Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Hoogleraren: ‘Checklistdrift in de zorg slaat door’

Er is sprake van een doorgeslagen checklistdrift in de zorg. Dat zeggen hoogleraar Verplegingswetenschap Marieke Schuurmans en hoogleraar Veiligheid in de Zorg Jan Klein in Nursing juli-augustus.
Hoogleraren: ‘Checklistdrift in de zorg slaat door’
Foto: Arno Massee

‘Het is volkomen terecht dat een patiënt wil weten of hij goede zorg krijgt als hij op jouw afdeling komt. Maar in het huidige systeem wordt bij alle patiënten gemeten met dezelfde maat. Daardoor is met het borgen van kwaliteit van zorg ook de bureaucratie enorm toegenomen’, zegt Marieke Schuurmans in Nursing juli-augustus. ‘Verpleegkundigen registreren van alles, die informatie komt terecht bij de kwaliteitsmedewerker en het resultaat van het afvinkwerk zien we terug in de media in lijstjes over goede en slechte ziekenhuizen, maar dat is het dan. De enige goede reden om te registreren is het vaststellen van een probleem waarop je vervolgens actie kunt ondernemen. Als je de hele tijd moet aanvinken wat je gedaan hebt zonder dat dit relevant is voor de individuele patiënt, dan zeg ik: acuut stoppen.’

Schijnveiligheid

Ook hoogleraar Veiligheid in de Zorg Jan Klein vindt de toename aan checklisten een zorgelijke ontwikkeling. ‘De ene na de andere checklist wordt geïntroduceerd, waarbij de vertaling naar de praktijk vaak wordt vergeten. Verpleegkundigen moeten dan dagelijks zoveel checklisten aanvinken, dat het niet meer bij te houden is. Ik ken situaties waarbij checklisten achteraf worden ingevuld. Dan creëer je geen veiligheid, maar een schijnveiligheid.’

Vergelijking met luchtvaart

Volgens Klein is nu het moment om de bureaucratie in te perken. ‘Dat is lastig, want het is ook niet de bedoeling het kind met het badwater weg te gooien. Vaak wordt de vergelijking gemaakt met checklisten in de luchtvaart, maar daar zijn ze blijven hangen in de bureaucratie. Dat levert voor de luchtvaart geen problemen op omdat er veel minder checklisten worden gebruikt. De zorg is veel complexer en daarom is het goed dat de verpleegkundigen in Assen nu aangeven dat het gebruik van checklisten zijn doel voorbij schiet.’

Meer over de zin en onzin van checklisten en oplossingen om de checklistdrift in te perken lees je in Nursing juli-augustus. Nog geen abonnement? Lees hier hoe je lid wordt.

Moe van checklist

Eerder dit jaar stuurden verpleegkundigen uit het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen een brandbrief naar hun personeelskrant. Daarin schreven zij dat ze zich ernstig zorgen maken over het vak van de verpleegkundige. Meer verpleegkundigen en verzorgenden delen dit gevoel, zo bleek uit een poll op Nursing.nl. Ruim 80 procent van de 250 stemmers antwoordt ja op de vraag Word jij ook zo moe van checklistgericht verplegen?

Marloes Oelen

3 reacties

  • JH de de Haan

    Ik zit al 41 jaar in de verpleging. Ik kan niet zeggen dat de kwaliteit in de praktijk er op vooruit gegaan is. Maar op papier doen we het inderdaad beter.
    Vraag me vaak af of al die tijd die ik kwijt ben aan check en toets niet wat minder kan, dan heb ik wat meer tijd voor de patiënt en gaat de kwaliteit er vast weer op vooruit.
    Zou dat nu niet echt 'patiëntgericht' zijn?

  • k van der van der Enden

    Komen ze daar nu pas achter?

  • hs bakker

    Wat te denken van de bezopen 'eis' van zorgverzekeraars om van alle 'risicomomenten' een dubbelcheck in te voeren d.m.v. beeldcontrole. Gaan we binnenkort mee werken....
    Als ik bijvoorbeeld een pompinstelling wijzig zal ik een foto moeten maken van opdracht en pompstand. Deze foto stuur ik naar een collega, hij/zij moet deze controleren een foto van zichzelf maken, accorderen en terugsturen. Pas dan zou ik de pomp weer aan mogen zetten. De risico op fouten tijdens de 'complexe' handelingen door al deze extra handelingen wordt m.i. alleen maar groter. Daarnaast zal ik een collega moeten storen tijdens haar werk, wat niet altijd kan omdat we bij de klant nogal eens steriel staan of in de auto op weg naar de volgende klant zijn. Moet je weer wachten wat stagnerend werkt in je route..... Wel goed voor de productie want meer face-to-face tijd gaat diezelfde ziektekostenverzekeraar een hoge rekening opleveren.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden