Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Blog Sandra: 'Check, check, dubbelcheck'

Sandra vindt het nogal een gedoe, al dat checken in het kader van High Risk Medication. Ze vraagt zich af hoe andere verpleegkundigen dat doen.
Blog Sandra: 'Check, check, dubbelcheck'

HRM. Klinkt als een grom. Maar ik heb het hier over High Risk Medication. Ons ziekenhuis moet, net als andere ziekenhuizen, meer doen om de risico's te verminderen. Er worden nog teveel fouten gemaakt met medicijnen, wijzen de foutmeldingssystemen uit.

'Ik heb  nog nooit een fout gemaakt,' zegt mijn collega opgelucht. Maar het hoeft ook maar één keer in je carrière voor te komen – we werken zo'n veertigplus jaren als verpleegkundige. Je moet er toch niet aan denken, dat je iemand slechter maakt, in plaats van beter.

Dus ik predik, als HRM-werkgroeplid, voor beterschap. Wij moeten voortaan het werkblad van onze medicijnkamer desinfecteren voor we medicijnen bereiden. Van tevoren moeten we stickers schrijven: medicijnnaam, aantal milligram, oplosmiddel, datum, tijd... Niet heel moeilijk. Toch gaat het echt geregeld mis. Zo wordt de tijd genoteerd, waarop een iv moet worden toegediend, in plaats van de tijd waarop het is bereid. De houdbaarheid gaat in, vanaf het tijdstip op de sticker. Bereid ik dus mijn iv een paar uren voor ik het geef, dan klopt de sticker niet. Ook dit kan gevolgen hebben.

Maar goed, de sticker, check. Op mijn gedesinfecteerde (en een minuut gedroogde) werkblad verzamel ik al mijn benodigdheden. Ik schroef geroutineerd een spuit aan een naald, zuig op, schud, zuig terug, label, klaar. Keurig desinfecteer ik ook rubber van flacons, nadat ik de dop heb verwijderd. Wederom wacht ik een minuut. Mijn collega checkt met mij het recept, het medicijn, de sticker. Zij zet electronisch een paraaf en daarna nog een analoge krabbel op mijn sticker.

Dan is het  middel klaar. Mijn collega zal vlug verder, ze is druk. Ze zuchtte al per ongeluk, toen ik vroeg of ze wat wilde dubbelchecken. Doe ik ook wel. Het liefst liet ik haar nu gaan. Maar we zijn nog niet klaar. 'We moeten nog met het infuuszakje met medicijn naar mijn patiënt',  zeg ik. We moeten immers samen controleren of ik het wel aan de juiste persoon geef en het infuus wel op de juiste snelheid instel.

Onwerkbaar, zegt mijn collega. Ik wil haar graag gelijk geven. Dit kost nogal wat tijd. Maar ik ben HRM-werkgroeplid. Ik moet mijn collega vasthouden tot we het tot in de puntjes hebben gedubbelcheckt.

'Dit kan toch zo niet', klaagt een andere collega in een andere dienst. Drie collega's in de late dienst, ieder met een flink aantal patiënten, bellen, po's, medicijnen, gesprekken... 'en dan moeten we ook nog bij elkaar de iv's gaan checken?' Ik weet ook niet hoe we dit met zijn drieën of 's nachts zelfs met zijn tweeën voor elkaar krijgen, bij drukte.

Ik ga graag voor minder fouten. Voor verplegen tot in de puntjes. Maar hoe? Hoe maak ik dit waar? Ineens bedenk ik me, ik heb immers een lijntje met verpleegkundigen uit het hele land. Ik schrijf er een blog over en vraag anderen: hoe doen jullie dit, in hemelsnaam?

22 reacties

  • olga smart

    nou ik werk in de thuiszorg als zzper en er is ook absoluut geen controle. wel jammer.

  • W van Doorn

    Op mijn oude afdeling controleerde collega of het voorgeschreven medicijn ook zo werd klaargemaakt. Schreven de geboortedatum en naam erop wat je bij de patiënt controleerde. Dus dat kon je alleen doen.

  • EEO Oosterhof

    Bij de thuiszorg/wijkverpleging gaat een barcode niet werken aangezien we regelmatig beide partners moeten helpen. Je wilt toch ook niet alle cliënten die in de thuissituatie medicatie krijgen aangereikt een barcode armband omdoen?
    Wel is het zo dat tegenwoordig de apotheek wettelijk verantwoordelijk is voor het uitzetten van medicatie (in een medicatieweekdoos of baxter bijvoorbeeld). Daarvoor krijg je dus i.p. ook geen indicatie meer. Dat is de eerste check en dan is degene die het toedient de 2e check. Voorop gesteld dat er dan wel personeel moet zijn dat hiertoe geschoold is.
    Dit vooraf uitzetten door de apotheek is vooral 'leuk' als een cliënt met gecompliceerde/uitgebreide medicatie onverwacht naar huis komt, of in het weekend (ja, er zijn ziekenhuizen en verpleeghuizen die dat doen!). Dan kan een apotheek(-houdende huisarts) eigenlijk niet de medicatie uitzetten. Dan kunnen wij thuis ons dus onmogelijk aan de wettelijke voorschriften houden. De cliënt patiënt zou dus officieel meer ligdagen moeten maken om te wachten tot de apotheek de medicijnen heeft uitgezet en (ook wettelijk verplicht) heeft afgeleverd, tenzij er toevallig een mantelzorger is die de medicijnen op tijd op haalt. Maar die worden ook steeds schaarser.

  • S Kleefstra

    Maar - zolang die barcodes nog niet werken - moet er toch ook een niet-robot-manier zijn? Hoe kunnen we dit met collega's waarmaken? Iemand? Ja, L. Jongkind, ik ben ook wel benieuwd: hoe deden jullie dat? Wat hebben jullie anders moeten organiseren? Hoe was dat werkbaar?

  • Dick Zeeman

    Laat de apotheek alle medicatie kant en klaar bereiden en voorzien van een unieke barcode. Bij toediening en registratie (elektronisch) vindt de dubbel-check dus plaats via het EPD, door koppeling van ontvanger aan de medicatie via de unieke barcode.

  • SCM Mak

    @Jannie van de Kamp. Vraag: Hoe werkt dat met die barcodes? Zou hier graag meer over willen weten.

  • Wietske wijnja

    Hoe deden jullie dan die check aan bed op je vorige werkplek, L Jongkind?

  • Jannie van de Kamp

    barcode invoeren . Helemaal top en van deze tijd , de clientveiligheid is daarmee voor 99% afgedicht en wie wil dat nou niet als zorgvrager en zorgverlener . Daarnaast veel minder arbeidsintensief wat met name in thuiszorg ,waar men meest solo, werkt een hele verbetering zou opleveren.

  • Anouk Brink

    We hebben hier vorige week net over overlegd in het werkoverleg. Ik werk in een umc en ook hier is het een hot topic. Dubbelchecken deden we eigenlijk altijd al, omdat we (in ieder geval bij het uitzetten) vaak met meer in de medicijnruimte zijn. Het aanhangen is echter wel een probleem. Alle afdelingen moeten hier hun eigen systeem voor bedenken. Wij komen er niet op. Om zes uur in de ochtend hebben we als nachtdienst het medicatierondje. (Vrijwel) alle iv-medicatie die 1x per dag gegeven wordt zit in dit rondje. Daarnaast controles, bloedsuikers etc... Het is niet te doen om dan met zijn 2-en ook nog 20 stootjes samen aan te hangen. We hebben nu eerst besloten om alleen de pca-spuiten van 12 uur s middags samen te doen. Gewoon om uberhaupt te laten zien dat we er wel mee bezig zijn, want veel verder gaan we niet komen ben ik bang

  • L Jongkind

    Zeer herkenbaar! Ook ik ben aandachtsvelder HRM. Op mijn vorige afdeling hadden we het na de nodige aanloopproblemen aardig op de rit, inclusief de check aan het bed.
    Nu ik van afdeling ben geswitcht merk ik dat hier wat betreft de check aan het bed nog veel winst is te behalen. Een uitdaging voor mij en tips zijn welkom!

  • I.M.P. Renkens

    Bij ons in de thuiszorg is dit ook lastig; wij zijn nog steeds op zoek naar een goedlopend systeem.
    Bijvoorbeeld met de insulines; mag je eigenlijk niet van te voren opdraaien. Met name mix insulines niet, omdat je met kleine hoeveelheden bij het daadwerkelijke spuiten, niet meer goed kunt mixen. Om nog maar niet te denken aan het per ongeluk wegspuiten van insuline terwijl de pen al opgedraaid was.
    Medicatie uitzetten dat gaat nog wel; een volgende collega kan dit checken. Maar ook wij lopen tegen punten aan; voor ons niet altijd haalbaar. Dan is het in het ziekenhuis nog een voordeel dat je met twee of drie collega's op een afdeling bent. Wij zijn maar met een collega tegelijk bij een client... Dat betekend al direct dat er of een extra inzetmoment moet komen of dat er bij een volgend moment een check moet plaats vinden. Maar dat is dus niet voor alle producten haalbaar of mogelijk.
    Indicaties worden nu nog afgegeven door de CIZ, maar rekening hiermee wordt niet gehouden. Tijd voor een dubbel check, voor een extra moment of voor extra tijd, krijgen we hier niet voor. Maakt het ook lastig...

  • C Ott

    Ook bij ons zijn de VSM thema's ingeburgerd. 10x identificatiecheck, alle parenterale medicatie, opiaten en insulines dubbelcheck, iclusief desinfectie van werkbladen. Ook wij gaan niet samen aanhangen, niet omdat we niet willen, maar gewoonweg omdat er geen tijd voor is. Ik zou er ook wat voor over hebben voor extra handen.

  • Gerard Schaafsma

    Is het al eens bewezen dat 'dubbelchecken' fouten verminderd? Een haastige blik omdat het moet levert natuurlijk nooit iets goeds op.

    Volledig digitaal, medicatie met barcode stickers, patiënten met barcodes, dat is een gesloten systeem. Zo werken ze in de logistiek al jaren. Het is in de basis een doodeenvoudig systeem, waarom is dat nou nog steeds niet bedacht in de zorg?

  • m Tempelaar

    Ik ben werkzaam in een verpleeghuis.Ook daar moet insuline,morfine pleisters,en morfine
    tabletten,en anticoagulantia,dubbel afgetekend en gecontroleerd.
    We gaan alleen niet met 2 zorgverleners naar de cliënt toe om de medicatie toe te dienen daar ia echt geen tijd voor.

  • Wietske wijnja

    Ook ik zit in de werkgroep HRM van ons ziekenhuis. De dubbelcheck bij toedienen komt iedere keer weer terug. Het wordt als eis gezien, maar hoe toe te passen? Al het bovenstaande is dus zeer herkenbaar.
    We proberen het soms op te lossen door met de klaargemaakte iv medicatie alvast samen naar de patiënt te gaan en het dan bij de goede patiënt aan de infuuspaal te hangen. Maar dan heb je nog niet de check op infuusstand, aan welke infuuslijn, spoelen vooraf etc. Wij hebben helaas de structurele oplossing nog niet bedacht.

  • Janine Schrooten

    Als wijkverpleegkundige ben je eigenlijk op jezelf aangewezen. Niemand die met je mee is om even dubbel te checken, Bij ons in het team zijn dan ook nieuwe afteken lijsten voor o.a. insuline en sintrom. Bij deze afteken lijsten is een dubbelcheck vereist. Jijzelf, als verpleegkundige, controleert en tekent af en de klant zelf controleert en tekent af. Dubbelcheck! Is de klant niet in staat te tekenen wordt er gekeken of de partner wil dubbelchecken. Nu zitten hier natuurlijk ook wel haken en ogen aan, niet voor iedereen gaat dit werken. Maar voor een aantal klanten werkt dit wel en de kans op fouten kun je hierdoor verlagen!

  • Annet M K

    Zo herkenbaar!
    Bij mij op de afdeling is het soms niet te doen. Ik werk op een spoedafdeling, dus je snapt dat medicijnen niet van te voren 'uitgezet' kunnen worden.
    Bij elke nieuwe patiënt op elk moment en dat 24 uur per dag is het anders. Soms (heel soms) heb je genoeg personeel, maar meestal zijn anderen druk met de opvang van een trauma of zieke patiënt.

    Daar sta ik dan in de medicijndienst. Alleen.
    Niemand die het kan controleren, dus leur ik met mijn bakje met spullen naar de dichtstbijzijnde arts, indien aanwezig, of grijp ik toch een heel erg drukke collega snel in de kladden aan de andere kant van de afdeling.

    Mooi, medicatie is gecontroleerd!!

    En dan nu: samen naar de patiënt??...echt never nooit!! Niet mogelijk.
    Of ze moeten een blik verpleegkundigen opentrekken.

  • EW Nijwening

    Herkenbaar!
    Hoewel ik in een veroleeghuis werk dus nog weer iets anders.
    Opiaten worden bij ons in de nacht uitgezet, omdat onze bewoners een eigen medicatiekastje op kamer hebben kunnen we dit daarna zo in hun kastje zetten.
    Hiermee is er al een dubbele check. Pleisters en tabletten kunnen dan gewoln door 1 persoon gegeven worden. Als er opiaten gesloten moeten worden moet dit wel weer met zijn tweeen.
    Eigenlijk zodra er nog iets van klaar gemaalt moet worden.
    Dit is soms best lastig wamt je moet hier een collega voor van het werk houden... maarja jet moet.
    Verder moeten er een aantal tabletten dubbel gecheck worden zoals o.a sintrom, dit wordt bij ons om 12 uur uitgezet door verzorgende 1 en om 17.00 door verzorgende 2 gegeven en uitgezet.
    Voor insuline geld oom dubbele check maar bij ons ook alleen een check in het opdraaien van de juiste hoeveelheid niet voor het spuiten zelf.

  • kim oostervink

    Ik werk in een algemeen ziekenhuis en ik zit ook in het werkgroepje HRM. Ik loop tegen dezelfde problemen als jou aan. Soms hebben wij per keer 10 antibiotica's die wij moeten bijspuiten op 1 moment, als je met z'n tweeën werkt, kan je dit echt niet met z'n tweeën bij de patiënt controleren. We tekenen wel alles samen af in de medicatiemap (ook opiaten), en op de gele sticker, maar samen naar een patiënt toe is gewoon niet haalbaar.
    Ik ben erg benieuwd hoe dit in andere ziekenhuizen gaat, ik ben ook op zoek naar goede tips en/of oplossingen.

  • K Donkersloot

    Ik werk als vpk in een verpleeghuis en hier moeten we zelfs insuline (ook morfine achtigen en anticoagulantia) dubbel paraferen.. Er wordt bij ons eigenlijk alleen geparafeerd en gekeken of dat je inderdaad de juiste eenheden opdraait of dat je 2 tabletjes in het medicijnbekertje doet. Er wordt nooit medicatie met 2 pers. afgegeven bij de zorgvrager..

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden