Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Blog Hugo: 'Neem de ORT eens flink onder handen'

De ORT maakte het ongemak van de nachtdienst nog een beetje goed. Jammer dat de regeling steeds meer wordt versoberd. Geheel tegen de stroom in stelt Hugo voor om de ORT uit te breiden in plaats van af te schaffen.
Blog Hugo: 'Neem de ORT eens flink onder handen'

Ik pik ze er 's ochtends zo uit in het kleedhok, de collega's die net twee dagen uit de nacht zijn en nu alweer paraat staan voor een dagdienst. Bleke koppies, een afwezige blik. Alsof ze ieder moment weg kunnen zakken in een eindeloze slaap. Vaak komen ze nog even terug als ze het kleedhok hebben verlaten. Sleutels vergeten, of een pasje. De concentratie is nog niet wat ze zou moeten zijn.

Eenmaal op de afdeling zie ik achter de vermoeide ogen van de huidige nachtdienst een lijdensweg schuilgaan. Haar pieper gaat, ze moet echt nog één keer naar de bel. Met pijn en moeite hijst ze zichzelf uit de stoel. Straks, als ze klaar is, zal ze met het raam open naar huis rijden, het volume van de radio op tien. Veilig thuiskomen is dan het enige dat telt. Vanzelfsprekend is dat helaas niet. Wie regelmatig 's nachts werkt, heeft bijna zes keer zoveel kans op een verkeersongeval.

De ORT is sinds de invoering in de jaren '60 geregeld een discussiepunt bij CAO-onderhandelingen. Lees het bericht hier >>>

Het blijft wonderlijk. Voor onze patiënten prediken we orde en regelmaat, maar zelf leiden we een buitengewoon ongereguleerd bestaan. Wie als verpleegkundige een vaste betrekking wil in het zieken- of verpleeghuis, ontkomt praktisch niet aan een continue jetlag. Net als het uniform en de bloeddrukmeter, hoort de nachtdienst er gewoon bij. Als je daar geen zin in hebt, had je een ander vak moeten kiezen.

Onschuldig is het niet, al die nachtdiensten. We lopen een veel groter risico op allerlei kwalen dan mensen met een regelmatig leven: hart- en vaatziekten, verschillende typen kanker, overgewicht, diabetes, depressie, de lijst met gevaren is schier eindeloos.

Hoewel de meeste ziekten vooral op lange termijn ontstaan, worden we in het hier en nu ook niet gelukkig van nachtwerk. Uit een enquête van Nu'91 blijkt dat ruim zeventig procent van de mensen zich niet fit voelt in periodes rondom de nachtdienst. Een derde ervaart het doen van nachtdiensten als een regelrechte aanslag op de gezondheid.

Sinds jaar en dag wordt 'het ongemak' financieel gecompenseerd middels de onregelmatigheidstoeslag (ORT). Die regeling is echter flink versoberd de afgelopen decennia. Michael van Straalen, voorzitter van MKB-Nederland, pleitte onlangs zelfs voor het afschaffen van de ORT. De toeslag zou niet meer passen in onze 24-uurseconomie. Verpleegkundige Anja Baelemans startte in reactie op die uitspraak een Facebookpagina genaamd Handen af van onze ORT! Ze verzamelde inmiddels 61.000 likes.

Verpleegkundige Anja Baelemans startte de Facebookpagina 'Handen af van onze ORT'. Lees hier het interview met haar >>>

Afschaffen is idioot, maar 'handen af' lijkt me ook onverstandig. Ik vind juist dat de ORT moet worden uitgebreid. Wie onregelmatig werkt, heeft daar niet alleen 's nachts last van, alle diensten zijn een crime. Omdat er telkens geschoven moet worden met het ritme, lijkt het me prima verdedigbaar om over alle gewerkte uren ORT te verlangen. De hoogte van de toeslag zou vervolgens recht evenredig moeten stijgen met de gezondheidsrisico's die wetenschappelijk zijn aangetoond. Hoe meer bewust we ons zijn van de gevaren, hoe hoger de vergoeding. Dat is toch niet onredelijk?

Voor mezelf heb ik het inmiddels geregeld. Twee jaar terug besloot ik om geen nachtdiensten meer te doen en stapte ik over op een nul-urencontract. Een van de beste beslissingen die ik ooit in mijn leven genomen heb.

Noten

1. Stutts J, et al. (2003) Why do people have drowsy driving crashes? Accident Analysis & Prevention Volume 35, Issue 3, May, 321–331.

2. Parent M, et al. (2012) Night work and the risk of cancer amongst men. American Journal of epidemiology, 9, 751-759.

3. Vyas M, et al. (2012) Shift Work and vascular events: systematic review and meta-analysis. British Medical Journal, 345:e4800.

4. www.nursing.nl > zoek op 'nachtdienst'.

18 reacties

  • j jansen

    Helemaal eens met Hugo. Vindt het onregelmatig werken ook erg worden onderschat. De alledaagse praktijk is vaak dat de moeder ochtends de kinderen naar school brengt, avonds even op de bank uitrust en dan nachts gaat werken tot de volgende morgen. Sommige collega''s zie je echt 'inleveren'. Bleke bekkies etc. Ook soms weinig begrip vanuit leidinggevenden om bv mensen te laten terugkomen voor overleg etc.
    Uit de literatuur blijkt dat veel gezondheidsrisico''s aan het onregelmatig werken vastzitten. Van hart en vaatziekten tot aan borstkanker. Tel uit je winst.

  • Joost Wiltschut

    Ik ben het grotendeels eens met Hugo. ORT stelt niets meer voor. We zullen samen meer de regie moeten voeren over welke diensten je wil en kan werken. Dat betekent teams ook diverser en niet te lang op dezelfde plek moet zitten en hospitaliseren. Basissalaris omhoog . Maar ook andere disciplines op wisselende tijden laten werken. Hoe vaak loop ik er niet tegenaan dat om 1 minuut over vijf de arts nodig is en we dan via via allerlei personen moeten bellen omdat de arts al naar huis is. En PenO kan toch ook weekenden werken.

  • L Jongkind

    @J.C. Dijkstra, het opleidingsniveau heeft naar mijn idee niets met deze hele discussie te maken. Ik ben hoogopgeleid, maar draai net zo goed alle onregelmatige diensten die mijn minder hoog opgeleide collega's ook draaien.

  • Johan Dijkstra

    Collega's die onregelmatig werken verdienen ORT. Onregelmatig werken doet een aanslag op het privéleven. Hoogopgeleiden hebben dit probleem niet. Wel het probleem dat ze goed betaald worden omdat ze o.a. moeten beslissen over minder hoogopgeleiden die wel onregelmatig (moeten) werken. Het onregelmatig werken van een vpk staat sowieso los van een 24 uurs economie omdat wij als vpk al decennia lang onregelmatig werken. Dus ook al toen een 24 uurs economie nog niet eens bestond. Daarnaast doet onregelmatig werken ook nog eens een fysiek appel op de vpk. Blijf af van de ORT en geef de vpk de waardering die hij/zij verdient. Denk eerder in termen van promotie ipv demotie.

  • J V G

    vergeleken met andere onregelmatig werkende beroepen, is het ort percentage van de verpleegkundig een stuk minder

  • P Brand

    Ik kon er niet meer tegen. Al die nachtdiensten braken me geweldig op. Als je ouder wordt herstel je er nog slechter van. Nu baan als praktijkondersteuner in de huisartsenpraktijk. Nooit meer onregelmatigheid. Ik vind niet dat de ORT eraf moet. Dan wordt het loon van een vpk. wel heel karig. Vooral voor wat het je fysiek kost.

  • E.H.A. Tibbe

    @Een algehele loonsverhoging voor verpleegkundigen lijkt me geen optie, poli-medewerkers en dergelijke profiteren daar ook van, terwijl zij de last van de nachtdienst niet hoeven te dragen. Dank voor uw reactie, groet Hugo Reactie: de algehele loonsverhoging kan beperkt blijven voor werknemers in de directe zorgverlening die een continue rooster kennen.
    Dus uitsluitend voor verpleegkundigen en verzorgenden in een continu rooster en in de primaire zorg. Daar horen poli-medewerkers en andere werknemers in de zorg dan inderdaad niet bij.Het is m.i. wel een optie.

  • CSC Dekker

    Mmmmm...is natuurlijk altijd scoren met dit stukje. Ontwikkelingen wijzen de andere kant op. Niet voor niets vlak wordt vlak voor CAO onderhandelingen een bekend proefballonnetje opgelaten.
    Zoals je weet wordt in het voorjaarsoverleg tussen vakbonden/overheid/ werkgevers de 'bandbreedte' bepaald., binnen welke grenzen het geven en nemen tijdens de CAO onderhandelingen moet blijven. Binnen deze potsierlijke farce mag je de straat op met vlaggetje en toeter totdat werkgevers- en werknemersbonden tevreden zijn.
    Zo lang ik 's nachts of in het weekend geen inkopen kan doen of van overheidsdiensten gebruik kan maken is de 24 uurs economie een sprookje. Tot die tijd zal de ORT beetje bij beetje afgeknabbeld worden.

  • jolies Veldman - Becherer

    hoe fijn het ook zou zijn om voor iedere dienst ort te berekenen, blijf wel realistisch ,want ook brandweer politie e beveiliging, horeca kennen bijzondere werk tijden. voor mij geld dat nu ik ouder ben ik liever avond diensten draai dan dag diensten al zijn de dag diensten op'normale'tijden.ik heb voor dit beroep gekozen om dat het werk mij veel plezier geeft en dit is wat ik wil doen. de ort is is een leuk extraatje. wat betreft dag na nachtdiensten in mijn tijd werkte je 7 nachten en was daarna 5 dagen vrij en begon je met late dienst. nu je maar 3/4 nachten mag werken kan dit niet meer en moet je dus na twee vrije dagen wee aan de slag. goed roosteren is ook een vak . ook heb ik collega's die alleen maar nachten draaien zij vinden dit heel fijn , al zal de ort ook een rol me spelen. wat mij betreft zou inderdaad het uurloon best hoger mogen en dan de ort wat minder .je weet als je voor bepaalde beroepen kiest je onregelmatig moet werken.'had je maar een vak moeten leren' zeg ik altijd.

  • J Jager

    Helemaal mee eens! Ook voor het thuisfront is de onregelmatigheid een belasting, denk aan niet samen kunnen eten etc.

  • m Hoffman

    Belangrijker vind ik hoe er geroosterd wordt. Krijg net mijn rooster van mei in handen en zie dat ik alweer twee dagdiensten heb voor ik de nacht inga( drie nachten). Om de dag na ik uit mijn nacht kom weer in de schoolbanken te zitten. Ik ben al niet gek op nachtdiensten, omdat ik me dan net een versufte mol voel, maar op deze manier is het helemaal niet leuk meer.

  • SK Dekker

    Prima voorstel! Ik snap sowieso niet dat zoveel verpleegkundigen genoegen nemen met een salaris dat geen verhouding staat tot de verantwoordelijkheid en de risico's van hun vak.

  • HRB van der Wedden

    Beste L Meijer,

    Ik werk momenteel niet onregelmatig en ontvang dus geen ORT. Wanneer ORT betaald wordt over alle gewerkte diensten binnen een onregelmatig rooster, zoals ik voorstel in mijn blog, kom ik daar zelf dus niet voor in aanmerking. Ik gun mijn collega's de ORT van harte. Sterker nog, ik gun ze, zoals u heeft kunnen lezen, meer dan ze nu ontvangen voor hun continue jetlag. De 'echte redenen' zet ik volgens mij vrij helder uiteen. U ziet het dus inderdaad helemaal fout:)

    Een algehele loonsverhoging voor verpleegkundigen lijkt me geen optie, poli-medewerkers en dergelijke profiteren daar ook van, terwijl zij de last van de nachtdienst niet hoeven te dragen. Dank voor uw reactie, groet Hugo

  • Atie Willis-Wiegmann

    Misschien optie om ort af te schaffen.
    Maar dan maandelijks een hoger vast salaris maandelijks.ter compensatie van je ort voor de gene die als vaste nachtdienst werkzaam zijn !!
    Zodat je het geen geld kost met het nemen van vakantie.wat nu wel het geval is.omdat je met vakantie geen ort uitbetaald krijgt.

  • Atie Willis-Wiegmann

    Misschien optie om ort af te schaffen.
    Maar dan maandelijks een hoger vast salaris maandelijks.ter compensatie van je ort
    Zodat je het geen geld kost met het nemen van vakantie.wat nu wel het geval is.omdat je met vakantie geen ort uitbetaald krijgt.

  • L. Meijer

    Heel interessant, ik ben alleen benieuwd naar de daadwerkelijke reden van over alle gewerkte uren ORT. Volgens mij kan je dan net zo goed loonsverhoging aanvragen.

    U werkt zelf geen nachtdiensten. Is het zo dat u het extra-tje aan loon wel prettig vind maar geen nachten meer wilt werken? En het niet leuk vind dat uw collega's i.d. nacht meer verdienen als u?
    Dat kan ik als enige echte reden bedenken van uw voorstel.

    Want als u meer loon wil, dan vraagt u aandacht voor meer loon.
    Maar de ORT blijft het zelfde, dus het verschil in loon van uw collega's die wel nachtdiensten draaien blijft.

    Misschien zie ik dit helemaal fout, en heeft u het idee loonsverhoging niet gehad?

  • t mol

    Goed omschreven!

  • M.E. Lokker

    Een zeer goede blog van Hugo!
    Wat je volgens mij voorstelt is een soort gevarengeld specifiek voor verpleegkundigen (en andere zorgwerkers) die door de onregelmatige diensten en nachtdiensten gevaar lopen op verschillende gezondheidsrisico's. Ik ben voor!

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden