Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Eerste euthanasie bij wilsonbekwame dementerende

Voor het eerst is in Nederland een euthanasieverzoek ingewilligd van een zwaar dementerende vrouw die niet meer wilsbekwaam was.
Eerste euthanasie bij wilsonbekwame dementerende

 

De euthanasie is uitgevoerd op basis van haar wilsverklaring. Een betrokken arts, Constance de Vries uit het Limburgse Munstergeleen, heeft een artikel hierover in de Volkskrant bevestigd. Volgens de wet moeten mensen wilsbekwaam zijn op het moment dat de euthanasie plaatsvindt. Dat was bij de 64-jarige vrouw niet meer aan de orde. Toen zij nog wilsbekwaam was, had zij de wens voor euthanasie opgenomen in een wilsverklaring en dit herhaaldelijk met haar huisarts besproken. Het is de eerste keer dat iemand enkel op basis van de wilsverklaring geëuthanaseerd is.

Wilsverklaring 
Volgens de wet moeten mensen wilsbekwaam zijn op het moment dat ze vinden dat ze ondraaglijk lijden. Maar op het moment dat dit aan de orde was bij de 64-jarige vrouw, was haar dementie in zo'n vergevorderd stadium dat ze niet meer wilsbekwaam was. Toen zij dit nog wel was, had zij wens voor euthanasie in een wilsverklaring opgesteld en dit herhaaldelijk met haar huisarts besproken. Het is de eerste keer dat iemand enkel op basis van de wilsverklaring geëuthanaseerd werd. Ze overleed in maart van dit jaar op 64-jarige leeftijd.

Laat stadium van dementie
Tot nu toe waren in Nederland alleen gevallen bekend van euthanasie bij mensen die aan beginnende dementie leden. Zij waren nog in staat hun verzoek te motiveren. De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) spreekt van een mijlpaal. De organisatie hoopt dat vooral onder artsen beter bekend wordt dat ook bij gevorderde dementie euthanasie mogelijk is.

Kritiek
Er is de laatste jaren veel kritiek geweest op artsen die euthanasie weigeren bij mensen die dement zijn, terwijl die personen zelf hadden aangegeven euthanasie te willen toen ze nog wilsbekwaam waren. Het euthanasiegeval van de 64-jarige vrouw is onderzocht door alle vijf de toetsingscommissies voor euthanasie die er in Nederland zijn. Volgens de regels onderzoeken zij gevallen van euthanasie achteraf.

SCEN-arts 
Bij het afwegen van een verzoek om euthanasie kan een huisarts de hulp inroepen van een zogenoemde SCEN-arts, die veel kennis heeft van euthanasie. In dit geval oordeelde de eerste SCEN-arts negatief. Hij vond dat niet te controleren was of de vrouw vrijwillig en weloverwogen tot haar besluit was gekomen. Een tweede SCEN-arts kwam tot de conclusie dat euthanasie wel mogelijk was.

TVV online


Meer Nursing


Nursing
Nursing is de meest gelezen vaktitel voor verpleegkundigen niveau 4 en 5 in Nederland en Vlaanderen.
Word direct abonnee van Nursing.




Nursing en Social Media
Redacteur Nienke van Nursing houdt je via Twitter en Facebook op de hoogte van de laatste nieuwtjes, blogs en expertbijdragen. Volg @nursing_nl of ga naar www.facebook.com/VakbladNursing



Nursing Event
Het Nursing Event is ons jaarlijkse vakevenement voor verpleegkundigen, dit jaar op donderdag 8 en vrijdag 9 december in De Reehorst te Ede. Met op 8 december de finale van de Nursing Challenge!
Meer informatie en aanmelden.

 

Redactie Nursing.nl

17 reacties

  • no-profile-image

    anita

    Ik werk zelf op een demente afdeling en zie genoeg!!
    Mijn mening is dat iedereen het zelf moet weten wat die wil ja of nee ....dus ook al is dat pijnlijk voor de nabestaande het zou me niet boeien,hun leven is niet dementerend!!
    En om te zeggen dat de mensen het na hun zin hebben dementerende ???hoe ken je dat zeggen ...echt fout zeg pff
    Als iemand een wens heeft en deze invult doet die dat naar zijn eigen idee en handelen...
    Waarom zou je anders als je erg ziek bent wel euthanisie mogen krijgen ...
    Dementie is ook een ziekte niemand wil dat worden.

  • no-profile-image

    VIG

    Je gaat lekker Anita. Ik neem voor het gemak even aan dat je patiënten dement zijn en niet de afdeling....
    Euthanasie bij dementerende begeeft men wel op erg glad ijs...als je al bedenkt dat artsen het al soms erg bedenkelijk vinden bij patiënten die cognitief 100% in orde zijn. Ik vindt je schrijven wel erg kortzichtig. Volgens de huidige wetgeving moet de pte als de handeling gaat plaats vinden helder zijn en op het moment zelf met hun volle verstand aangeven dat men dit echt wil. Hier stuit je bij een dementerende al op problemen. Bij somatische ziekten, denk even aan kanker, ziet men regelmatig dat euthanasie wordt geregeld maar dat de grens steeds verder verschuift om ook daadwerkelijk euthanasie uit te voeren waardoor ook veel uitbehandelde mensen vaak zonder euthanasie overlijden. Zeker met de huidige technieken van pijnbestrijding / palliatieve sedatie. Ook het idee dat men ZN voor euthanasie kan kiezen als het echt niet meer gaat doet dus al een heel hoop. Hoe bekijken we dit in het perspectief van een dementerende ?? Ik vindt het erg onethisch om bij iemand euthanasie uit te voeren die niet 100% bij volle verstand is, terwijl ik vanuit mijn beroep echt vindt als iemand niet verder wil/ kan, uitzichtloos leid de gelegenheid moet kunnen hebben eruit te kunnen stappen. Maar hoe stel je dat vast bij een dementerende ? Sommige hebben het niet in de gaten en keuvelen lekker door, bij andere zie je die lijdensdruk wel aanwezig maar kan je nog een heel hoop met medicatie. Benzodiazepines / antidepressiva / exelon e.d.

    Iedereen kan een dergelijke verklaring op laten maken, maar op het moment dat iemand b.v. delirant / toestand van verstandsverbijstering vervalt die verklaring.
    Gelukkig zou ik zo zeggen, zeker bij dementerende want er is mij dan teveel ruimte dat er geknoeid kan worden en best nog weleens dubieuze overlijdens van kan komen...
    Moeten we niet willen !!

  • no-profile-image

    roger

    Ik kan me heel goed inleven in de gevoelens van Gerda,en dit na tien jaar palliatieve zorg,ik wil als persoon behandeld worden door iedereen en er zijn geen handen genoeg en ik wil niet als een plant eindigen....ik heb teveel gezien in die tien en ik ben blij dat ikzelf een keuze kan maken hoe ik mijn eigen dood wil en ik hoop dat men RESPECT zal hebben voor mijn keuze, er zijn patiëntenrechten maar wat als die naar de letter gerespecteerd worden en niet naar de filosifie erachter...

  • no-profile-image

    marga

    BR,het gaat er niet om of de persoon die dementerend is er niets van merkt omdat deze in zijn/haar eigen wereld leeft maar het gaat erom dat de persoon gekozen heeft om niet in die wereld die voor anderen als niet "vervelend "worden ervaren te willen leven.
    En het belangrijkste is ,heeft een euthanieverklaring wel zin als deze niet uitgevoerd mag/kan worden?
    Het is niet zomaar een beslissing .

  • no-profile-image

    BR

    Dit is idd een gevoelige en moeilijke kwestie. Ik denk dat het niet mogelijk noch wenselijk is om te veralgemenen in dit geval. Volgens mijn ervaring (20 j VK) klampen ook degenen die luidkeels verkondigden dat zij o zo graag van dit lijden wilden verlost worden naar het einde toe zich met alle macht vast aan elke strohalm en verdringen op de een of andere manier het besef dat het einde nabij is. Heel wat zeldzamer zijn de gevallen die zelf hun doel proberen te bewerkstelligen door (meestal) voeding/ medicatie te weigeren. Ik heb persoonlijk de indruk dat mensen die werkelijk helemaal dement zijn best wel gelukkig zijn zo verlost van elk besef. Zij ervaren de zaken helemaal anders dan wij en het is dan ook niet fair te denken dat zij de zaken zouden ervaren zoals wij. Het allergrootste dilemma is dan ook volgens mij dat er niet kan nagegaan worden in welke mate iemand bij zijn vroegere beslissing wil blijven en of die beslissing op feiten was gebaseerd dan eerder op geruchten en vooroordelen. Het nemen van zo een beslissing enkel door mensen die geen relationele band hebben met die persoon vind ik dan ook niet fair. Ik heb nog niet vernomen dat het eeuwige leven iemand te beurt is gevallen dus het gaat altijd om een tijdelijk "probleem".

  • no-profile-image

    Sandra

    Was ze niet meer wilsonbekwaam? Da's gek! Vouwtje?

  • no-profile-image

    Ilse

    Eindelijk! Ik werk zelf als verpleegkundige en heb al zo veel mensen onnodig zien lijden omdat er niet naar hun wensen geluisterd werd. Zo erg zelfs dat ik voor mezelf een wilsverklaring heb opgemaakt maar nooit zeker ben in hoeverre men hier aandacht aan zal schenken.
    Of je al dan niet een stervenswens hebt wanneer je ongeneeslijk zien bent - of het nu om je fysieke of mentale toestand gaat - iedere patiënt heeft het recht om voor zichzelf te beslissen wanneer hij verder wil of niet! Hoop dat hiermee het taboe rond euthanasie eindelijk doorbroken wordt...

  • no-profile-image

    Gerda van der Wal

    Euthanasieverklaring ligt erg gevoelig, maar dat doe je niet zomaar en heb je neem ik aan goed overnagedacht.
    Als ik zelf in een vergevorderd stadium dementerend zou worden en ik mijn naasten niet meer zou herkennen zou ik het voor hen heel moeilijk vinden.Als je in je eigen ontlasting gaat graaien lijkt me dat ook niet prettig, dus laat me dan maar rustig inslapen.Gerda

  • no-profile-image

    Liesbeth

    Beste Henriette, je brengt allerlei argumenten naar voren die inspelen op angst en misbruik. Deze zijn allemaal vast te leggen,daar hebben we notarissen voor.
    Realiteit is dat afspraken, en beloften aangeboden door de instelling vaak niet nageleefd worden.Deze staan ook niet vast bij de notaris. Dus met jou zzp 5, heb je recht op een bepaalde zorg, maar krijg je die ook?. Kijk en vandaar dat mensen kiezen voor euthanasie.
    Zijn we wat eerder dichter bij onze lieve heer, waar we wel die liefde van krijgen, is toch anders dan er om moeten vragen elke dag.Beetje cynisch misschien, maar vaak wel realiteit.
    Bovendien weet iedereen die in de zorg werkt, dat euthanasie niet iets is waar men lichtvoetig mee omspringt. Alles behalve dat.

  • no-profile-image

    Josien

    Beste Henriëtte,

    Wat ik erg vind, is dat je oordeelt over de keuze van anderen en diens beweegredenen. Wat pijnlijke reactie. Vanuit het geloof mag men niet oordelen. En let op het is een GELOOf wat je hebt. Maak het onderscheid met de waarheid en toon wat meer respect voor de keuzes en overtuigingen van anderen.

    Vriendelijke groet, josien

  • no-profile-image

    sierk

    Ik vind het een goede zaak dat mensen bij hun volle verstand deze keuze maken en dat deze keuze dan ook gerespecteerd wordt en niet veroordeeld.Als je gelovig bent hoef je dit niet te doen als je dit volgens bijbelse normen niet mag doen.Het staat een ieder vrij om het wel te doen.Ook vind ik het van respect spreken dat er artsen zijn die deze keuze uitvoeren.Een goede controle en registratie is belangrijk.Je kan je met liefde laten sterven.

  • no-profile-image

    jo

    Wat een doorbraak.
    Eindelijk.
    Heel goed van de artsen dat zij dit verzoek van mevrouw hebben ingewilligd.
    Een verklaring die mevrouw met veel verstand op papier heeft gezet, omdat zij wellicht duidelijk wist wat haar toekomst zou brengen en dat zij dat niet wou. Ze heeft zelf duidelijk op kunnen geven wanneer haar kwaliteit van leven niet meer voldoende, meer mensonwaardig zou zijn waarmee ze euthanasie zou willen. Gelovigen denken daar misschien anders over maar die laten hun leven in de handen van god achter zonder er zelf over te regeren.
    Maar ik ben heel blij voor de mevrouw en haar nabestaanden dat haar verzoek is ingewilligd.

  • no-profile-image

    Richard

    Eindelijk, wat een zegen zal het zijn voor de nabestaanden. Een hele hoop mensen denken na over dit onderwerp, zetten het vervolgens uiterst zorgvuldig op papier als ze nog volledig goed en gezond zijn. Vaak omschrijven ze exact op welk moment zij het genoeg vinden en bespreken dat met familie en huisarts. En dan als het zover is en betrokkenen in een instelling zit en dus een andere huisarts heeft roept die plots van ja dat kun je toen leuk bedacht hebben maar dat respecteren we niet meer???? Ik heb het helaas zelf meegemaakt met mijn vader, die zowel en euthanasie verklaring als een duidelijk behandelverbod had geschreven en dat al ruim 10 jaar voor hij in een delier raakte en daarna fors dementerend was. Maar alles wat hij heeft willen voorkomen gebeurde en uiteindelijk een jaar later uitgeteerd en mensonwaardig overleed hij.

  • no-profile-image

    marianne

    Pas als je dementie van dichtbij hebt meegemaakt, denk ik , kun je goed oordelen of je dit voor jezelf laten wilt of dat je weloverwogen NU alvast een wilsverklaring invult en dit regelmatig laat up-daten, dat je als het zover is, euthanasie kunt krijgen.
    En als je gelovig bent, zul je niet snel een verklaring invullen lijkt me, want dan vertrouw je op God en hoop je dat je met liefde wordt omringt. Ik hoop dan wel dat je niet dementerend wordt.
    Maar ik ben heel blij dat deze mevrouw euthanasie heeft kunnen krijgen. Inderdaad een doorbraak.

  • no-profile-image

    anneke

    terecht, eindelijk!!! je maakt die verklaring immers niet voor niets.

  • no-profile-image

    Henriette

    Wat erg! Een ander mens doden i.p.v. met liefde omringen tot God het einde laat komen op het moment dat Hij bepaald. En een opstap voor allerlei familieleden die om een of andere reden van hun demente familielid afwillen. Nu is er nog een wilsverklaring nodig, waar inderdaad niet van getoetst kan worden of die vrijwillig was opgesteld en de persoon het werkelijk nog wil als het er op aan komt. Na verloop van tijd weet iemand zeker dat vader of moeder dit leven nooit gewild zou hebben, enz. Financieele redenen kunnen meespelen.
    Vlak ook de psychische gevolgen niet uit voor de nabestaanden. Liefde en trouw voor iemand waarmee je maar beperkt contact kan krijgen kun je van God vragen.
    Maar (laten) doden blijft niet zonder gevolgen.

    Henriette

  • no-profile-image

    marga

    Ik vindt het eigenlijk wel terecht dat deze euthanasie is uitgevoerd naar de wems van de overledene.Deze heeft aangegeven toen ze nog wilsbekwaam was dat ze ws niet als dementerende door het leven wilde gaan,en dan is het logisch dat de bereidwilligheid van de arts positief is.Wat voor zin heeft het anders om bij goed verstand aan te geven dat je euthanasie wil en wanneer je dan dement ben het niet uitgevoerd wordt.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden