Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

'Verpleeghuis moet zorg meer richten op persoon'

De verpleeghuiszorg in Nederland wordt gekenmerkt door onpersoonlijke planmatigheid. Bewoners moeten zich veel te vaak aanpassen aan protocollen en routineschema's van verpleegkundigen en verzorgenden.
'Verpleeghuis moet zorg meer richten op persoon'

Dat stelt verplegingswetenschapper Jan Jukema, die dinsdag aan de Universiteit van Utrecht promoveerde.

Bewarende zorg
Goede verpleeghuiszorg geeft volgens Jukema ruimte aan de uniciteit en waardigheid van elke bewoner. Hij pleit voor ‘bewarende zorg’, waarbij de verpleeghuisbewoner als uniek persoon tot zijn recht komt. ‘De dagelijkse zorg wordt afgestemd op wat voor de bewoner belangrijk is’, zegt Jukema. Dat lukt volgens hem niet met vaste, op efficiency gerichte werkschema’s die vooraf vastgestelde doelen moeten realiseren en meetbare uitkomsten moeten opleveren. Jukema wil aandacht voor vragen, zoals: wat behoren wij in deze situatie na te streven? Hoe voeren we dat uit? Welke waarden willen wij verwezenlijken? Hoe kunnen wij de bewoner als persoon tot zijn recht laten komen?

Gewoonte van verpleegkundigen
Jukema merkt dat sinds de jaren negentig de nadruk steeds meer ligt op de meetbare dimensie van zorg en de effecten van het verpleegkundig handelen. Als voorbeeld noemt hij de verpleegkundige of verzorgende die vraagt of een bewoner gedoucht wil worden. De bewoner geeft aan dat hij vandaag niet wil. De zorgverlener antwoordt dat hij dinsdag altijd wordt gedoucht, dus nu ook. ‘De verpleegkundige of verzorgende volgt de routines van werkzaamheden, terwijl dat niet de voorkeur is van de bewoner.’

Creativiteit
In de praktijk is het niet altijd eenvoudig om aan de wensen van de bewoner te voldoen. ‘Er zijn andere bewoners en een instituut is nu eenmaal gebonden aan regels en gewoonten’, zegt Jukema. ‘Verpleegkundigen en verzorgenden moeten de creativiteit en moed hebben om een passend antwoord te geven. In de eerste plaats betekent dit luisteren en gehoor geven aan wat mensen vragen, aangeven of stilzwijgend proberen kenbaar te maken.’

Bewarende zorg in onderwijs
Jukema is oud-verpleegkundige en verplegingswetenschapper. Hij is als onderzoeker verbonden aan het lectoraat Innoveren in de Ouderenzorg. Daarnaast is hij hoofddocent aan de opleiding Toegepaste Gerontologie van Windesheim. Hij zou graag zien dat de bewarende zorg wordt toegepast in het onderwijs. ‘Bijvoorbeeld door een module te maken waarin het luisteren naar verhalen centraal staat. Of ga gezamenlijk een boek lezen over ervaringen van verpleeghuisbewoners en hun naasten.’

Download hier de samenvatting van het proefschrift 'Bewarende zorg'.


Door: redactie Nursing

Op de hoogte blijven? Volg nursing.nl op Twitter!

Redactie Nursing.nl

5 reacties

  • no-profile-image

    Jacob Terlouw

    De samenvatting laat zich lezen als een gezonde visie op een "ongezonde" zorg.
    Daarmee bedoel ik-en dat haalt Ilonka ook al aan-hoe verhoudt het zich tot de voorwaarden om zoiets te implementeren zoals dat zo mooi heet. Uit eigen ervaring kan ik zeggen dat er al een aantal pogingen gedaan zijn om b.v. zorg-op-maat, warme zorg, belevingsgerichte zorg in te voeren maar dat strand altijd op gebrek aan middelen die er niet zijn of managers die hun nek niet voor de zorg uit willen steken.
    De invoering van de Zorgzwaarte pakketten helpt ook niet daar het inmiddels al gezorgd heeft voor krimpende budgetten -dus nog minder personeel- en een veel hogere druk om vooral efficient te werken, dat betekent taakgericht werken in plaats van bewarende zorg, zorg-op-maat en hoe je het verder noemen wil!
    De politiek lijkt me aan zet, die zouden toch voor méér handen aan het bed zorgen?

  • no-profile-image

    Ilonka Ballemaker

    Ik hoor dit al zo lang in de zorg,mooie plannen maar werkt het ook in de praktijk?
    Hoe gaan we dat verwerken in zaken zoals zzp en klantvraag.

  • no-profile-image

    Tina

    Klinkt goed,ik vraag me wel af hoe dit verschilt van de vraaggerichte en belevingsgerichte zorg wat wij in principe in het verpleeghuis waar ik werk geven.
    Ik zeg''in principe'' omdat sinds het invoeren van de looplijsten en de gevolgen er van op de bezetting is de vraaggerichtheid helaas ver te zoeken!
    In ieder geval altijd goed om aandacht te besteden er aan!!!

  • no-profile-image

    Connie

    Wat mij betreft is dit niets nieuws, binnen de organisatie waar ik werk wordt al jaren gestuurd op deze denk- en werkwijze.

  • no-profile-image

    Samantha Kingma

    Goed streven, maar wat wordt hier daadwerkelijk meegedaan? Krijg je iedere verpleegkundige of verzorgende om? Hoe gaat het worden in de praktijk?
    Het klinkt goed en ik ben het er mee eens, maar hoe nu verder?

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden