Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Nieuw: richtlijn euthanasie bij verlaagd bewustzijn

Een nieuwe richtlijn over euthanasie bij verlaagd bewustzijn biedt artsen, en daarmee ook verpleegkundigen, houvast in de vaak complexe situaties.
Nieuw: richtlijn euthanasie bij verlaagd bewustzijn

Omdat veel artsen denken dat een patiënt in coma niet lijdt en daarom geen recht heeft op euthanasie - heeft de KNMG een richtlijn opgesteld over euthanasie bij een verlaagd bewustzijn. Dit op verzoek van het College van procureurs-generaal en de Inspectie voor de Gezondheidszorg. De richtlijn moet artsen, en daarmee ook verpleegkundigen, houvast bieden in deze moeilijke situatie. Het College heeft aangegeven dat als artsen handelen volgens deze richtlijn, er in eerste instantie geen reden is voor strafrechtelijk optreden.

Euthanasie bij coma mag niet
De richtlijn beschrijft hoe artsen dan horen te handelen. Een patiënt die in coma is heeft een dermate verlaagd bewustzijn dat hij niets ervaart. De patiënt ligt er rustig bij en er zijn geen waarneembare tekenen van lijden. Verlies van waardigheid en ontluistering tellen alleen als de patiënt dat zelf voelt en ervaart. Dat is niet het geval. Artsen mogen in deze situatie de euthanasie niet uitvoeren. Maar soms is de verlaging van het bewustzijn minder diep en toont de patiënt waarneembare tekenen van lijden zoals kreunen of gebrek aan lucht.

Mag dat lijden ook als ondraaglijk worden beschouwd? De arts heeft twee mogelijkheden:
1. de arts kan besluiten de euthanasie niet uit te voeren, omdat hij niet overtuigd is van de ondraaglijkheid van het lijden. De arts kan daarover immers geen uitsluitsel krijgen van de patiënt. Er moet wel goede palliatieve zorg worden gegeven.
2. de arts kan besluiten de euthanasie wel uit te voeren, omdat hij niet kan uitsluiten dat er nog steeds sprake is van ondraaglijk lijden. Er is dan sprake van gecontinueerd lijden, waarvan eerder was vastgesteld dat het ondraaglijk was in de zin van de euthanasiewet. Strafrecht

De richtlijn is gebaseerd op de zorgvuldigheidseisen van de euthanasiewet en sluit aan bij de jurisprudentie en de oordelen van de regionale toetsingscommissies euthanasie. De richtlijn bevat geen nieuwe regels en geen herinterpretatie van bestaande regels. Het is dus geen verruiming van de wet. Wel biedt de richtlijn op enkele punten een nadere precisering van de bestaande regels en in het bijzonder het onderscheid naar verschillende vormen van verlaagd bewustzijn.

KNMG
Door: redactie Nursing

Redactie Nursing.nl

Eén reactie

  • no-profile-image

    Evert Ruiter

    Het invoeren van de pijnschaal als maatstaf voor wel of geen euthanasie vind ik tamelijk dubieus. Allereerst verlegt dat in feite verantwoordelijk van de medicus deels naar de verpleegkundige en dat lijkt me niet wenselijk. Maar vervelender is dat we nu preciseringen zien van de wetgeving waar de middeleeuwse scholastici de vingers bij zouden aflikken: hoeveel engelen passen er op de punt van een naald? Het gaat in essentie, denk ik, om een waardig levenseinde in een situatie die uitzichtloos is, waarbij we als samenleving een balans zoeken tussen een algemeen gevoelde weerzin tegen het zelf beëindigen van het leven en de redelijkheid van de vraag om hulp bij het einde maken aan een lijdensweg. Hoe jonger de betrokken persoon is, hoe meer moeite ons dat kost.
    Religieuze overtuigingen over de zin van het lijden of de verwerpelijkheid van zelfdoding en de hulp daarbij mogen in de wet- en regelgeving niet de doorslag geven.
    Bij coma-situaties lijkt de wilsbekwaamheid van deze mens problematisch maar dat is het alleen als de wens niet eerder en oprecht of overtuigend en persistent is geuit. De uitzichtloosheid kan en moet de arts bepalen; de ondraaglijkheid is een "keuze" van de wilsbekwame patiënt. Daar mag wat mij betreft ook psychisch lijden onder vallen of de terechte vrees voor een last die men zijn geliefden niet wil aandoen. Maar uiteindelijk is euthanasie geen recht maar een vraag om hulp die een appel doet op mededogen. Laten we ophouden met preciseren van de regels. Het blijft een ethisch dilemma voor alle betrokkenen.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden