Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Bewezen: koeling vergroot overlevingskans patiënt

In de meeste Nederlandse ziekenhuizen wordt de lichaamstemperatuur van gereanimeerde patiënten zo snel mogelijk afgekoeld naar 32 tot 34 graden. Deze behandeling is gebaseerd op de gunstige resultaten in onderzoek bij ongeveer driehonderdvijftig patiënten wereldwijd. Peter Pickkers, hoogleraar Intensive Care in het UMC St Radboud, toont na een groot onderzoek bij meer dan vijfduizend patiënten aan dat koeling de overlevingskans van deze patiënten inderdaad vergroot. De daling van de lichaamstemperatuur zorgt ervoor dat van elke honderd patiënten er zes tot zeven minder overlijden.
Bewezen: koeling vergroot overlevingskans patiënt

Patiënten die succesvol worden gereanimeerd, komen terecht op de Intensive Care (IC). De afgelopen tien jaar zijn steeds meer IC’s ertoe overgegaan om de lichaamstemperatuur van deze patiënten meteen na de opname te verlagen naar 32 tot 34 graden Celsius. Die aanpak is gebaseerd op twee relatief kleine internationale studies, die laten zien dat bij gekoelde patiënten minder neurologische schade ontstaat en gekoelde patiënten ook betere overlevingskansen hebben.

Grote studie geeft meer zekerheid
Peter Pickkers, hoogleraar Intensive Care in het UMC St Radboud: “Toch is het een beetje riskant om zo’n ingrijpende verandering van de behandelwijze te baseren op onderzoek bij in totaal slechts driehonderdvijftig patiënten. Daarom hebben we met gegevens van de Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE) - een databank die de gegevens van IC-patiënten in Nederland verzamelt – de effecten van koeling nog eens op een veel grotere schaal onderzocht.”

De afgelopen tien jaar (1999-2009) registreerde NICE bijna 14.000 reanimatiepatiënten die op de IC werden opgenomen. Ruim 5000 van deze patiënten voldeden aan de criteria voor het onderzoek. Pickkers: “Omdat koeling niet op alle IC’s tegelijkertijd werd ingevoerd, werden ruim 1500 patiënten níet en ruim 3500 patiënten wél gekoeld. De gegevens laten zien dat de lichaamstemperatuur binnen 24 uur naar 33 graden daalt. Kortom, het lukt om de patiënten af te koelen. Maar veel belangrijker: het koelen vergroot de overlevingskans. Zonder koeling overlijdt 72 procent van de patiënten, met koeling daalt dit percentage tot bijna 65 procent. Op honderd patiënten redt koeling dus zes tot zeven levens. Met deze resultaten is het achterwege laten van koelen na een reanimatie niet meer te rechtvaardigen.”

NICE registreert niet met welke kwaliteit van leven de patiënt na behandeling weer het ziekenhuis verlaat. “Daar hebben we dus geen harde gegevens over”, zegt Pickkers, “maar toch bestaat de indruk dat ook de kwaliteit van leven over het algemeen verbetert. In de oorspronkelijke, kleinere studies werd daar overigens wel naar gekeken en nam de neurologische schade volgens de onderzoekers inderdaad af.” Het idee achter de afkoeling is dat daardoor de biologische processen in het lichaam langzamer verlopen. Na een reanimatie ontstaat vaak zuurstofgebrek in de hersenen, waardoor schadelijke metabole processen in gang worden gezet. Koeling dempt die processen waardoor minder schade ontstaat, zo is de gedachte.

Koorts en koeling
Samen met onderzoekers uit Nijmegen, Amsterdam en Utrecht deed Pickkers nog een andere interessante ontdekking: “We zagen dat vooral patiënten die de eerste dag kampen met koorts, met een lichaamstemperatuur boven de 38,5 graden, slechte vooruitzichten hebben. Van hen overlijdt 95 procent. Koorts is dus zeer schadelijk. Dat werpt ook meteen de vraag op naar de ideale lichaamstemperatuur, want misschien is het voorkomen van koorts en een (te) hoge temperatuur wel veel belangrijker dan het afkoelen naar 32-34 graden. Op dit moment vindt er vanuit Zweden onderzoek plaats naar het verschil tussen behandelingen met 32-34 en 36 graden. We zijn heel nieuwsgierig naar wat daar uit gaat komen.”

UMC St Radboud
Door: redactie Nursing

Op de hoogte blijven? Volg nursing.nl op Twitter!

Redactie Nursing.nl

Gerelateerde tags

Eén reactie

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden