Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Gastblog: 'Betoverend' (ode aan een verpleegkundige)

Longarts Sander de Hosson schrijft een ode aan een verpleegkundige die zich op een betoverende manier inzette voor een hoogbejaarde man. Een ode aan iedereen die zich sterk maakt voor kwaliteit van sterven.
Gastblog: 'Betoverend' (ode aan een verpleegkundige)

Op een eenpersoonskamertje, helemaal achterin de lange gang van de verpleegafdeling lag een hoogbejaarde man. Enkele dagen geleden was hij opgenomen met een uitgebreide longontsteking.

Toen hij op de spoedeisende hulp gearriveerd was, bleek dat er geen familie was meegekomen. Bij navraag aan de huisarts, bleek deze ook niet meer te bestaan. Hij leefde een teruggetrokken bestaan; ook zijn vrienden waren al lang geleden overleden.

Jarenlang had hij eenzaam in een klein huis in een naburig dorp geleefd en zich actief onttrokken aan het oog van de maatschappij. De laatste weken was dat door toenemende ziekteverschijnselen niet meer gelukt. De huisarts had thuiszorg geregeld, hoewel hij daarop afwerend had gereageerd. Zijn benauwdheid nam toe en deze zorg alleen bleek niet meer voldoende. Hij was ingestuurd met een dringend verzoek tot een terughoudend beleid ten aanzien van alle fratsen die de modern geneeskunde in petto kan hebben. "Geen polonaise", had de huisarts ter verduidelijking op de verwijsbrief geschreven.

Op de thoraxfoto was naast de longontsteking nog veel meer afwijkend longweefsel gezien waar verder geen onderzoek naar werd gedaan. Patient was daar volstrekt helder in geweest. Met antibiotica zou getracht worden de klachten te behandelen en 'dat zou het zijn'.

Een nog jonge verpleegkundige, relatief onervaren, verzorgde hem en het was duidelijk dat ze het goed met elkaar konden vinden. Ze gaf hem extra aandacht en hij stelde dat duidelijk op prijs. In haar pauzes zat ze steevast aan zijn bed.

Later zou ze vertellen over de gesprekken die ze gevoerd had. Over zijn jonge jaren, de liefdes. Zijn zoektocht daarnaar en zijn uiteindelijke vondst. Mooie jaren volgden. Zijn vrouw overleed veel te vroeg, nu tientallen jaren terug. Hij had verteld over het verdriet dat ze geen kinderen hadden gekregen. Hoe hij daarna was vereenzaamd. Vrienden om hem heen die wegvielen. Zijn eenzame bestaan.

Het was een bijzondere ontmoeting, deze hoogbejaarde man en deze jonge vrouw, nog geen 25 jaar oud. Ik had waardering voor de manier waarop zij met elkaar omgingen. Ik had waardering voor de tijd die zij nam om met hem te praten, ondanks haar drukke bezigheden elders.

Zijn situatie verslechterde in de dagen erna snel, de longontsteking nam toe en hij was benauwder geworden. Morfinespuitjes waren niet meer voldoende en er was gestart met een continu pompje. Binnen het team spraken we over palliatieve sedatie.

In geen van de dagen van zijn opname zou er nog bezoek komen.

Aan het einde van zijn laatste middag, op een zondag, was ik bij hem geweest om zijn benauwdheid te beoordelen, hij lag er rustig bij. Zijn gelaat was ingevallen, zijn neus was wit en op zijn benen waren vlekken ontstaan. Daarbij had hij een rustige, maar ongelijke ademhaling. Hij was stervende.

In de overdrachtsruimte sprak ik de verpleegkundige aan het einde van haar dienst. Ze had afscheid van hem genomen, diep ontroerd. Ze moest naar huis. Kinderen, vrienden, het leven. Maar het liefst bleef ze bij hem in zijn laatste uren. Ze had tranen in haar ogen.

Ze vertelde over zijn angst alleen dood te gaan en herhaalde dat niemand meer zou komen om afscheid te nemen. Hij zou alleen sterven. Daar in dat kille ziekenhuiskamertje, achter op de gang.

Ze wist dat de verpleegkundige van de avond de verantwoordelijkheid had over de zorg van achttien patiënten, dus er zou nauwelijks tijd zijn voor hem. Ik beloofde haar aan het einde van mijn dienst, uren later langs te lopen. Ook ik had geen tijd, een volle spoed, een drukke telefoon.

Inderdaad uren later liep ik door de donkere gang. Tot mijn verbazing hoorde ik een vreemd geluid. Leek het nu echt alsof iemand zong?

Ik keek om de deur van de kamer. In het gedimde licht ontwaarde ik dezelfde verpleegkundige van vanmiddag, die al uren thuis had moeten zijn.

Betoverend.

Zij had haar hand om die van hem gelegd. Hij was diep in slaap, ademde nauwelijks meer. Ze keek strak naar hem, neuriede zacht een liedje, waarvan ik de tekst niet kon horen. Ze was te geconcentreerd om mij op te merken. Het zouden zijn laatste minuten zijn.

Ik draaide me om zonder dat ze me gezien had. Bewondering. Ontroering. Nog meer dan dat.

Nu een paar jaar later, weet ik dat je dit leest. Een verhaal dat het verdient verteld te worden. Het raakt de essentie van wat zorg moet zijn. Menselijk contact, luisteren, er zijn.

Het is een ode aan jou en daarmee eigenlijk aan iedereen die zich sterk maakt voor kwaliteit van sterven. Een eenzame dood is een uitzondering, de zorg daaromheen kan echter uitzonderlijk zijn. Alsnog een diepe buiging.

Wat kan goede zorg toch kwetsbaar mooi zijn.
Sander de Hosson is longarts in het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen.

Algemene oproep:
Voor de Nursing-editie van mei zoeken we mensen die óók een ode willen brengen aan een verpleegkundige. Meer info>>>

16 reacties

  • Ted Verwaal

    Warme zorg... Prachtig

  • Rianne Loorbach

    Prachtig verhaal! Ik wil deze verpleegkundige graag als voorbeeld gebruiken in mijn toekomst als verpleegkundige...

  • Mw van den Aardwegh

    Lees het verhaal nu pas....
    Prachtig!!
    Zo maak je echt het verschil. Top!!

  • H Kohl

    Pracht van een verhaal!!!!!!! Heel mooi.

  • Ivette Dijs

    Ook bij mij lopen de tranen over de wangen terwijl ik dit lees. Ik probeerde ook vaak op deze manier het verschil te maken in de tijd dat ik in het verpleeghuis werkte. Soms met het gevoel dat je tegen alles en iedereen op moet boksen om die tijd vrij te maken. Tegenwoordig werk ik bij Buurtzorg en nu werk ik het samen met mijn hele team op de 'zorgvuldige' (lees: zorg volledig) manier en dat is fijn.
    Ik ben blij dat er ook in het ziekenhuis gewoon sterke verpleegkundigen (ook nog in opleiding) werken die tegen alle drukte (lees: gekte) in tijd maken voor zaken die zij belangrijk vinden.

  • karleen van der Leij

    Prachtig om te lezen, het is erg fijn om alle tijd te kunnen steken in het stervensproces zeer waardevol

  • E Roemer

    Wauw, als jonge meid, verpleegkundige in spe, inspireert mij dit enorm. Uiteindelijk draait het om de aandacht en het gevoel dat je in de zorg stopt. Daarin kun je een verschil maken! Ontroerend verhaal, en prachtig beschreven. Ik leefde helemaal mee, de tranen staan nog in mijn ogen!

  • A.H Van der Meij

    Kippenvel moment. Uiteindelijk is dat waar het om gaat, AANDACHT!

  • JPG de Vree

    Wat prachtig!

  • MHJ van der Heijden

    Wat een mooi verhaal over deze verpleegkundige en het contact wat ze met deze patient had.Als je het verhaal leest ..dan voel je dat het voor deze verpleegkundige ook heel belangrijk was om dit met deze patient te delen.Niet alleen deze patient heeft hier heel veel warmte en betrokkenheid van meegekregen ,maar voor deze verpleegkundige zal deze ervaring haar altijd bijblijven,omdat dit de essentie van ..het verplegen is.

  • Ineke Meij

    Waarom moeten de uren betaald worden als deze verpleegkundige uit vrije wil haar vrije tijd gegeven heeft aan iemand die dat nodig had. Niet alles hoeft betaald te worden, soms is het juist fijn om iets te doen waar niets tegenover staat behalve het gevoel op het juiste moment op de juiste plaats de juiste handelingen te verrichten!!!!!!!

  • Sander de Hosson

    Dank voor de reactie, Hugo.

    Ben onder de indruk van de ongelooflijke stroom aan reacties, inmiddels ook een mail gehad van de betreffende verpleegkundige.

    Verhaal speelde af in mijn vorige ziekenhuis, het Wilhelmina Ziekenhuis heeft recent een palliatief team opgericht, waardoor wij als ziekenhuis gewaarborgd hebben dat deze tijd voldoende is ingebouwd voor onze patiënten.

    Beste mensen, dit soort verhalen staan niet op zichzelf, laten we als artsen en als verpleegkundigen blijven werken aan verbetering van kwaliteit van leven van onze patiënten. Uiteindelijk maken wij als zorgverleners voor heel veel patiënten het verschil, hoe moeilijk ons dat soms door bezuinigingen gemaakt wordt.


    Sander de Hosson,
    longarts.

  • HRB van der Wedden

    Mooie blog Sander, goed verhaal, alleen jammer dat deze verpleegkundige pas echt aan haar werk toekomt als ze haar pauzes opoffert en vervolgens haar vrije avond inzet. Is toch weer dat 'wegcijferen van het zelf' waar we als verpleegkundige beroepsgroep juist zograag vanaf willen. Zou mooi zijn als de instelling waar jullie werkzaam zijn met terugwerkende kracht de uren die ze bij die man aan het bed zat omzet in gewerkte uren. Dan laat je als organisatie zien dat je haar inspanningen echt waardeert.

    Heeft de verpleegkundige in de avonddienst trouwens serieus in haar eentje 18 patienten onder haar hoede? Ik raak al burn out bij het idee.

    Hoop dat je vaker komt bloggen, top bijdrage!

  • B Hengeveld

    Prachtig beschreven. Ik zag haar helemaal zitten in die kamer.

  • Marieke van Wanrooij

    Wauw!

  • Esther Donkers

    Tranen. Zo mooi!

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden