voor deze workshops

18 reacties

  • L. M. Mancini

    Lijden hoort bij dit leven, je moet geduld hebben. Niks respect hiervoor. Lafaard is t , zichzelf daarna ophangen, zieke moordenaar.

  • piet janssen

    Indien de HA kalium en digoxine iv had gespoten was het onderzoek terecht geweest. Nu geeft hij precies wat nodig en voorgeschreven is, midazolam en morfine. Fam en patient tevreden, wat wil je nog meer.
    De hoeveelheid is nietszeggend, wat er precies is ingespoten is onduidelijk. Is er een dubbelblind gerandomiseerde studie waaruit blijkt dat met deze hoeveelheden direct de dood volgt en onomkeerbaar is?

  • Titia Veenstra

    Lieve Sandra, respect! Als ambulanceverpleegkundige zie ik geregeld mensen in deze omstandigheden. En ook het wel of niet opstarten van een reanimatie als je al weet dat het eigenlijk zinloos is of dat je iemand er misschien door heen helpt maar dat het overgebleven leven absoluut niet iets is wat je de patiënt en zij familie aan wilt doen. Maar ook wij staan dan met de rug tegen de muur, gebonden aan protocollen en wetten. Ik kan me de twijfel en onmacht van deze huisarts heel goed voorstellen en ook in zijn beslissing kan ik me, zover we op de hoogte zijn van de details , ergens wel in denken. Maar waarom daarna uit het leven te stappen? Daarmee bezorg je je omgeving zoveel verdriet en blijft iedereen met zoveel vragen achter. En daarmee mis je dan de kans om je keuze te motiveren en zo misschien een positieve discussie op gang te brengen over beleid en wie weet op den duur het lijden van anderen minder of acceptabel te maken.

  • mh van coeverden

    begrijpen zullen we elkaar altijd wel kunnen, met inlevingsvermogen kom je een heel eind. maar deze huisarts is niet de enige en staat niet alleen in zijn vak waar zware gevallen en zware besluiten genomen moeten worden. daarom zijn er goede en goed gedocumenteerde en goed beargumenteerde protocollen in gebruik waar de beroepsgroep aan heeft meegedacht en/of meegewerkt.
    ik vind het onduidelijk en onbegrijpelijk en ontoelaatbaar waarom de huisarts zich daar niets van heeft aangetrokken. en waarom heeft hij niet een collega geraadpleegd??? ik vind dat hij onverantwoordelijk heeft gehandeld. dat hij zelfmoord heeft gepleegd is vreselijk. maar we weten daarvan ook het fijne niet af. ik vraag me stiekum wel af: ...hoe heeft hij dat gedaan...?

  • J.E. de Boer

    Ik sluit me aan bij mijn vorige collegas die gereageerd hebben. Heel veel respect...
    De casus is van beide kanten te begrijpen, het is aan ons de vraag, hoe ga je ermee om? naast professional zijn we ook nog een mens, en met dit soort casussen komen die 2 rollen soms gevaarlijk dicht bij.

  • Nel Muller-koster

    Hulde Sandra en dank voor je opstelling.We hebben van die kernachtige gezegdes in Nederland zoals 'lijden loutert' maar ook 'hij die zonder zonden is werpe de eerste steen'. Ik ben niet jong en geloof niet in dat loutererende proces van ondraaglijk lijden waar lang niet altijd voldoende mogelijkheden tegenover staan. Nogmaals dank.

  • hs bakker

    Helemaal eens met H.A. Guldemond. Had het niet beter kunnen verwoorden.
    Ik maak me ook een beetje zorgen als ik een aantal andere reacties lees.

  • Anja Guldemond

    Er is empathie nodig om zorg te verlenen rondom de laatste levensfase. Maar als empathie overgaat in zorg voor het eigen lijden als arts en verpleegkundige door buitenproportioneel handelen gaat er volgens mij iets mis in deze zorg. Kortom: wordt nu de familie, de verpleegkundige, de arts of de patiënt behandeld?

  • J. Vreugdenhil

    Niks foute tekst Sandra. Op een geweldige indringende en ontroerende manier beschreven hoe het in werkelijkheid is. Respect voor je !!

  • T Commandeur

    Mooi en moedig omschreven. Respect hiervoor. ook ik kan me invoelen in de arts...Ook ik begrijp dat hij over de grens is gegaan. De druk vanuit familie is soms inmens groot, dat zullen vele kunnen beamen. Nooit zal de ware reden helder worden. Ik hoop dat de nabestaanden uit beide families snel aan hun rouwverwerking verder kunnen.

  • N van Velzel

    Een moedig stuk die de keerzijde ook laat zien. Deze kant van het verhaal zullen wij nooit helemaal te horen krijgen...

  • B Hengeveld

    Er is een heleboel rondom de casus dat m.i. niet bepaald door de beugel kan; het is niet alléén het toedienen van 1g morfine en 350mg dormicum (waarom die laatste zo weinig wordt genoemd is me een compleet raadsel). Morfine bekt wel makkelijker in de media natuurlijk. Het is allemaal haarfijn uitgelegd in de openbare stukken van de IGZ. Ik heb gemiddeld niet de indruk dat die door heel erg veel mensen zijn gelezen als het gaat om de algemene discussie in NL.

  • I Koeten

    Grappig, ik heb wekelijks de ' discussie' met familie of ik de pompen niet wat op kan hogen... Het kost mij altijd heel wat overtuigingskracht om uit te leggen dat ik dat niet zomaar kan als er geen tekenen zijn van discomfort! Ik gebruik deze bovenstaande casus als voorbeeld. Echter merk
    Ik veel onbegrip vanuit familieleden. Wat ik soms ook best begrijp. Soms ook niet.... Het woord overlijden wordt mijn inziens nog wel eens onderschat. Het zou mooi zijn als allemaal op ons 85e een hartinfarct in onze slaap krijgen.... Helaas hoort lijden ook bij het leven....

  • P Bakelaar

    Ik val compleet stil Sandra! Als iemand ooit gestalte gaf aan het begrip 'empathie', dan ben jij het wel !Zo hoort invoelen te zijn.Zowel voor de patiënt als voor de collega in voorkomende gevallen (= ook de arts waar we zo vaak mee te maken hebben). Vaak wars van alle protocollen. ('Wat protocol ? Gebruik je bol !)

  • M.A. Nijs

    Moedig Sandra !Ook ik heb respect voor de hulp die Tromp gaf
    Wel vindt ik het verdacht dat deze huisarts zelfmoord pleegde en geen verantwoording nam voor zijn daad . Waarom was dat ?
    Als palliatief verpleegkundige zie ik artsen die heel goed behandelen maar ook die dat niet doen. Regelmatig kom ik tegen dat patiënten in de laatste fase onnodig pijn en dyspnoe hebben en dat een delier/onrust onvoldoende wordt behandeld door onkunde en geen palliatief netwerk willen consulteren. Hoe erg is dat ?? Mijn inziens erger dan iemand uit zijn lijden verlossen.

  • B M M Beerends

    Ook ik heb respect voor deze huisarts die met 22 jaar ervaring niet meer tegen de kortzichtigheid van AMC, inspectie en recherche opkon.Ik werk al 18 jaar in de terminale thuiszorg en heb regelmatig gemerkt dat een patient die al een lange tijd morfine en dormicum kreeg, niet meer kon overlijden aan de geprotocolleerde hoeveelheid. Deze patient wilde er duidelijk uitstappen, het was genoeg en als een lichaam dan zo kapot is van een ziekte, geef je geen doekje voor het bloeden, dan doe je wat er in vele gesprekken vooraf, is afgesproken voor de patient en de familie. En als hij dan op de wg naar huis de spanning van zich afblaast met een grapje van de plastic zak, dan is het de taak van de supervisor om de co dit uit te leggen en de arts te spreken i.pv. direct, zonder precies te weten wat er gespeeld heeft, de inspectie te bellen. Goed Sandra dat je dit te berde hebt gebracht en ik ben het helemaal met je eens. Het AMC doet er goed aan om beter naar de regels van begeleiding te kijken. En als wederhoor er niet in staat, dit snel toe te voegen voor ze nog meer doden op hun schouders halen.

  • Eveline Hendriks

    Eindelijk iemand met begrip voor de man, en daar eerlijk en open over durft te praten, dank hiervoor. Ik sta helemaal achter jou mening, het enige wat we wel moeten zeggen: met een shot van 10 mg morfine, 50 mg, 100 mg, waren de symptomen ook wel weg geweest, ook jij als verpleegkundige weet dat. Je kunt nu zo goed symptomen bestrijden, dat de dood niet per definitie de oplossing is. Dus in die zin is 1000 mg wel heel erg veel.
    En daar komt de kwestie 'zak over het hoofd, is ook een mooie dood' nog bij...

    Kortom: er zijn twee kanten aan het verhaal, en soms zien we helaas nog een lang lijden, ondanks de landelijke richtlijnen. Belangrijk is dat we per patiënt bekijken of de richtlijnen hier toepasbaar zijn. Goed artikel, Sandra!

  • o wijman

    nogmaals mijn respect voor huisarts Tromp

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden