Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

‘Verpleegkundige herkent seksuele intimidatie niet’

Meer dan een derde van de verpleegkundigen en verzorgenden in Nederland (36 procent) zegt geconfronteerd te zijn met seksuele intimidatie. ‘Maar het werkelijke aantal ligt veel hoger,’ denkt deskundige Mathilde Bos. ‘Waarschijnlijk wordt het niet altijd als zodanig herkend en daarom ook niet gemeld.’
‘Verpleegkundige herkent seksuele intimidatie niet’

Vandaag blijkt uit een enquête van Bijzijn dat 36 procent van de verpleegkundigen en verzorgenden wel eens last heeft (gehad) van seksuele intimidatie. Het onderzoekje is gehouden ter gelegenheid van het Congres Seksualiteit, Intimiteit en Intimidatie vandaag in de Jaarbeurs in Utrecht. De enquête werd door meer dan 900 verpleegkundigen en verzorgenden ingevuld.

Sekuele intimidatie
Verpleegkundige, docent en auteur van het boek Seksuele intimidatie in de zorg Mathilde Bos denkt dat het werkelijke aantal veel hoger ligt, maar dat het vaak niet als zodanig wordt herkend door verpleegkundigen. Want niet alleen ongewenste aanrakingen of toespelingen vallen onder seksuele intimidatie, ook (eveneens ongewenste!) seksueel getinte complimentjes of persoonlijke vragen over het seks- en/of liefdesleven kunnen zo worden ervaren, hoe onschuldig het ook bedoeld is. Bos benadrukt tegenover Nursing dan ook dat het er niet toe doet hoe speels of leuk de grapjas het bedoelt. ‘Het gaat erom hoe de boodschap aankomt bij de ontvanger. Ook onschuldig bedoelde grapjes of spelletjes om te kijken ‘hoe snel ze bloost’ kunnen als seksuele intimidatie worden ervaren.’

Intimidatie door collega's en leidinggevende
Ook collega’s vallen elkaar wel eens lastig, zo blijkt uit de enquête van Bijzijn. Meer dan 20 personen (6,4 procent) geven aan te maken te hebben gehad met intimidatie door een collega. Slechts in 1 procent van de gevallen betreft het een leidinggevende. Of verpleegkundigen zich zélf wel eens schuldig maken aan seksuele intimidatie blijkt niet uit het onderzoek.

Kwetsbare positie
Niet alleen veel verpleegkundigen hebben last van seksuele intimidatie. Uit een enquête van Medisch contact bleek ook dat één op de vier vrouwelijke co-assistenten wel eens lastig gevallen wordt. Dat komt doordat mannelijke artsen zich onaantastbaar wanen in de heersende machocultuur, laat co-assistent en voorzitter van het Landelijk Overleg CoAssistenten (LOCA) Joshua Verbakel in Nrc.next weten. Mathilde Bos: ‘Ook is de kwetsbare positie van een co-assistent groter dan dat van een verpleegkundige. Een co-assistent is vaak jong, is erg afhankelijk van anderen door haar nog beperkte kennis en is vaak in haar eentje op de afdeling. Doordat ze zo kwetsbaar is, trekt ze het intimiderend gedrag als het ware naar zich toe.’

Bijzijn / Nursing
Door: redactie Nursing

Redactie Nursing.nl

10 reacties

  • no-profile-image

    Frans Lammerts

    Ik heb me er als columnist van Nursing al vaker druk om gemaakt, maar nu nog maar eens. Zolang Mathilde Bos in haar gefrustreerde kruistocht speelse opmerkingen als 'Als ik u zie, is mijn dag weer goed' en 'Wat ziet u er leuk uit vandaag' onder de categorie seksuele intimidatie blijft scharen, vervuilt ze in hoge mate genoemde onderzoeksresultaten en ontkracht ze ze daarmee dus ook meteen. En dat op zijn beurt ondergraaft het serieus nemen van gedegen onderzoek naar échte seksuele intimidatie.
    Hoe meer de zaken opgeblazen, hoe meer geld in het laatje voor de Fa. Bos, begin ik na al die jaren onderhand te denken...

  • no-profile-image

    rk

    als je het niet herkent, heb je er volgens mij ook geen last van!! Wat een gezeur zeg, inderdaad hopelijk geen Matilde bos klonen graag!!

  • no-profile-image

    rob roy

    Als het niet als zodanig wordt herkend dan is er toch geen sprake van seks.intimidatie? Want; elders lezen we; het gaat erom hoe de boodschap aankomt bij de ontvanger.
    Beetje warrig allemaal. Ik ben trouwens ook benieuwd of die mw. Bos deskundige is of ervaringsdeskundige,of dat laatste graag had geweest,ze is er wel erg mee bezig in ieder geval.

  • no-profile-image

    mrg

    Sexuele intimidatie: een persoonlijk gevoel, denk ik.
    Als iemand een opmerking maakt die voor jou niet acceptabel is en over jouw grenzen heengaat, kun je dit voelen als sexuele intimidatie. Het is dan ook aan jezelf wat je hiermee doet, niemand heeft het recht om over jouw grenzen te gaan wat betreft dit soort dingen. Maar voor de een is een aai al te veel, een ander kan veel meer "verdragen"en voelt het niet als geintimideerd worden. Ga dus op je eigen gevoel, je voelt zelf echt wel aan of je er ongemakkelijk bij wordt. Als je je er ongemakkelijk bij voelt, een opmerking of een aai of als iemand je vastpakt waar je niet van gediend bent, kan dat voelen als sexuele intimidatie. Maar ik denk niet dat je voor een ander kunt bepalen wanneer dit zo is.

  • no-profile-image

    Frans Lammerts, verpleegkundige

    Onder de titel 'Intimiteit, graag!' schreef ik in Nursing (februari 2006) de volgende column.

    […}Ik weet het nog goed, dat onderzoek van Nu’91. 18 Januari 2000, schreeuwende krantenkoppen: ‘Patiënten houden handen niet thuis!’. Zoals elk seizoenverschijnsel ging ook dit voorbij, maar ik bleef met een zorgelijk gevoel zitten. Om te beginnen door uitlatingen in de Volkskrant van ene Mathilde Bos (toen al). Vréselijk, wat zij zich als verpleegkundige allemaal had moeten laten welgevallen. Opmerkingen als ‘Je bent veel liever als je lacht’, of ‘Door zo’n zuster wil ik wel gewassen worden’, ja zelfs ’broeierige blikken’: genoeg voor wel drie sessies slachtofferhulp!
    Sindsdien ben ik nóg trotser op mijn vrouw. Ik zal dat uitleggen.
    Ze is verpleegkundige in de ouderenzorg. Ook zij krijgt daar tijdens het verzorgen van mannen wel eens vleiende opmerkingen, soms een aai langs haar wang, soms zelfs een kusje. Ze wordt er ‘s nachts niet gillend wakker van. Voor haar zijn het uitingen van sympathie, en behorend tot het prettig-erotische spanningsveld dat altijd bestaat tussen mannen en vrouwen, zeker in intieme (bijvoorbeeld zorg-)situaties. Goddank, ze hebben nog gevoel, denkt ze dan. En gaat een bewoner te ver, dan zegt ze kalm iets als 'Hé hé! Dat heeft u toch nooit zo geleerd?' Waarmee de kous af is en ze daarna niet overstuur, maar met een warm, vrolijk verhaal thuiskomt. Zoals dus blijkbaar ook die heerlijke Vlamingen zeggen: ‘Geen scène maken’.
    Wél verontrustend: 45% van die Nu’91-respondenten gaf destijds aan, seksualiteit nooit met patiënten bespreekbaar te maken. En in de helft van de instellingen was geen kamer waar een patiënt met zijn/haar partner intiem kon zijn. Zal nu vast niet beter zijn. […]
    Ik blijf zitten met angst. De angst dat ik als eenzame, volledig uitgeGordonde oude man verpleegd wordt door allemaal Mathilde Bos-klonen. Ze hebben volstrekt ondoorschijnende hobbezakken aan, prikkeldraad op de tanden en schrikdraad rond alle aanraakbare lichaamsdelen. En die volledig gedeseksualiseerde klonen komen mij dan iedere dag wassen! Niet dan nadat ze voor de zekerheid eerst mijn mond hebben afgetaped en mijn handen aan de bedstangen vastgegespt. Om vervolgens bij een van mijn spaarzame laatste erecties (onwillekeurig, want van hén zal ik ze zeker niet krijgen) alsnog gillend weg te rennen naar de vertrouwenspersoon. Mijn hemel, en dan ook nog eens moeten bewijzen dat ik onschuldig ben!
    Youp van ‘t Hek schreef ooit: ‘Voor doodgaan ben ik levenslang het bangst’. Er zijn ergere dingen, Youp...

  • no-profile-image

    Anouk van Soest

    Ik kan me ontzettend boos maken om reacties als die van Rob Roy!!
    Doordat soort reacties zijn mensen terughoudend om zaken te melden... Soms moeten mensen erop gewezen worden dat bepaalde teksten en gedrag niet door de beugel kunnen.

  • no-profile-image

    Bram

    Wat Kim opmerkt over de pop-up viel me ook op :) Ach ja, sex sells.

    Maar in het artikel in Bijzijn mis ik cruciale informatie aangaande de geboden casuïstieken. MOET een patiënt zich bijvoorbeeld schamen als hij een erectie krijgt? En was 'het gedrag' dat de reden was van vertrek van collega's seksueel van aard? Welk gedrag vertoonde de patiënt? Daarbij: was het wel nodig om te scheren? Of was een tondeuse beter geweest? (het kan natuurlijk zijn dat dit gebeurde voor de ontdekking dat scheren meestal zinloos/schadelijk is)

    En de mantelzorger van de ALS patiënte: iemand met ALS is, zo schat ik, veel minder goed in staat tot seksueel contact. Is dit pro-actief opgepakt? Daarmee bedoel ik niet dat het 'eigen schuld' is, maar wel dat het op de agenda moet en dit daarmee misschien voorkomen had kunnen worden. 'Eenzaamheid EN ZO...' Ik denk dat er onderzoekers zijn die haar om dergelijke uitspraken wel kunnen schieten. Anyway: seks wordt compleet in de taboesfeer gedrukt, zo lijkt het onderhand.

    Het voorbeeld van de meldcentrale vind ik persoonlijk hoogst frappant. Om naakt slapen en uit bed vallen onder seksuele intimidatie scharen lijkt me afbreuk doen aan de manier waarop we met de werkelijk zorgwekkende gevallen van intimidatie moeten omgaan, zoals meneer Lammerts reeds opmerkte.

    De definitie die aan intimidatie wordt gegeven door Bos is me dan overigens ook niet bekend (had misschien in het artikel gehoord?), maar volgens mij vat ze het nogal ruim op, getuige de beschrijving van de casus van broeder en de manische, seksueel ontremde vrouw. Ze schrijft daarbij:

    “Mannen hebben niet geleerd dat seksuele aandacht ook intimiderend kan zijn. Ze zouden het altijd leuk moeten vinden. Een misvatting. Dat is de reden geweest dat het misbruik in de rooms-katholieke kerk zolang verborgen bleef.”

    DE reden! ... Maar hoe dan ook dient de man zich geïntimideerd te voelen, ook als hij zich niet geïntimideerd voelt? (deze interne contradictie werd al eerder opgemerkt) In plaats van het primaat leggen bij het inlevend vermogen van de mannelijke verpleegkundige, kan deze zich nu gaan afvragen of hij zich niet seksueel geïntimideerd had moeten voelen? En om terug te komen op de taboesfeer: "Later leek ze zich er erg over te schamen, maar we hebben het er geloof ik nooit meer over gehad."
    Ik wil dit de verpleegkundige allerminst aanrekenen, maar om de scheve verhouding te illustreren lijkt het me toepasselijk.

  • no-profile-image

    Willie

    Nursing,volgens mij is deze stelling onjuist:

    Meer dan een derde van de verpleegkundigen en verzorgenden in Nederland(36 procent) zegt geconfronteerd te zijn met seksuele intimidatie.

    Er is, deze week, een uitslag van een enquête bij de media aangeboden die gebaseerd is op (iets meer dan) 900 reacties ! Deze 900 personen zijn niet representatief voor ALLE zorgverleners in Nederland.

    Die 36 procent (ruim 300 personen) die er wel degelijk mee te maken hebben gehad moet je natuurlijk heel serieus nemen. En als het uitslag van een groter onderzoek zou zijn dan zullen het er vast meer dan 300 personen zijn... Maar ik kan me niet voorstellen dat er (dit jaar?) 1 op de 3 van alle zorgverleners in Nederland zich bij deze groep rekenen.

  • no-profile-image

    Kim

    Volgens mij slaat Mathilde Bos hier de plank inderdaad volkomen mis: seksuele intimidatie kun je volgens mij niet niet herkennen. Immers als je het niet herkent, ben je (volgens mij) ook niet geïntimideerd.
    Maar wat ik dan toch wel hilarisch vindt, is dat wanneer je dit artikel opent er zo'n (irritante) pop-up reclameboodschap van de Nursing verschijnt. Een of ander aanbod voor bioscoopkaartjes: Een arts en verpleegkundige staan afgebeeld als twee bouquetreeks-personages, in een innige omhelsing...
    Misschien hoort een sexy flirt wel gewoon bij het werk van verpleegkundigen? Wanneer komen die jurkjes weer terug?

  • no-profile-image

    Ellen

    Als iemand mij zegt dat ik er vandaag leuk uit zie dan is dat toch geen intimidatie.Ik draai nu 49 jr mee en heb nog nooit een ongepaste opmerking gemaakt en misschien wel eens gekregen, maar dan was in "mans"genoeg om te zeggen dat ik dat niet op prijs stelde en dan was ik er klaar mee.Aan de ene kant moet alles kunnen tegenwoordig en aan de andere kant is zo'n mevrouw dan op jacht om alles onder noemer seksuele intimidatie te brengen? Zijn er geen zinvoller zaken te bedenken.
    Als ik professioneel in handelen en spreken, dan is er geen enkel probleem, toch?En kom ik een keer iets tegen wat me niet bevalt, dan kan ik dat heus wel aan en zo nodig meld ik dat dan.En je mag toch wel goed vinden dat een patiënt zegt: "ha, bent u er weer, daar ben ik blij mee" of mag dat ook al niet.
    Moet ik me nou echt door een onderzoek van deze mevrouw laten vertellen dat ik te dom ben om seksuele intimidatie te herkennen? Dat vind ik nou weer intimidatie.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden