Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Indiceren met Nanda of Omaha?

Vanaf 2015 gaat de wijkverpleegkundige indiceren. Momenteel speelt de discussie met welk classificatiesysteem wijkverpleegkundigen diagnoses moeten stellen. Volgens Henk en Jose van de Stichting Bevordering Wijkverpleegkunde is het een non-discussie.
Indiceren met Nanda of Omaha?
Foto: ANPfoto/Koen Suyk

Het zal niemand zijn ontgaan dat de wijkverpleegkundige gaat indiceren. Misschien wel het meest fundamentele aspect is dat de verpleegkundige nu zelf verantwoordelijk wordt voor het gehele verpleegproces. De afgelopen jaren begon dat proces vaak met het in gang zetten van zorg na een indicatie door het CIZ. Vanaf 2015 stelt de wijkverpleegkundige zelf op basis van een anamnese een onderbouwde diagnose. Immers, indiceren zonder diagnose is bouwen op los zand.

Als wijkverpleegkundigen diagnosticeren al in hun opleiding hebben geleerd, dan zijn ze er nooit voldoende vaardig in geworden. Diagnosticeren was afgelopen jaren immers niet nodig. Om een indicatie bij het CIZ aan te vragen moest je vooral op een creatieve manier werken met de CIZ indicatiewijzer en voldoende uren bij elkaar sprokkelen om zo goed mogelijk zorg te kunnen bieden. Typisch AWBZ-denken: eerst de schade, dan de zorg.

Beroep wijkverpleegkundige verandert
De wijkverpleegkundige is terug. Dat is geen bezuinigingsmaatregel -thuiszorg is per definitie goedkoper dan ziekenhuiszorg. Het gaat juist om de kwaliteit van zorg. Lees meer >>>

Vanaf 2015 is het van belang dat wijkverpleegkundigen niet meer zo makkelijk 'in de zorg schieten', maar eerst onderbouwd diagnosticeren. Diagnosticeren is een kunde, die (weer) moet worden aangeleerd. En gelukkig is de afgelopen decennia - met name in het buitenland - een solide systeem ontwikkeld om diagnoses te stellen: de Nanda-classificatie. Het werken met Nanda vergt enige training, maar goed toepassen leidt tot valide, wetenschappelijk onderbouwde en scherp gedefinieerde diagnosen. Deze geven de wijkverpleegkundige een betrouwbaar startpunt voor het in gang zetten van de benodigde acties: doelen formuleren, interventies bepalen. De wijkverpleegkundige komt - samen met de cliënt - echt in the lead. En onnodige zorg wordt voorkomen.

De landelijke discussie die nu volop speelt is welk classificatiesysteem we nu moeten gebruiken bij de diagnose: Nanda of Omaha. Belangrijk hierbij is dat het systeem het totale verpleegproces en de methodiek van het wijkverpleegkundig handelen moet ondersteunen. De wijkverpleegkundige moet dan ook het laatste woord hebben, en niet allerlei andere belanghebbenden, zoals werkgevers.

Dossier langdurige zorg
Wat verandert er allemaal als zowel de verzorging als de verpleging in 2015 worden overgeheveld van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet (Zvw)? Bekijk het dossier >>>

Wat ons betreft is het een non-discussie. Beide classificatiemodellen zijn immers niet concurrerend, maar vullen elkaar aan. Nanda bij de eerste stappen in het verpleegproces, Omaha bij de latere stappen. Laat de discussie dan ook niet gaan over wélk systeem, maar over de mogelijkheid om te komen tot één gezamenlijke verpleegkundige taal, waarbij diagnoses bestaan uit begrippen die over de hele wereld hetzelfde betekenen. Daarbij zijn niet alleen de wijkverpleegkundigen, maar ook werkgevers en vooral cliënten gebaat. Een geweldig mooie uitdaging voor de beroepsgroep om dit nu voortvarend op te pakken.

Congres Sociale Wijkteams 
Op dinsdag 9 december is het congres Sociale Wijkteams in de Reehorst in Ede. Met lezingen over de nieuwe taken en competenties van de wijkverpleegkundige, Aad Koster van Actiz met zijn blik op de toekomst en een best practice uit Friesland. Lees meer >>>

2 reacties

  • s.a.e. jacques-visser

    Een flink aantal jaren geleden is er een post HBO opleiding geweest verpleegkundige diagnostiek. Ik heb deze opleiding gevolgd maar de opleiding heeft toen helaas geen erkenning gekregen.
    Nico Oud was toen de initiatief nemer. Het zou goed zijn wanneer deze opleiding weer vorm gegeven wordt. Ik geef bovenstaande inzender groet gelijk dat de verpleegkundigen betrouwbare instrumenten dienen te gebruiken om gegevens te verzamelen, te ordenen. Hierdoor ontstaat data die gebruikt kunnen worden voor financiering, scholing, onderzoek en scholing.
    Het wordt nu tijd dat de verpleegkundige beroepsgroep hierin keuzes gaat maken.

    Het zou goed zijn met een aantal mensen die met betrouwbare instrumenten gewerkt hebben bij elkaar te komen en zo snel mogelijk de reeds bestaande instrumenten gebruiksklaar te maken en verantwoorde scholing te organiseren.

    Onderzoek naar de nu aangeboden scholingen geven mij weinig hoop. Dhr van Daalen uit de VU kan daar ook een goede bijdragen aan leveren

  • hpj van hout

    Prima als wijkverpleegkundigen (net als huisartsen) meer standaardisatie willen aanbrengen in hun documentatie, maar een indicatiestelling wil je wel baseren op valide en betrouwbare instrumenten. Helaas wordt bij OMAHA en NANDA-I (te) grote variatie gevonden tussen beoordelaars. Dat is ook niet vreemd want het zijn globale taxonomieën, vergelijkbaar met bv ICD codes van artsen. Artsen gebruiken waar mogelijk valide en betrouwbare diagnostische instrumenten en gebruiken die informatie om hun taxonomie (ICD) te vullen. Dat zouden verpleegkundigen ook kunnen doen en er zijn gelukkig valide en betrouwbare instrumenten beschikbaar: In diverse landen wordt indicatiestelling uitgevoerd met hulp van interRAI instrumenten. Dit zijn 'holistische' instrumenten die meerdere functies kunnen vervullen: Naast (a) betrouwbare indicatiestelling, geeft het ook (b) een compleet beeld van het functioneren, (c) signaleert onderliggende beslisondersteuning belangrijke zorgbehoeftes en helpt bij zorgplanning, (d) geeft verpleegkundigen een stevige positie in een multidisciplinair team (e) biedt het organisaties inzicht of teams over of onder bemenst zijn, (f) helpt organisaties de zorg te verbeteren door het benchmarken op kwaliteitsindicatoren.
    Ook in Nederland wordt hiermee gewerkt en zijn positieve ervaringen opgedaan. Gerandomiseerde studies laten bovendien positief effect zien van het gebruik van interRAI instrumenten op de zelfredzaamheid van kwetsbare ouderen.
    Hein van Hout, VUmc

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden