Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Blog Jos: 'Mantelzorg is het toverwoord'

De ouderenzorg is flink in beweging. De AWBZ wordt stapsgewijs afgebouwd en de financiering voor verzorgingshuiszorg verdwijnt.Het kabinet hoopt met deze hervorming een omvangrijke bezuiniging te realiseren.
Blog Jos: 'Mantelzorg is het toverwoord'

De aanleunwoning, het verzorgingshuis: in het verleden zekerheden dat ouderen die afhankelijk werden, zorg konden krijgen op maat, waardoor hun gevoel van veiligheid was geborgd. Nu wordt het steeds moeilijker om een indicatie te krijgen voor een verpleeghuis, maar worden ook zij die nog 'aanleunden' terug geworpen op zelfstandig wonen. Instellingen die de financiering voor hun verzorgingshuis zwaar onder druk zien staan, gaan zelfs over tot het gedwongen laten verhuizen van bewoners. Iets waar velen zich tegen verzetten.

De overgang van de verzorging naar de gemeentes staat voor 2015 op de agenda. Maar, dat dreigt niet door te gaan, omdat de gemeentes vinden dat er 'boter bij de vis' moet komen. En als het aan de staatssecretaris ligt, komt dat geld er niet.

De onzekerheden die hiermee gepaard gaan, voelen wij ook. Hoe moet je als thuiszorgorganisatie inspelen op die veranderingen? Wat gebeurt er met de mensen die voorheen intramuraal zorg kregen en dat nu extramuraal moeten organiseren? En welke schrijnende gevolgen heeft dat dan?

Als VTT-team komen wij met enige regelmaat bij cliënten die in een aanleunwoning verblijven. Zij hebben nog een belsysteem in huis. Een druk op de knop verzekerde hen voorheen van een verzorgende die langs kwam. Nu zit de bel er nog wel, maar erop drukken heeft geen zin: er komt niemand meer. Ja, je kunt bellen naar het thuiszorgteam waarvan er iemand 's-ochtends komt voor de steunkousen en het aankleden, en in de avond voor het omgekeerde ritueel. Een ongelukje op het toilet tussendoor, ook daar kon je voor bellen. Maar nu: een beroep doen op de mantelzorg? Of enkele uren in natte kleding blijven zitten tot de avondzorg komt?

Mantelzorg is het toverwoord tegenwoordig. En ja, de participatiesamenleving is een begrip dat een oplossing kan brengen. Maar wat als er geen mantelzorg is (en dan kijk ik even niet naar de reden van het ontbreken). Dan kom je in situatie zoals ik die recent meemaakte: een cliënt van 95 in een aanleunwoning. Palliatieve sedatie. Geen mantelzorg, geen familie. Sleutelkluisje bij de voordeur. Geen mogelijkheid om een vrijwilliger terminale thuiszorg of andere zorg te regelen. De cliënt is gelukkig snel overleden, maar elke keer als ik – of een collega – de cijfers van het sleutelslot intoetsten, dachten wij: 'leeft ze nog?'

Intriest als je na een lang en zorgzaam leven (zij was verpleegkundige geweest) zo alleen moet overlijden. Zou ons dat ook te wachten staan?!

10 reacties

  • h verhoeven

    En, wellicht ten overvloede,
    dit soort formuleringen katapulteert mij in de gordijnen:
    'particuliere woonzorgvoorziening waar professionele zorgverleners wel tijd hebben voor het individu'
    degene die dit opgeschreven heeft, zou morgen vroeg bij het tandenschrobben eens heel diep in haar eigen ogen moeten kijken, naar mijn bescheiden mening. En dan constateren dat ze in een Black hole zit te kijken. Empathie?

    MVG
    Harrie Verhoeven

  • h verhoeven

    Beste Jos, en zwaar is het. Het is goedkoper om iemand in te huren. Mantelzorgers zijn zeer betrokken bij de patiënt, niet professioneel genoeg om afstand te kunnen nemen en te houden. Psychische problemen bij mantelzorgers zijn een onderschat probleem aan het worden. Maar dat is de prijs die je als mantelzorger betaalt ten opzichte van de professionals: je kunt dat extra persoonlijke bieden, maar het komt ten slotte uit je zelf. En daar betaal je voor met je eigen geestelijke gezondheid.

    Resumerend:
    1.Rationeel denkend is het verstandig om terminale patiënten in een hospitium hun laatste levensdagen te laten slijten en daarvoor te laten betalen door de verzekering.
    2. Empathisch denkend is het verstandig om terminale patiënten vooral in hun vertrouwde omgeving te laten leven en daarvoor te betalen met eigen inzet van geest, lichaam en geld.

    MVG
    Harrie

  • Jos Kaldenhoven

    Voorbeelden te over waarin hospice, 24 uurszorg geen toegevoegde waarde heeft. Maar net zoveel - of soms wel meer - situaties waarin die toegevoegde waarde er wel is! Zoals al gezegd: mantelzorg is - en blijft - het toverwoord, vooral in de palliatief terminale fase. De situatie zoals @verhoeven boven schetst lijkt mij een schoolvoorbeeld van de toegevoegde waarde van mantelzorg, hoe zwaar die ook is!

  • h verhoeven

    En allereerst, wat ik zelf ook bijna vergeet, wat is de impact van een verhuizing vanuit de vertrouwde woonomgeving naar een hoe goed ook bedoelende vreemde omgeving voor een terminale patiënt die eigenlijk niets liever wil dan gewoon thuis blijven? Je weet dat je dood gaat, wil je dat in een vreemde omgeving? Ik in ieder geval niet. Ik lig liever in mijn eigen huis in mijn eigen kots dan dat ik in een hospitium in mijn eigen kots lig.
    En ik heb dit van heel dichtbij meegemaakt. Wat ik hierboven beschreven heb, was de situatie van onze zoon, Yvar. Hij is thuis overleden, temidden van zijn familie. Mantelzorg is inderdaad, zoals Jos aangeeft, het toverwoord. Maar ik ben me bewust van het feit dat niet iedereen dat kan/wil of daartoe de gelegenheid krijgt vanuit werkgever etc.

  • h verhoeven

    @Kamphorst, @Fikkers,
    Wat jullie voorstellen lijkt ideaal. Maar is dat niet. Het werkt als de patiënt inderdaad binnen 3 maanden komt te overlijden. Mocht het zo zijn dat de patiënt helaas, pindakaas, die 3 maanden overleeft, dan zijn de rapen pas echt gaar. Het ziekenhuis bed, beschikbaar gesteld door de verzekering, moet terug. Zoek zelf maar een ander bed. Nog los van het feit dat je een terminale patiënt dit niet mee wilt laten maken. Verzonnen? Zelf mee gemaakt. Details waren anders, de essentie was hetzelfde. En hier was sprake van 24/7 mantelzorg, 3 personen.

  • Clari Luiten

    Wordt er in geval van weinig of geen mantelzorg wel gedacht aan een particuliere woonzorgvoorziening waar professionele zorgverleners wel tijd hebben voor het individu, ook in de laatste dagen met 24 uur zorg in de directe omgeving. Een kok die altijd bereid is om de favoriete hapjes van de cliënt te maken. De was verzorgd, verzekeringen geregeld, gewoon alles geregeld om te leven in een mooie omgeving. Er zijn veel mensen die niet weten dat deze optie ook voor hen mogelijk is. Veel ouderen hebben de financiële middelen die verre nichten en neven erven terwijl zij dit goed kunnen inzetten om niet de laatste periode in het leven eenzaam te zijn. Indien zij dit wensen is er de mogelijkheid om deel uit te maken van een vriendelijke huiselijke omgeving waar altijd de mogelijkheid is om je terug te trekken in je eigen appartement. Zorgverleners kunnen dit alternatief ook onder de aandacht brengen zonder direct een mening te hebben over de kosten die soms ongeveer gelijk is aan het verblijf met zorg in de reguliere verpleeg en verzorgingshuizen.. Dit is de zaak van de cliënt, zaakwaarnemer, juridische verantwoordelijke en/of familie en kennissen die het beste voorhebben met de alleenstaande cliënt.

  • M.M. Warmerdam

    Ongetwijfeld is er nagedacht over hospice en 24 uurszorg, maar ik denk niet dat deze casus hierover gaat. Het gaat er volgens mij over de mantelzorg. Den Haag wil dat mantelzorg meer en meer moet gaan doen voor hun familie/vrienden/buren, maar er zijn situaties als deze casus dat er domweg geen mantelzorg aanwezig is. Geloof me, dan krijg je hele schrijnende situaties, hospice/24 uurszorg of niet.

  • Jos Kaldenhoven

    Zonder al teveel in te gaan op de specifieke casus: was niet aan de orde helaas! Is zeker over nagedacht!

  • H Fluit

    Ja, dat was ook mijn gedachte: 24 uurszorg of naar een hospice. In de thuiszorg maken we er gebruik van in dit soort situaties.

  • MK Kamphorst

    Had deze mevrouw dan niet naar een hospice gekund, of anders 24uurszorg in huis kunnen krijgen? Volgens mij is niet iedereen in de zorgwereld op de hoogte van deze laatste mogelijkheid.. ik doe als zzp-er vrijwel alleen 24 uurszorg bij mensen thuis. De indicatie hiervoor wordt afgegeven als een arts tekent voor een levensverwachting van maximaal 3 maanden. Voor iedere Nederlander!

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden