Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

'Studenten lang niet klaar voor praktijk'

De helft van de verpleegkundigen en verzorgenden vindt dat verpleegkundige opleidingen niet goed aansluiten op de praktijk. Studenten zelf zijn het er mee eens.
'Studenten lang niet klaar voor praktijk'

Dat blijkt uit onderzoek van V&VN. Van beginnende verpleegkundigen en verzorgenden is 68 procent maar gedeeltelijk voorbereid op de eisen van de huidige zorg, vinden zijzelf en hun collega’s.

Studenten zelf ook ontevreden
Met name de kennis over anatomie, fysiologie en pathologie blijf achter, zegt ruim 40 procent van de respondenten. Vijftig procent van de respondenten vindt dat de opleiding en de praktijk niet goed op elkaar aansluiten. Desiree Rodijk, voorzitter V&VN Studenten in een persbericht van de beroepsvereniging: 'Studenten geven zelf ook aan niet klaar te zijn voor de beroepspraktijk. Dit is schrikbarend, als je bekijkt dat je na vier jaar school geacht wordt om als volwaardig verpleegkundige of verzorgende aan het werk te kunnen gaan.'

Opvallend veel verpleegkundigen deden mee
In het onderzoek over opleidingen, uitgevoerd in 2009 onder de achterban van V&VN, stond de vraag centraal of de opleidingen voor verpleegkundigen en verzorgenden aansluiten bij de huidige praktijk. Gevraagd is naar onder meer de verschillende onderdelen van de opleiding, zoals anatomie en fysiologie en naar de stage en de begeleiding van nieuwe collega’s.  Volgens V&VN hebben 'opvallend veel' verpleegkundigen en verzorgenden van de gelegenheid gebruik gemaakt hun verhaal te vertellen. Rode draad daarin is het dalende kennisniveau van de verpleegkundigen.

V&VN
Door: redactie Nursing

Eerder in het nieuws
Studenten hbo-v slaan alarm over chaos
'Student verpleegkunde mist basiskennis'

Weblogs
Lees ook de ervaringen van hbo-v studente Suzan Senczuk

Abonneren?
Wil je nog meer achtergrondinformatie? Word nu abonnee van Nursing.   

Redactie Nursing.nl

18 reacties

  • no-profile-image

    Jenita

    Helemaal mee eens! Ik ben zelf net afgestudeerd en werkzaam op de afdeling waar ik stage heb gelopen (urologie). Ik wilde dat ik geen BOL had gedaan maar BBL. In de praktijk leer je toch echt het meeste. En in het 2e jaar al laten kiezen welke richting je op wil lijkt me een goed plan. Ik heb in totaal maar 3 á 4 maanden les gehad over klinische zorg. Erg jammer.
    Maar de andere kant daarvan is: opzoeken wat je niet weet en geen dingen doen waar je je niet bekwaam in voelt. Dat geldt voor stagiaire/leerling maar ook voor beginnend verpleegkundige.

  • no-profile-image

    Janine

    Na 30 jaar werkzaam op Curacao,wil ik graag reageren hoe ik denk, dat het hier aan toe gaat.In het begin, komende van een inservice opleiding,had ik te maken met stagaires derde en vierde jaars met voldoende kennis van anatomie, fysiologie en pathologie, die ook goed profileerden in de praktijk. Toendertijd waren de praktijkbegeleidsters ook zelf werkzaam op de afdeling.
    De stagaires kregen meteen feedback.
    Met de jaren merk ik dat de niveau wat kennis berteft,veel te wensen overlaat. Volgens mij,komt het doordat de vooropleiding ook niet voldoende is,het lijkt alsof wij, de stagaires moeten bijspijkeren.
    Bij evaluaties komt er ontzettend weinig theoretische kennis op tafel.Men gebruikt weinig vakjargon en kan zodoende de theorie niet in de praktijk integreren.
    Ondanks de vele informatie die men tegenwoordig overal kan krijgen,moet er nog ontzettend veel gedaan worden aan hun kennis.
    Door de nu alom bekende sanering,komt er nog bijdat er onvoldoende ingewerkte verpleegkundigen zijn, om de stagaires te kunnen begeleiden. De leiding moet tegenwoordig zelf juniorverpleegkundigen begeleiden,doordat de seniorverpleegkundigen te zwaar belast zijn. Als verantwoordelijke wil men toch ondanks alles, verpleegkundigen op een zodanige niveau krijgen,daar deze morgen aan onze eigen bedden moeten staan.

  • no-profile-image

    Tiep

    Wat het probleem is van de studenten, is dat zij alles op een bordje aangedragen willen krijgen. Ik ben zelf vorig jaar afgestudeerd als hbo-v'er. Ja, de kwaliteit van de lessen zouden omhoog kunnen op veel punten, maar over mogelijkheid tot verwerven van kennis van de anatomie/fysiologie/pathologie klaag ik niet. Hier zijn de docenten op de hogeschool leiden altijd duidelijk geweest: zelf opzoeken als je iets onbekends tegenkomt. Vóór je op stage gaat je verdiepen in de ziekteleer van de desbetreffende afdeling. Dat niet alle studenten dat doen is het probleem. Deze initiaftiefloze studenten halen het niveau naar beneden.

    Initiatief en verantwoordelijkheid nemen in je eigen leerproces. Dat is niet vaag maar erg belangrijk!!

  • no-profile-image

    Reinard

    Ik ben werkzaam als 4e jaars student verpleegkunde in een belgisch ziekenhuis. Ik volg mijn opleiding in Nederland. Het basispakket dat ik heb gekregen aan anatomie en fysiologie is enorm goed geweest. Wel moet je jezelf in de gaten houden. In het eerste leerjaar heb ik al mijn toetsen afgerond. In de loop van de andere leerjaren zakt eigenlijk je kennis van de ziekteleer en anatomie alleen maar. Wanneer je zelf gewoon bijleert, is dit heel goed te doen. Het gaat tenslotte ook om je eigen initiatief. In belgie is de verpleegkundige opleiding hoger gekwalificeerd dan in Nederland. Met een belgisch diploma kan je dan ook in elk land van de EU terecht, met een Nederlands diploma daarentegen niet. Ik loop dus stage in een redelijk klein ziekenhuis met ongeveer 130 bedden. De belgen denken nuchter en werken traditioneel. In elk opzicht kun je dit merken. Ik sta op de afdeling inwendige zorgen. Dit is Urologie, endo-crinologie, oncologie, wondzorg en inwendige ziekten. Alle moderne snufjes die er in Nederland zijn worden er weggehouden. In nederland is de verpleegkundige lui in vergelijking met de belgen. Wanneer er bijvoorbeeld een Tur-prostaat operatie is uitgevoerd, wordt er in Nederland elke dag gecontroleerd met de bladder-scan. In Belgie steken ze een suprapubische katheter, en meten ze het residu als de patient denk dat hij volledig uitgeplast is. Logisch denken, medisch denken en het volgen van de reacties van het lichaam, dat doen de belgen en niet met alle hatseflats en apparatuur eromheen. Ook gaan ze in belgie gerust een uur bij een patient zitten om te praten. Maakt het wat uit dat ze het zich niet kunnen permitteren, dan blijven ze maar een halfuur langer. Daarbij wordt er in belgie dubbel zo hard als hier gewerkt. Wij staan met 5 verpleegkundigen op 35 patienten, in de ziekenhuizen waar ik in Nederland ben geweest in het kader van mijn kwaliteitsonderzoek, stonden ze gemiddeld met 8 man en minstens 3 studenten.

    kortom: De nederlanders zijn inventiever ingesteld dan de belgen, maar de belgen verlenen zorg recht toe recht aan. Over de scholing van de verpleegkundigen hier in Nederland; ik was zelf de eerste lichting van het CGO/CGL wij kregen de boeken en de opdrachten van het CGO dubbelop dus. Maar de boeken zijn inmiddels afgeschaft, en er hangt steeds meer van de student af. Alles moet opgezocht worden en je eigen initiatief is het belangrijkst. In belgie is er gewoon nog de traditionele manier van lesgeven, gewoon de boeken op tafel!

    Nu ik in Belgie werkzaam ben, ben ik heel anders tegen zorg aan gaan kijken. Maar als ik straks dan toch beginnend beroepsbeoefenaar ben wil ik toch dat ik gewoon eventjes de kans krijg om mezelf te settelen op een afdeling. Er is gewoon tijd nodig om jezelf verdiepen in de ziektebeelden die voorkomen op je afdeling. Door de constante werkdruk in Nederland wordt er teveel verwacht van ons.

  • no-profile-image

    claartje

    Terug naar het inservice-onderwijs.
    Vaak gehoorde kreet de afgelopen jaren.

  • no-profile-image

    stephanie

    Ik sluit me er helemaal bij aan. Ik ben nu zelf 3e jaars hbo-v student...dit zou mijn laatste jaar moeten zijn ook omdat ik een verkorte variant doe..maar zelf ervaar ik ook dat de focus in de opleiding helemaal verkeerd ligt. anatomie, fysiologie en pathologie wordt alleen in het eerste jaar behandeld. En juist in dat jaar kom je vrijwel neit met de praktijk in aanraking. Dus de theorie die je dan krijgt, blijft vooral theorie omdat je het nog niet zozeer met de praktijk kan koppelen. Op het moment dat je dan wel veel op stage bent en de anatomie en dergelijke nodig hebt is het lastig om dit allemaal terug te halen vanuit het eerste jaar. Dit betekend dat je er dan ngomaals de boeken erbij moet pakken..dus waar was dat eerste jaar goed voor??
    En de vijf verpleegkundige rollen..daarover werd verteld dat de rol van zorgverlener centraal staat...dit is de basis van alles. Maar voor deze rol heb je kennis nodig over de werking van het lichaam om hem optimaal uit te kunnen voeren. Nu kreeg ik de rol van zorgverlener en regisseur op gevorderd niveau al cadeau, terwijl ik voor de andere 3 rollen mij op gevorderd niveau nog moet bewijzen, en dan alle 5 nog een keer op competent niveau. Dus waaruit blijkt in de opleiding dan nu dat de rol van zorgverlener de belangrijkste rol is??

    En er wordt nu al zo vaak en door zovelen geroepen dat de opleiding tot verpleegkundige niet voldoet...wanneer wordt er wat aan gedaan???

  • no-profile-image

    ellen

    bovenstaande reacties gaan grotendeels over specialistisch verpleegkundige opleidingen. Studenten aan de hbo-v hebben meerdere keren ( eindeloze keren) aangegeven dat de vakken anatomie en fysiologie gemist worden in het scholingsaanbod. Er komt geen reactie vanuit school. Het is gericht aan dovenmansoren. Er wordt heel erg gehamerd op probleem gestuurd onderwijs, mochten er vragen komen zoals om deze vakken dan is er niemand thuis.
    Deze onderwijsvormen zijn te vrijblijvend om degelijk onderwijs te kunnen bieden. Vrijblijvend ook voor de scholen die deze vragen kunnen negeren. Hele lichtingen verpleegkundigen niveau 4 én 5 zijn nauwelijks geschoold in deze noodzakelijke vakken

    Naar mijn overtuiging schieten de scholen ernstig tekort. Beginnende verpleegkundigen moeten en mogen leren in de praktijk maar wel met een stevige theoretische basis.

  • no-profile-image

    ineke

    ik geef anatomie/pathologielessen aan MBOstudenten en ik merk dat studenten veel te weinig onthouden van wat ze leren. Anatomie en ziektekunde nemen bij ons een belangrijke plaats in met drie klokuren les per week en flinke hoeveelheid opdrachten, opdrachten klinisch redeneren en pittige toetsen die men moet halen om verder te kunnen, maar het effect is nog steeds te mager.
    Als ik 3x bespreek wat de shockverschijnselen zijn, geeft iemand de 4e keer nog gerust als antwoord dat dan iemand erg geschrokken is. Ik vroeg vandaag aan 3e jaars BBL naar de samenstelling van het bloed: ehh water, zout en bloedlichaampjes. Verder kwamen ze niet.
    Ik persoonlijk wijt dit grotendeels aan het instapniveau van de studenten en het nederlandse schoolbeleid. In België leren kinderen al jong om echt kennis te verwerken en leren nog rijtjes uit hun hoofd.Er heerst orde in de klas.
    Uiteraard wil ik niet ontkennen dat we soms te gemakkelijk doen en met CGL teveel de nadruk op het praktijkleren leggen.
    Onze nederlandse studenten lopen ook stage in België en vallen daar uit de toon op het gebied van kennis, maar op andere gebieden juist weer niet. In België werkt men nog taakgericht, wordt een patiënt vaak niet voorgelicht en is de arts nog een soort koning die een kopje koffie krijgt aangereikt. Zij leren weer heel veel van de sociale vaardigheden van onze studenten. Zoals een collega daar zei: wij weten heel veel, maar kunnen er weinig mee.
    Ik ben heel blij met de nieuwe trend om studenten meer op te leiden in het klinisch redeneren, want tot kort geleden was medisch denken bijna een vies woord in ons beroep, ook dit heeft er niet toe bijgedragen dat de jongere vpk goed beslagen op de afdeling kon aantreden.
    Ziekenhuizen proberen tegenwoordig met allerlei initiatieven het niveau van de studenten op te vijzelen en dat zijn goede ontwikkelingen.
    Ik ben het er ook mee eens dat er vaak een te hoge verwachting is naar een MBO of HBOstudent. Ze hebben vaak als derde jaars nog geen stap in een ziekenhuis gedaan, maar moeten dan wel als 3e jaars functioneren?
    Ik ben blij dat er wat aandacht voor deze pronlematiek komt, maar ik hoop alleen niet dat de opleidingen de Zwarte Piet krijgen toegeschoven!!

  • no-profile-image

    Wim van der Zanden

    Als ic-verpleegkundige werkzaam op de intensive care alfdeling hebben we natuurlijk te maken met leerlingen in opleiding tot ic-verpleegkundige.Het valt ons keer op keer op dat het droevig gesteld is met de kennis m.n. op het gebied van anatomie/fysiologie en pathologie.Het valt dan ook niet mee om een leerling tot slagen te brengen.Dat het beter kan blijkt, wanneer we leerlingen hebben uit buitenland, bv. Belgie.De kennis tussen een nederlandse en belgische verpleegkundige is dan ook groot!!Daarnaast zijn er ic-opleidingen waar de leerlingen zelfs geen toetsen meer krijgen.Dat moet dan maar gebeuren met een praktijk toets op de afdeling.Ik kan het daar niet mee eens zijn.Het toetsen van de theorie gebeurt dan veel te oppervlakkig ( veel ic-verpl.kennen dan te weing diepgang helaas), bovendien kan de leerling zelf de patient kiezen en deze casus dus voobereiden.Het wordt er in nederland allemaal niet beter op!!

  • no-profile-image

    Mart

    Ik ben het absoluut met de strekking van het verhaal eens. Toch wil ik ook naar de andere kant kijken; het verwachtingspatroon dat anderen hebben van de studenten en/of net afgestudeerden.

    Ik vind dat studenten/net afgestudeerden weinig kans krijgen om zich te ontwikkelen. Er wordt al heel snel veel van ze verwacht, er is nauwelijks tijd om echt leerling te zijn. Op welke afdeling mag je tegenwoordig nog fouten maken zonder dat je daar op afgestraft wordt? Daarvoor is het werk te complex geworden, zijn de risico's te groot. Toch is fouten maken echt een voorwaarde om tot leren te komen.

    Waarom leer je zoveel van een computerspel? Omdat het niet erg is om een fout te maken. Je hebt toch drie levens en als je er eentje verliest dan win je er onderweg nog een paar bij. Maar zo werkt het in de zorg natuurlijk niet en het is ook geen spel maar we zijn deze leerprincipes wel een beetje vergeten.

    Enerzijds komt dit doordat de werkdruk steeds meer toeneemt; studenten moeten sneller meewerken omdat anderen er niet aan toekomen en er is minder tijd voor begeleidingstaken.

    Anderzijds komt het ook doordat we steeds specialistischer worden. Er zijn nauwelijks nog generieke afdelingen, het wordt allemaal steeds specialistischer. Dat zie ik terug in alle takken van de zorg; de algemene ziekenhuizen, de gehandicaptenzorg, de ggz enzovoort.

    Als je een aantal jaren op dezelfde afdeling werkt ben je expert geworden in het werk wat je doet. Werk dat je waarschijnlijk ook nog heel leuk en belangrijk vindt. Vanuit dat perspectief is het onbegrijpelijk dat een student of net afgestuurde nauwelijks iets weet van jou werk. Omdat het voor jou gewoon werk is geworden, terwijl het eigenlijk een specialisme is. Een heel klein onderdeel van het verpleegkundige vak. En studenten leren nu eenmaal niet heel veel van weinig maar juist weinig van heel veel.

    En dan is de maatschappij enorm aan het veranderen. Alles wordt harder, de tolerantie minder. En logischerwijs dus ook de tolerantie t.o.v. de mensen die het allemaal nog moeten leren en die zo afhankelijk zijn van ons; de oude rotten in het vak.

    Dus zonder te beweren dat het allemaal wel meevalt met de problemen en zonder te beweren dat we niets mogen verwachten wil ik wel graag zeggen; heb een beetje geduld met onze toekomstige collega's.

  • no-profile-image

    Frank

    Niets nieuws onder de zon. De conclusies gelden niet voor anesthesie-mederwerker zo ik aanneem. In die opleiding bulkt het van de anatomie, fysiologie, pathologie, en praktisch klinisch handelen. Vanwaar dan toch die beeldvorming?

  • no-profile-image

    Ellen

    Helemaal mee eens dat de inservice opleiding de beste was. Je had elke week les en verder bracht je alles in praktijk wat er geleerd werd.En dan krijgt elk theoretisch plaatje in je hoofd ook een bijbehorende "film" Wie bedacht heeft dat een HBOVer direct inzetbaar zou zijn na de diplomering na een paar korte stages en een scriptie, die zal toch nu toe moeten geven, dat ze al die welwillende jonge mensen tekort doen én teveel van ze verwachten. Net zo goed als je auto rijden niet kunt leren met alleen theorie, kun je ook verplegen niet leren in de school.In de praktijk bezig zijn en theorie en praktijk met elkaar in praktijk brengen en een goede begeleiding daarbij, dat helpt. Ik denk niet dat de jonge verpleegkundigen initiatiefloos zijn, ze weten alleen niet kennelijk dat ze begeleiding kunnen vragen en hoé ze zich moeten ontwikkelen, want aan hen wordt toch voorgehouden dat de HBOVer meer is dan de MBOVer en dat er van hen meer verwacht wordt.En ja dan zie ik inderdaad jonge mensen die praten over zaken waar ze -nog - geen verstand van hebben en dingen laten liggen die ze al lang zouden hebben moeten zien.Er valt dus veel te verbeteren.Als je zoals ik als verpleegkundige ook vaak de patientenkant meemaakt,ja, dan wordt het volop duidelijk dat de opleiding niet voldoet, niet voor de jonge man of vrouw, maar ook niet voor de patient.

  • no-profile-image

    R. Vondenhoff

    Als opleider in het verpleegkundig vervolgonderwijs moet ik helaas beamen dat bij veel studenten die instromen in Acuut/Intensieve zorgopleidingen basiskennis van de anatomie en fysiologie onvoldoende aanwezig is. Deze basiskennis is voorwaardelijk om een goede anamnese en observaties bij patiënten te kunnen verrichten, betekenis te kunnen geven aan 'signs & symptoms' en te komen tot adequate signalering, een onderbouwd plan van aanpak en doelgerichte interventies. De beroepsrol "vakinhoudelijk handelen" dient centraal te staan in de beroepsuitoefening. En hiervoor dienen de juiste kennis, vaardigheden en attituden ontwikkeld te zijn. Mijns inziens is het ontbreken van deze basiskennis enerzijds te wijten aan het feit dat in de initiële opleidingen te weinig aandacht wordt gegeven aan het ontwikkelen van vaardigheden op het gebied van klinisch methodisch observeren en klinisch redeneren, en anderzijds aan de verpleegkundigen zelf die te weinig initiatief tonen om deze vaardigheden tijdens en na een opleiding eigen te maken cq verder te ontwikkelen.
    Daarnaast ben ik, in tegenstelling tot enkele andere respondenten, van mening dat competenties behorende bij de overige beroepsrollen evenzeer van belang zijn voor de professional. Deze zou zich meer bewust moeten zijn van de eigen beroepskaders en de competenties die hij dient te bezitten om taken en verantwoordelijkheden optimaal ten uitvoer te brengen, in plaats van zich te laten verleiden tot het bemoeien met zaken die niet tot zijn taken en verantwoordelijkheden behoren.

  • no-profile-image

    Bram

    Na vier jaar opleiding een volwaardig verpleegkundige? Wie heeft dat bedacht? Of is Benner helemaal vergeten? http://www.sonoma.edu/users/n/nolan/n312/benner.htm

    Als dacht geacht wordt, acht men achterlijke dingen. (pardonnez les mots)

    Ik zou ook niet bij voorbaat willen uitsluiten dat het gepik op de opleiding voortkomt uit andere oorzaken dan een werkelijk tekortschietende opleiding.

    Lees trouwens in Verpleegkunde het relaas van Gerard Burger (briljante kerel) over de rollen zorgverlener én coach als centrale rollen. Kunnen we op dit vlak misschien ook stellen dat de ervaren verpleegkundigen een beetje een zooitje hebben gemaakt van hun vak de afgelopen 50 jaar?

    de Vocht, H. and Burger, G. (2009). Verplegen als existentiële ervaring en de verlokking van de evidence based keukenprinses. afscheidsrede gerard burger. Verpleegkunde, (2):20-23

    Er wordt vaker geroepen dat studenten te weinig weten, en dat dat vroeger wel anders was. Er is alleen nog niemand die de moeite heeft genomen om dat enigszins aannemelijk te bewijzen. Althans; dat bewijs is mij niet bekend.

  • no-profile-image

    yvonne

    Ik sluit me helemaal aan om te zeggen dat de a inservice opleiding zo gek nog niet was. Eerst de theorie volgen van een betreffende specialisme bv chirurgie en dan de naar de werkvloer, op naar de chirurgische afdeling met een rugzak vol anatomie, fysiologie en de chirurgische ziektebeelden.
    Laten ze alsjeblieft de inservice opleiding weer in ere herstellen!

  • no-profile-image

    Bryan

    "Praktijkgericht onderwijs: dat is als de kinderopvang op mijn studierooster aansluit". Loesje

  • no-profile-image

    sebastiaan wendt

    Antonius Ziekenhuis Nieuwegein biedt pas afgestudeerden mogelijkheid als trainee aan. Dit is volgens mij een bewijs voor het enorme tekort aan praktische vaardigheden bij met name HBO-V'ers en BOL-studenten die tijdens de opleiding te weinig stagegebonden onderwijs krijgen. Zelf heb ik een nieuwe inservice-variant gevolgd. Dit is gelukkig al een iets betere basis voor de praktijk, maar er is nog veel te verbeteren. Ook voor volwaardige gesprekspartner zijn bij andere disciplines (medici) is het uiteraard noodzakelijk te weten waarover je praat. Pathologie is daarbij de basis, en die wordt weer gevormd door de anatomie en fysiologie. Kan mijn inziens in opleiding zonder meer ingepast worden in plaats van alle (overigens goed bedoelde) communicatie-trainingen en persoonlijke ontwikkelingsplannen....

  • no-profile-image

    emmeke

    Die oude vertrouwde A opleiding in service was dus bijnader inzien zo gek nog niet............ik heb me destijds kapot geleerd op anatomie en fysiologie en vooral pathologie. Ik pluk daar nog elke dag de vruchten van. Vaak vragen afgestudeerde HBO-V-ers mij: Hoe weet jij dat allemaal? En dan sta ik stomverbasd dat zij dat NIET weten.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden