Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Minder medicatiefouten bij ouderen door checklist

Een nieuwe werkwijze, waarbij een ziekenhuisapotheker als medicatieconsulent op de afdeling wordt ingezet, in combinatie met een checklist van tien stappen, brengt het aantal schadelijke gebeurtenissen door medicatiefouten bij ouderen terug met bijna de helft.
Minder medicatiefouten bij ouderen door checklist

Dat blijkt uit de resultaten van de WINGS-studie, die vandaag zijn gepresenteerd op de Geriatriedagen in Den Bosch, het jaarlijkse wetenschappelijk congres van de Nederlandse verenigingen van klinisch geriaters (NVKG), geriatrie-verpleegkundigen (V&VN) en gerontologen (NVG).

Vermijdbare medicatiefouten
De voorlopige cijfers (een publicatie is in voorbereiding) geven aan dat een reductie van schadelijke gebeurtenissen door medicatiefouten tijdens opname in een ziekenhuis met 45,5 procent mogelijk is. Voor de studie werd gekeken naar zogenaamde vermijdbare ‘adverse drug events’ (ADE’s), ongewenste en schadelijke effecten door medicatiefouten.

Ziekenhuisapotheker
Het onderzoek werd tussen 2007 en 2010 uitgevoerd in drie ziekenhuizen: het Academisch Medisch Centrum, het Spaarne Ziekenhuis en het Westfries Gasthuis. Daarvoor werd gekeken naar 500 patiënten met een gemiddelde leeftijd van 77 jaar. De WINGS-studie is uitgevoerd als promotieonderzoek van Joanna Klopotowska, ziekenhuisapotheker in opleiding in het AMC, onder begeleiding van internist-geriater Sophia de Rooij en ziekenhuisapotheker Loraine Lie-A-Huen, eveneens beiden van het AMC.

Medicatierisico's bij ouderen
In de WINGS-studie is speciaal gekeken naar oudere patiënten. Dat is een extra kwetsbare groep met veel gelijktijdige aandoeningen en hoog medicatiegebruik. De WINGS-studie onderzocht of een andere manier van werken het aantal vermijdbare ADE’s kan terugdringen. In de nieuwe werkwijze neemt de inzet van een ziekenhuisapotheker als medicatieconsulent een belangrijke plaats in. Op basis van de nulmeting zijn de belangrijkste medicatierisico’s bij ouderen, opgenomen in het ziekenhuis. in kaart gebracht. Voorbeelden van de gevonden risico’s waren verminderde nierfunctie of leverfunctie, het gebruik van anti-stollingmedicatie, antibiotica of opiaten. Vervolgens is door een multidisciplinaire groep van artsen en apothekers gekeken naar mogelijke oplossingen. Deze oplossingen moesten haalbaar zijn in de dagelijkse praktijk.

Checklist
Er bleek dat er bij jonge arts-assistenten veel behoefte was aan extra begeleiding bij het kiezen van de juiste farmacotherapie voor oudere patiënten. Om artsen daarbij te ondersteunen is gekozen voor een pakket van maatregelen waaronder een WINGS-checklist, een geplastificeerd kaart op jaszakformaat voor arts-assistenten met daarop de belangrijkste medicatierisico’s bij ouderen. Voorts screende de ziekenhuisapotheker elke nieuw opgenomen oudere patiënt op basis van de WINGS-checklist. De gevonden problemen werden samen met de arts-assistenten besproken.

Interne Geneeskunde
Verder werd er onderwijs gegeven over farmacotherapie bij ouderen door apothekers en geriaters. Deze multidisciplinaire maatregelen zijn gedurende een periode van een half jaar op de afdelingen Interne Geneeskunde in praktijk gebracht.
Na invoering van deze maatregelen bleek in de drie ziekenhuizen sprake te zijn van een reductie met 45,5 procent in vermijdbare ADE’s. ‘De punten in de WINGS-checklist zijn  geen moeilijke stappen’, zegt onderzoekster Joanna Klopotowska, ‘maar bij deze complexe patiënten moet je al deze punten wel extra goed in de gaten houden.’

AMC
Door: redactie Nursing

Redactie Nursing.nl

2 reacties

  • no-profile-image

    Truus Doornhegge

    Dag Joanna,

    Is het mogelijk de checklist van 10 punten op te sturen?
    Mijn belangstelling komt voort uit de opleiding tot farmaceutisch consulent. In de module over medicatiebegeleiding is aandacht voor polyfarmacie bij ouderen.

  • no-profile-image

    Hanneke Hietbrink

    Hoi Hanneke,

    Past dit misschien in het kader van de MIP meldingen over medicatie?

    Groet,
    Binie

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden