Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Blog Hugo: 'Kwetsbare ouderen'

Hoe gaan we om met kwetsbare ouderen? Mwah... Het zou beter kunnen, stelt Hugo terecht.
Blog Hugo: 'Kwetsbare ouderen'
Foto: ANP Lex van Lieshout

Zaterdagmiddag, Albert Heijn Amsterdam West. Het is loeidruk, wagens vol boodschappen, jengelende kinderen, chagrijnige hoofden en lange rijen bij de kassa's. Dan, plots, zie ik drie plekken voor me een oud vrouwtje in de rij staan. Ze sleept zo'n ouderwets rijkoffertje met zich mee, waar ze tergend langzaam haar boodschappen uit haalt om ze op de band te leggen.

Onzeker om zich heen kijkend haalt ze haar grote portemonnee tevoorschijn. Iedereen in de rij weet: deze mevrouw gaat met muntjes betalen. De caissière zal het juiste bedrag bijeenscharrelen uit de bevende hand vol kleingeld. Mijn mederijgenoten zuchten en steunen bij het zien van zoveel traagheid. Ze kijken om zich heen of er niet een rij is die net even sneller gaat.

Het ziekenhuis heeft qua hectiek veel gemeen met een grootstedelijke Albert Heijn op zaterdagmiddag. Tijdens piekuren is het rumoerig, onrustig en onoverzichtelijk. Infusen piepen. Telefoons gaan continu af. Artsen, verpleegkundigen, brancardiers en fysiotherapeuten met overvolle agenda's lopen gehaast naar hun volgende afspraak. Het grootste verschil zit hem in de populatie. Waar in de Albert Heijn het oude vrouwtje de uitzondering is, is ze in het ziekenhuis steeds vaker de regel.

De vraag is of onze houding jegens ouderen zoveel beter is dan die van de zuchtende yuppen in de rij bij de supermarkt. Natuurlijk, we houden keurig lijstjes bij. Wie voldoet aan de kenmerken van een kwetsbare oudere? Wie zou wel eens delirant kunnen worden? De kwaliteitsindicatoren worden netjes bijgehouden in het elektronisch dossier. Tegelijkertijd wordt de hoogbejaarde man met gebroken heup van afdeling naar afdeling versleept, want op chirurgie was nog geen bed beschikbaar. Zijn operatie is tot twee keer toe uitgesteld. Uiteraard moet hij nuchter blijven, want je weet maar nooit of er nog een plekje vrijkomt. Als hij - hoe verrassend! - een delier ontwikkelt, is het gezucht niet van de lucht. Weer een bejaarde in een Zweedse band. En we hebben het al zo druk.

De cijfers zijn pijnlijk. Het ziekenhuis blijkt een levensgevaarlijke omgeving voor kwetsbare ouderen. Dertig tot zestig procent van de zeventigplussers verlaat het ziekenhuis slechter dan ze erin kwamen. Dat heeft niet te maken met de opname-indicatie, maar met ondervoeding, gebrek aan beweging en het risico op delier. De kans is groot dat delirante patiënten binnen een jaar overlijden, dementie ontwikkelen of naar een verpleeghuis moeten. Van de ouderen die acuut worden opgenomen, sterft sowieso ruim een kwart binnen drie maanden.

Na het afrekenen stopt de oude vrouw de portemonnee terug in haar jas. Haar aankopen bergt ze zorgvuldig op in de rijkoffer, de zware spullen het eerst. Ze moet goed opletten, want de boodschappen van de volgende klant belanden nu in hoog tempo tussen de hare. Als ze klaar is, doet ze een klein stapje naar achteren. Een kind rent voorbij en tikt haar aan. Ze schrikt, wankelt, maar blijft gelukkig staan. Dit bezoek aan de supermarkt heeft ze weer overleefd. Een val had haar zomaar fataal kunnen worden.

Wil je reageren? Registreren kan heel eenvoudig én gratis.

10 reacties

  • Esther Donkers

    Zeer herkenbaar. Mijn oma is onlangs overleden na een val thuis. Zij brak heup en arm, deze waren inoperabel vanwege haar slechte conditie. Er werd in het ziekenhuis niet goed op haar vochtopname gelet, ze werd delirant, uiteraard niet alleen daardoor maar het was onvermijdelijk. Op haar pijn tijdens de verzorging werd gereageerd door een verpleegkundige met 'zachte heelmeesters maken stinkende wonden.' In het verpleeghuis zag ik hoe een lepel gemalen poeder zo haar droge mond in ging (en ik zei er iets van). Ik zie, naast uiteraard liefde voor het vak en kunde, ook heel veel onkunde in de zorg voor ouderen, ook tijdens mijn cursussen, en ik maak me daar echt zorgen over.

  • M Balt

    Een geriatrische afdeling in het ziekenhuis zou naar een optie zijn. Eenmaal geopereerd of behandeld is de zorg nog grotendeels het bewaken van de vitale functies. Kwetsbare ouderen hebben veel uitlokkende- en risicofactoren voor het ontstaan van een delier. Op een geriatrische afdelingen zal daar meer aandacht en rust voor zijn.

  • M.M. Warmerdam

    Ik denk eerder de omgeving aan de oudere. Er komen steeds meer ouderen bij die bovendien steeds langer thuis (moeten) blijven wonen. Hun tempo ligt nu eenmaal een stuk lager dan die van de (werkende) jongeren.

  • D Paasman

    Prachtige blog. Dat de oudere als lastig wordt gezien, is helaas herkenbaar. Moet de oudere zich aanpassen aan de omgeving, of de omgeving aan de oudere?

  • g idema

    Het valt mij op hoeveel jonge collega's de ouderen gewoon ongevraagd tutoyeren.

  • ja Hebinck

    hallo vl mij ging het over het ziekenhuis,mischien een optie om meer verorgende aan te nemen die met pg bewoners werken want ouderen worden veel meer verward door pijn andere omgeving pg verzorgende kent veel benaderingswijzes geeft warmte zorg en zijn ook nog goedkoper dan een verpleegkundige.met het sluiten van veel verpleeghuizen pg in de toekomst iv langer thuis blijven iv zzp lijkt me dit een goede oplossing .

  • Riky de Hartog

    Misschien zou winkelpersoneel vaker handje kunnen helpen? Of andere bezoekers? Uiteraard alleen als dit gewenst is.

  • G Van Vliet

    Laten we ouderen de kans geven om alles zelf te kunnen blijven doen. Dan maar wat langer wachten in de rij, respecteer dat iemand niet meer zo snel is . Zelf zou je het ook willen dat als jij ouder bent de jongeren je prettig bejegenen toch......

  • A. Heesters-de Hoop

    Graag wil ik even reageren op de vorige reactie.
    Niet alle bejaarden hebben de mogelijkheid om hun tijd efficiënt in te delen.
    In mijn directe omgeving zie ik dat er 's morgens gewacht moet worden op de thuiszorg en/of er andere redenen zijn dat iemand 's middags pas in staat is om boodschappen te doen. En voor bloedprikken moet men weleens nuchter zijn, dan is het wel handig als dit 's morgens vroeg kan gebeuren. Strategieën zijn goed bedacht, maar de praktijk is weleens anders.

  • L.S. van Dedem

    Ik verbaas mij er wel eens over dat juist veel bejaarden op de drukke tijden naar de supermarkt gaan. 's Ochtends vroeg is het rustig en is er alle tijd voor het personeel om oudere clienten te helpen. Gek genoeg is het bij bloedprikken 's ochtends vroeg ontzettend druk met bejaarden. Juist op een tijdstip dat ingesteld was om de werkenden de gelegenheid te geven om voor het werk bloed te laten prikken.
    Misschien moeten we ouderen meer helpen aan strategien om drukte te vermijden.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden