Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Blog Hugo: 'Verpleegster'

Met broeder kan ik leven. Gewoon Hugo is ook prima. Maar als mensen mij verpleger noemen, dan corrigeer ik dat per definitie: 'Ik ben geen verpleger, ik ben verpleegkundige'. Wat dat betreft sta ik niet alleen.
Blog Hugo: 'Verpleegster'

Op televisie horen we regelmatig het begrip verpleegster vallen, waar verpleegkundige bedoeld wordt. De correcties op Twitter zijn dan niet van de lucht. Deze is van Florian van Hunnik, en werd maar liefst tachtig keer geretweet.

'Hoe vaak kan @nieuwsuur het woord verpleegster noemen in één uitzending? Het zijn verpleegkundigen!'

Ook Marlies Stalman maakt zich er boos over. Haar tweet bleef steken op 63 retweets.

'Zal ik het dan nog maar een keer zeggen #nosjournaal. Mijn collega's waar jullie het steeds over hebben zijn verpleegKUNDIGEN!'

Uit dergelijke uitingen op social media valt op te maken dat de aanduiding verpleegster een open zenuw raakt bij onze beroepsgroep. Maar waarom eigenlijk? Ik vroeg het Florian toen ik hem tegen het lijf liep in de gang van ons ziekenhuis. Hem stoort vooral het vanzelfsprekend vrouwelijke in verpleegster. 'Verpleegkundige geeft aan dat ons beroep onzijdig van karakter is. Een vak voor mannen en vrouwen.' Florian heeft een punt. De invoering van het begrip verpleegkundige, midden jaren zestig, beoogde precies dat doel: het benadrukken van het onzijdige karakter van de beroepsgroep. Toch is daarmee niet alles gezegd. Wat ik prettig vind aan het begrip verpleegkundige is dat er deskundigheid, kracht en statuur in doorklinkt. Het is een beschermde titel die is vastgelegd in het BIG-register. Een titel waarvoor in het verleden strijd is geleverd, een symbool van zorgemancipatie. En iedere keer als een verpleegkundige verpleegster wordt genoemd voelt het alsof dat alles teniet wordt gedaan.

Lees ook de vorige blog van Hugo: 'Alcoholverbod in het ziekenhuis. Waarom eigenlijk?' Lees meer>>>

Bij verpleegster denk ik terug aan de jaren dertig. Aan een tijd dat de arts nog onwankelbaar op zijn voetstuk stond en de verpleegster zichzelf wegcijferde om het de patiënt en de dokter naar de zin te maken. Ze moest vooral niet te veel weten, de verpleegster, kennis zou haar alleen maar in de weg zitten. Ze moest haar mond houden en doen wat de wijze arts haar opdroeg.

Dat even klassieke als overzichtelijke beeld, van de wijze dokter en de zorgzame en gedienstige zuster, berustend in haar ondergeschikte rol op de achtergrond, soms denk ik dat de samenleving dat het liefst in stand houdt. Dat het bezigen van de term verpleegster een verhulde poging is tot restauratie van traditionele verhoudingen.

Wat dat betreft is het verstandig dat verpleegkundigen daartegen in opstand komen. Alsof ze haarfijn aanvoelen dat verpleegkundige emancipatie een paard is waarvan je de teugels niet moet laten vieren. Voor je het weet, ben je terug bij af.

Gerelateerde tags

17 reacties

  • Alice Tromm

    In Zimbabwe worden verpleegkundige Sister genoemd.
    Een nurse is een ziekenverzorger/ster.

  • j jansen

    Kan er niet van wakker liggen of het zuster, broeder, verpleegkundige, verpleegster geroepen wordt.
    We kunnen het als beroepsgroep zelf nog geeneens uit elkaar houden!

  • Irene Hadjidakis van Schagen

    Halló zeg: 'we zijn deskundigen geworden, moeten zelf kritisch nadenken (klinisch redeneren) en zijn geen ondergeschikten meer van de arts.',
    Alsof de verpleegkundigen van 'vroeger' NIET deskundig waren, NIET zelf kritisch na moesten denken. Bovendien: als je het mij vraagt: ik werk liever in een hiërarchische relatie met een arts dan met een marktkoopman. En de zusters die gewoon zeiden:'Dokter, zo doen wij dat hier niet', en gerespecteerd werden op hun kennis, kunde, heldere verstand en de wijze waarop zij naast de patiënten staan, hun vak uitoefenen en daar verantwoording voor neemt..........hun werk en bestaan wordt gewoon in de vergeetput gestopt. Auauau gewoon collega's. Hoe kan het dat ik als zuster met een oude A opleiding in mijn instelling bekend sta als expert, en een vraagbaak ben voor al die enthousiaste glossy portfolio dragende jonge mensen, en in de vakbladen steeds maar weer moet lezen hoe dom wij vroeger waren en hoeveel beter opgeleid en deskundig mensen nu zijn. Volgens mij wordt ons flink wat zand in de ogen gewreven........en wie is de dupe???????? De patiënt die we klant moeten noemen.......hoe gek zijn we met zijn allen aan het worden???? Wordt wakker, ga lekker je huiswerk maken en hou in 's Hemelsnaam op met dat holle geblabla over de 'status' van onze titel en hoe we genoemd worden broeders en zusters....be real!




  • j van van Hemert-Hoven

    De ouderen noemen ons zuster! Vind het wel schattig in de thuis situatie.
    Verder ben ik het liefste Janneke zodat de cliënten zich geen patient hoeven te voelen.

  • Irene Hadjidakis van Schagen

    sinds 1982 verpleegster, verpleegkundige en al iets langer zuster
    met trots

  • Z. Drechterland

    Het raakt mij ook als ik in de media de benaming verpleegster hoor. Net als Hugo, vind ik het (in dit geval vrouwelijke) zuster, prima, maar dat meestal de patiënten die je zo noemen: niks mis mee.
    Maar het gaat om méér dan alleen het onzijdige; we zijn deskundigen geworden, moeten zelf kritisch nadenken (klinisch redeneren) en zijn geen ondergeschikten meer van de arts. En daarom sla je met dat 'kundige' precies de spijker op de kop: deskundig in het verpleegvak.

  • Karina van der Meer

    Het zal me een rotzorg zijn hoe mensen mij noemen. Het gaat om de manier waarop het gedaan wordt. Respectvol zuster of verpleegster is wat mij betreft net zo prima als verpleegkundige. Ik voel me er als verpleegkundige niet minder om.

  • Ria van Hes

    In mijn VUziekenhuistijd mocht broeder niet gezegd worden. Meneer moest het zijn. Waarom weet ik niet. We waren al verpleegkundigen geworden. Mijn geliefde werkte er als verpleeghulp. Lastig. Dokter, broeder, meneer, riepen de patiënten. In die volgorde.
    Overigens vind ik de laatste zin van de hier voorgaande reactie mooi!

  • Frans Lammerts

    Toen ik in september 1968 in Heerlen met de A-opleiding begon, sprak men in dat ziekenhuis van 'verplegers' (we vormden ca. 27% van het verplegend volk) en 'verpleegsters'. Vonden we niet erg, zolang we maar geen 'verplegertje' (of 'verpleegstertje') genoemd werden - vooral door de enkele Heer Specialist die ons ooit betitelde als mislukte mijnwerkers (Heerlen!). (En kijk, dát kan met 'verpleegkundige' dus al niet: 'verpleegkundigetje', ha!) (De aanspreektitels waren overigens resp. 'broeder' en 'zuster', maar dat terzijde).'Verpleegkundige' maakt én het geslacht irrelevant én, inderdaad, drukt professionaliteit en statuur uit. Anders gezegd: ik ben trotser op mijn titel 'verpleegkundige' dan destijds op die van 'verpleger'.
    Overigens denk ik dat 'verpleegster' vooral een gevalletje journalistieke laks-, lui- en lummeligheid is.

  • Marcel van der Veer

    Voor diegenen die de verontwaardiging over het woord verpleegster als seksisme zien*, raad ik aan om afbeeldingen op google te zoeken bij verpleegster en verpleegkundigen.

    De term 'verpleegster' levert bij mij vooral vrouwen in sexy kostuums op, waar de verpleegkundige plaatjes oplevert die wel een professioneel beeld geeft dat we uit willen stralen naar de wereld.

    Bovendien is het zo dat vrouwenberoepen altijd (onterecht) lager betaald en gewaardeerd worden, dus term verpleegster kost ieder van ons waarschijnlijk een paar honderd euro per jaar.

    *Wat een vreemde omkering is van het klassieke streven van het feminisme om beroepen sekseloos te benoemen om vrouwen te helpen om gewaardeerd te worden in mannenberoepen.

  • F Epping

    Mijn reactie hierop, ik ben wel een verpleger (mdgo vp) een destijds brede opleiding en idd ook in het ziekenhuis stages gelopen ja, nu verzorgende ig?
    Ik heb die opleiding nooit gedaan, die van verzorgende ig.
    Vp opleiding was echt wel diepgaander en breder!
    Ik klaag niet maar ze bestaan nog wel verplegers, ik heb alleen geen bevestiging nodig in de naam.
    Al zou het wel mooi zijn dat alle oud vp ers weer die naam mogen dragen, zijn de verpleegkundigen ook weer gerustgesteld.
    Want ik ben wel trots op die naam...

    Groet, een verpleger.

  • K Lange

    What's in a name? Shakespeare vroeg het zich al af.

    Heb je als BIG-geregistreerde verpleegkundige de bevestiging in de naamgeving nodig om je kundig te voelen? Is een verpleegster of zuster minder kundig?
    Of speelt hier de typisch mannelijke angst voor de 'vagina dentata' een rol? De man die zich bedreigd voelt door de meerderheid van vrouwen in het verpleegkundig domein.

  • M van der Jagt

    Wat maakt het uit? Ik doe mijn werk als verpleegkundige en hoe iemand mij noemt doet niets af aan mijn competentie.
    Het is jouw eigen beeld dat je creert in je hoofd: 'Dat even klassieke als overzichtelijke beeld, van de wijze dokter en de zorgzame en gedienstige zuster, berustend in haar ondergeschikte rol op de achtergrond' .
    Waar ben je eigenlijk bang voor? Terug bij af? Wat bedoel je daar eigenlijk mee?

  • Gt belang

    Ik stoor me daar ook aan. Precies als u als redenen opvoert.Ik heb diverse media enz zo nu en dan mailtjes daarover gestuurd. Zelfs de directeur van ons pensioenfonds PFZW op tv over verpleegster horen uiten. Ik kreeg als reactie dat hij dat niet zo bedoelde en beterschap beloofde. Ergelijk allemaal.Het wil er maar niet goed in,'Verpleegkundige'. Ik laat patienten het ook weten dat het verpleegkundige is. Laten we iedere keer mailtjes versturen als het woord verpleegster wordt gebruikt. Misschien krijgen ze het eens door.

  • B van der Putten

    Ook ik kan me erover verbazen wanneer de term verpleegster word gebruikt. Ook 'onze' politici maken nog wel eens gebruik van deze term. Ik heb ooit Emile Roemer hierover geschreven die overigens netjes terug schreef en beterschap beloofde. Na wat speurwerk kwam ik dit tegen. Bijna helaas zal ik maar zeggen. Gevonden bij het NRC uit een zogenaamd stijlboek.

    Beide vormen zijn correct. Voorkeur: verpleegkundige. Verpleegkundige kan zowel voor mannen (voorheen vaak broeder) als voor vrouwen (voorheen vaak verpleegster) worden gebruikt.

  • R Van Dijk

    helemaal juist! Herkenbaar ook. Wij zijn geen onderdanigen meer van de arts, maar juist een onmisbare samenwerkingspartner!

  • Joost. Boogaard

    Heel herkenbaar, zelf ervaar ik dat ook zo. Dit is ook precies de reden dat niveau 4 de titel verpleegkundige willen behouden en zeker ook verdienen; juist om die deskundigheid kracht en statuur.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden