Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Blog Hugo: 'Verpleegkundige als hoofdbehandelaar'

Eind januari schreef specialist ouderengeneeskunde Bert Keizer de column 'Droevige poppenkast' in Medisch Contact. Het verhaal gaat over een 97-jarige dementerende vrouw die door een samenloop van omstandigheden in de klauwen van een cardioloog terecht komt op basis van een ritmestoornis. De verwarde vrouw krijgt een pacemaker en wordt weer naar huis gestuurd.
Blog Hugo: 'Verpleegkundige als hoofdbehandelaar'
Foto: StockXchng

Een dag na ontslag treft de thuiszorg haar aan, naakt op de grond, liggend in haar eigen ontlasting. Terug naar het ziekenhuis dus. Daar kachelt de vrouw verder in. Ze ontwikkelt een ileus en een longontsteking waarvoor ze antibiotica en een maaghevel krijgt. Keizer beweegt hemel en aarde om de stervende vrouw terug naar huis te halen. Dat lukt pas na zes dagen. In de ontslagbrief staat 'Kalium suppleren en AB kuur afmaken'. Twee uur na ontslag overlijdt ze thuis.
De column riep verontwaardiging op. Keizer zelf vraagt zich af waarom een stervende vrouw niet als zodanig herkend en erkend wordt. Anderen wijzen op doorgeschoten specialisering, waardoor de hoofdbehandelaar nog slechts oog heeft voor zijn favoriete orgaan en de mens daarachter over het hoofd ziet. Waarom zou de cardioloog anders een pacemaker plaatsen bij een hoogbejaarde, dementerende vrouw?

Waar was de verpleging? Dat is de vraag waar ik zelf mee worstel. Elke dag in het ziekenhuis stond er een verpleegkundige aan haar bed. Wat ging er door haar heen toen ze de verwarde vrouw voorbereidde op de pacemaker? Stond ze er achter? Heeft ze de cardioloog tegenover haar collega's in het kleedhok voor gek verklaard? Of heeft ze de zaalarts streng aangekeken en gevraagd: 'Wat zijn jullie in godsnaam aan het doen?'
Dezelfde vragen kun je stellen over de periode op de interne afdeling. Een stervende vrouw, die hoogstwaarschijnlijk leed onder haar aandoening, werd tot op haar laatste dag curatief behandeld. Wat deed de verpleging? Ik kan me niet voorstellen dat ze achter het beleid stond. Waar bleef de vuist op tafel?
Het antwoord op die vraag is complex. Je kunt zeggen dat de verpleging niet assertief is, bang voor conflict of de vaardigheden mist om een goed betoog op te bouwen. Het zijn clichés die de schuld bij de verpleging zelf legt. En dat terwijl het grootste probleem vooral organisatorisch is: de verpleging wil best een vuist maken, maar heeft geen enkele tafel om op te slaan.

Als we de verpleegkundige invloed écht willen vergroten, is officiële zeggenschap onontbeerlijk. Ik stel voor dat we bij kwetsbare patiënten gaan streven naar een verpleegkundig hoofdbehandelaar, naast de medisch hoofdbehandelaar. Juridisch hoeft er niets te wijzigen. Ziekenhuizen kunnen zo'n systeem van checks and balances prima zelf organiseren. De verpleegkundig hoofdbehandelaar is breed georiënteerd, hoogopgeleid, assertief en in staat om goed te onderhandelen. Samen met de medisch specialist stippelt zij het beleid uit, uiteraard in overleg met de patiënt en zijn naasten.
Laten we april 2020 als streefdatum nemen, dan hebben we vijf jaar de tijd om de geesten rijp te maken en de boel te organiseren. Welk ziekenhuis pakt de handschoen op?

Lees ook de vorige blog van Hugo: 'Een beetje interesse'. Lees verder>>>

Gerelateerde tags

6 reacties

  • Diana de Boer

    Hier ligt een kans voor Verpleegkundig Speciailisten. Dit is waar zij voor opgeleid zijn. Zij kunnen dit gehele proces prima coordineren en hebben overzicht over het gehele proces vanuit een verpleegkundig en medisch oogpunt.

  • I.G. Kooke

    Een herkenbaar voorbeeld. In ziekenhuizen zijn al veel hoog opgeleide verpleegkundigen die helaas ook soms doorschieten in hun specialisme
    Precies hetzelfde mechanisme wat hier de cardioloog verweten wordt.
    Deze valkuil wordt mijns inziens niet opgelost door een verpleegkundig hoofdbehandelaar aan te stellen.
    Het gaat hier om beroepscultuur:: overleg, reflectie op handelen en daar van leren. Openstaan voor de zienswijze van andere disciplines. Iedere beroepsgroep dient zichzelf wakker te houden om verkokerd denken te voorkomen.. Daar zijn genoeg tools voor in Nederland.

  • L van der Heide

    Ik snap het dilemma wat er geschetst wordt, de vraag die vooraf al gesteld kan worden door de huisarts of spec. ouderengeneeskunde is wat een (familie van de) oudere wel/niet meer wil. Wordt er besloten tot insturen naar het ziekenhuis, dan zal daar door een aantal artsen tot actief behandelen en alles uit de kast halen worden over gegaan. Gelukkig zijn er ook al veel artsen die mee denken en verder denken dan alleen het nu en kijken naar het toekomst perspectief van de patient. Als verpleegkundige kun je op komen voor je patient en inderdaad de vraag stellen: waar zijn we mee bezig, had ze dit gewild? Deze vraag wordt ook regelmatig gesteld, maar vaak heb je met veel verschillende belangen te maken.. Familie die de patient niet kan los laten, willen dat je door behandeld.. De arts die prognoses aan geeft, maar ook de weerstand voelt bij de familie en daarom toch nog maar iets probeert, met de afspraak bijv.: over 2 dagen komen we weer bij elkaar en kijken we hoe het dan gaat. Voor de arts en vpk is dit lastig, maar soms is het dan niet anders.

    Gelukkig voel ik mij als verpleegkundige meestal serieus genomen en hebben wij een goed team met artsen! Als jij als vpk maar voldoende onderbouwing hebt en niet alleen maar roept '97 en dementerend', waarom? Dan kom je een heel eind :)

  • Anneke van Strien

    Herken dit zeker ook als mensen vanuit ziekenhuis in verpleeghuis worden opgenomen. Een echt duidelijk gesprek over diagnose en soms slechte prognose is er vaak niet geweest in het ziekenhuis. Zie hier wel een duidelijke rol voor de verpleegkundig specialist in de chronische zorg of de ouderenzorg.

  • Jos Smaling

    Tja, maar de arts is toch de hoofd behandelaar en waarom moet een verpleegkundige ingrijpen??
    Waarom kan een arts niet met de verpleegkundige overleggen over het te voeren beleid??

  • Gt belang

    Goed idee. In mijn ziekenhuis gata het redelijk. Laatst was er een oudere patient met beginnende dementie en een net-reanimeer code. Die ondanks 15 ltr 02 via een non-rebreating masker de saturatie niet omhoog ging. De patient kachelde klinisch verder in. Hoge hartfrequentie en lage tensie, koorts + nauwelijks diurese. Shock dus. De d.d. vr. arts ass. wilde AB IV afspreken. Ik zei haar of dat zoden aan de dijk zou leggen gezien de meer en meer verslechterende situatie en medische voorgeschiedenis. Ze was het met me eens en schrapte de AB IV. In plaats daarvan sprak ze terminale en palliatieve zorg voor met dormicum en morfine. De patient stierf 4 uren later.Overleg is er wel. Maar je dient als verpleegkundige wel de vinger aan de pols te houden en op te komen voor de patient.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden