Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

‘Onrustband in ziekenhuizen leidt tot onnodige slachtoffers’

In verpleeghuizen is het gebruik van de onrustband fors teruggedrongen. Maar in ziekenhuizen wordt de onrustband nog steeds gebruikt. In Nursing december trekt Tim van Nesselrooij aan de bel.
‘Onrustband in ziekenhuizen leidt tot onnodige slachtoffers’
Foto: ANP

'Ik heb me lang stil gehouden, maar het moet maar eens gezegd worden: er gebeuren in ziekenhuizen heel veel dingen die niet door de beugel kunnen. Officiële cijfers zijn mij niet bekend maar ik vermoed dat er jaarlijks doden vallen in ziekenhuizen die in directe relatie staan met het gebruik van fixatie, waaronder de onrustband. Ziekenhuizen bepalen zelf wat een calamiteit is en derhalve ook wat er wordt gemeld. Ik weet zeker dat er slachtoffers zijn van incidenten met een onrustband die niet gemeld worden. Ja, dat is een krasse uitspraak, daar ben ik me van bewust. Maar we zitten al veel te lang met dit dossier.' Dit zegt Tim van Nesselrooij in Nursing december. Hij is verpleegkundig specialist consultatieve psychiatrie in het UMC Utrecht en voormalig voorzitter van V&VN-werkgroep VBI (VrijheidsBeperkende Interventies) in ziekenhuizen.* 'Het gaat overigens niet alleen om dodelijke slachtoffers. Er zijn talloze voorbeelden waarbij de onrustband meer nadelen dan voordelen heeft gebracht. Voor patiënten is het vreselijk, familie schrikt zich een hoedje en de professional die het moet toepassen ervaart onmacht en schaamte. Het gebruik van een onrustband kent alleen maar verliezers.'

Vrijheidsbeperking in ziekenhuis
Beroepsvereniging V&VN ontwikkelde de handreiking 'Vrijheidsbeperkende interventies in het ziekenhuis? Nee, tenzij...' De risicosituaties die daarin worden genoemd hebben we, inclusief de aanbevolen interventies, op een poster gezet. Download de poster >>>

Onnodige slachtoffers

Van Nesselrooij stoort zich er mateloos aan dat het beleid in ziekenhuizen op het gebied van vrijheidsbeperkende maatregelen zo vrijblijvend is: 'Sinds 2007 zijn er allerlei campagnes opgetuigd om VBI in de gehandicaptenzorg en in de ouderenzorg uit te bannen. De overheid en de Inspectie voor de Gezondheidszorg hebben daar fors op ingezet. En met succes: het gebruik van de onrustband en andere vormen van vrijheidsbeperking is fors teruggedrongen. Er zijn zelfs zorginstellingen die honderd procent fixatievrij zijn. Aan de ziekenhuizen wordt het gewoon zelf overgelaten. Dat is aardig en elegant, maar ondertussen vallen er onnodig slachtoffers.'

* De werkgroep V&VN VBI is onlangs opgeheven en zal overgaan in een V&VN werkgroep Patiëntveiligheid.

Patiëntveiligheid
In Nursing december verschijnt een uitgebreid artikel over het gebruik van de onrustband in ziekenhuizen. Verschillende verpleegkundigen leggen uit waarom zij zich genoodzaakt voelen de onrustband te gebruiken.

Marloes Oelen

12 reacties

  • HJ Trip

    @ A de Bruin.

    Goed verwoord en heel herkenbaar!

  • A de Bruin

    @Bastienne van der Zanden

    Ik heb zelf geen ervaring in de psychiatrische zorg maar wel in verpleeg en verzorgingshuis, dit kan je niet vergelijken met een algemeen ziekenhuis, patiënten gaan na een operatie soms in een acuut delier, soms is zelfs de opname alleen al oorzaak van een delier. Als mensen bij eerdere opnames reeds verward waren wordt preventief gestart met Haldol, dit wordt dan later weer afgebouwd en gestopt bij ontslag. Zo proberen we het fixeren te voorkomen waar mogelijk. Echter is niet altijd van te voren duidelijk of iemand delirant wordt, soms zie je het aankomen maar soms komt het uit het niets. Dan staat een pas geopereerde man, wankel, achterdochtig en onder het bloed omdat hij drains, infuus en blaascatheter er heeft uitgetrokken plotseling op een kamer met 4 dames die dan ernstig in paniek zijn (en dit gebeurt inderdaad meestal 's nachts). Op dat moment moet je deze patiënt en zijn omgeving in bescherming nemen en alle risico's van dien proberen te voorkomen. Er zijn soms gelukkig wel familieleden die bij de patiënt willen blijven, dat is natuurlijk het beste maar niet altijd mogelijk. En geloof me, iedere keer als we iemand fixeren druist dit tegen ons gevoel in. In verpleeg/verzorgingshuis zijn mensen toch in hun eigen omgeving waar je dit mijns inziens minder ziet. Maar nieuwe ideeën zijn altijd welkom hoor.

  • Bastienne van der Zanden

    Wat wordt er gesmeten met insinuaties. Niet alleen in het artikel maar ook in de reacties. Wat maakt dat mensen in de A het wel nodig kunnen achten om te fixeren terwijl het in de VVT en Z bijna uit den boze is tegenwoordig. Ik ben in de Z ook mensen tegengekomen met een hoog valrisico die toch echt niet meer gefixeerd mochten worden. Wat maakt dat in een nachtdienst in een ziekenhuis wel mensen gefixeerd moeten worden terwijl dat in een verpleeghuis ( waar de bezetting veeeeel minder is) niet meer kan. Waarom moet ik als ik zelf in het ziekenhuis lig aangeven dat ik niet wil dat de bedhekken omhoog gaan? (wat een MM is). Ik denk dat er weldegelijk grond is voor een grondig onderzoek hiernaar.

  • H Verduyn

    Nursing: het blad bij uitstek om voor een bepaald soort verpleegkundigen onrust te zaaien.
    Natuurlijk vind ook ik het vreselijk om als verpleegkundige een patient te moeten fixeren. En gelukkig komt het zeer weinig voor en kunnen we in samenwerking met familie veel fixaties vermijden. Maar als het echt nodig is, dan wordt er gefixeerd volgens een zeer weloverwogen protocol. Ook mijn schoonvader is gefixeerd geweest tijdens een de lier. Vreselijk. Maar het kon niet anders. Maar die onrust zaaiende cultuur van m.n hbo geschoolde verpleegkundigen loopt af en toe de spuigaten uit. Nursing en dit soort verpleegkundigen dienen af en toe gefixeerd te worden vanwege de onrust die zij met verschillende onderwerpen teweegbrengen.

  • Gt belang

    Nou Tim wel wat kort door de bocht om te beweren dat er doden vallen in ziekenhuizen door de onrustband en dan niet eens cijfers weten.Hij is specialist in de psychiatrie. Ik werk in de A maar daarnaast werk ik op de PAAZ als invalkracht. Heb jaren in de psychiatrie gewerkt. Maar ik zie dat werkers op de PAAZ niet echt weten hoe het in de A aan toe gaat. Heb je wel eens in een algemeen ziekenhuis gekeken?
    Maar op de acute opname afdeling wordt bij mensen boven de 60 jr de geriater in consult geroepen. Bijv bij een collum # die door chirurgie wordt opgenomen. De geriaters schrijven soms, maar ook regelmatig vaak uit preventie medicijnen toe die bijv een delier tegen gaat en middelen die motorische onrust wegneemt. Althans dat is de bedoeling.Wanneer deze mdeicijnen bij enige tekenen die er op wijzen om deze middelen te gebruiken wordt ze snel gegeven. Want de patienten liggen vaak aan een infuus of soms 2 infusen, een CAD, maagsonde, thoraxdrain etc.Het resultaat is dat er meer 'rustige' patienten zijn. Indien mogelijk worden die middelen ook weer heel snel afgebouwd.Uiteindelijk zie je daardoor dat de onrustband minimaal wordt toegepast of helemaal niet.

  • Esther Schuurman

    Van Jowan van Dongen hoor ik graag alternatieven wanneer een patient met een hoog valrisico (en daarbij kans op ernstig letsel) toch steeds het bed uit wil gaan. en er is niemand om erbij te zitten, wat dan?

    En Tim van Nisselrooij uit het artikel vermoed van alles, maar er zijn hem geen cijfers bekend. Zo kan ik ook heel populair zeggen dat het toch wel schandalig is dat er in de ziekenhuizen nog steeds mensen worden vastgelegd. Op een ding heeft hij wel gelijk voor verpleegkundigen levert het zeker vaak schaamtegevoel op wanneer je je genoodzaakt voelt om iemand te moeten fixeren. . Dat ze het in Vlaanderen blijkbaar Beschermende Maatregelen noemen klinkt ook beter, je doet het altijd met het oog op Bescherming!

  • Jowan van Dongen

    Binnen ziekenhuis Bernhoven zijn veel maatregelen getroffen om patienten maximale vrijheid te geven. Zo is iedereen geschoold in VBI's en hebben een praktijkbekwaamheid moeten halen voor het inzetten van VBI's. Verder hebben we alternatieve gezocht waarbij in impact zo beperkt mogelijk is voor de patient.
    Het resultaat mag er zijn. De rolonrustband wordt nauwelijks nog ingezet als interventie.

  • W Zwarst

    StudieArena organiseert 2 februari 2015 een congres rond dit thema
    zie voor meer info:
    http://www.studiearena.nl/congresagenda/89/landelijk_congres_vrijheidsbeperkende_maatregelen_en_onvrijwillige_zorg

  • vrh Thijs

    Vrijheidsbeperkende Interventies; in Vlaanderen met de veel betere term Beschermende Maatregelen bedeeld; blijven een heikel onderwerp in de ziekenhuiszorg. Veel te heikel om met vermoedens de heersende onzekerheid bij de verpleegkundigen onder druk te houden. Inderdaad, zit 's nachts maar eens met z'n tweetjes met een acuut delier, waarbij de soms forse gedragsanomalie levensbedreigende situaties oplevert; ook voor medepatiënten. Terughoudendheid of niet-efficiënte beperkende interventies in de acute momenten, leveren nét zo goed gevaar op. Officiële cijfers zijn mij niet bekend maar ik vermoed dat er jaarlijks doden vallen in ziekenhuizen die in directe relatie staan met terughoudendheid naar VBI bij acute, levensbedreigende gedragsanomalie.

  • J. Scholten

    Goed artikel! Bedankt!
    Voor het terugdringen van VBI in het ziekenhuis heeft V&VN ism de V&VN-werkgroep VBI in het ziekenhuis in 2013 de handreiking: 'Vrijheidsbeperking in het ziekenhuis? Nee, tenzij...' geschreven, deze is te downloaden op: http://www.venvn.nl/LinkClick.aspx?fileticket=VGU4Q0u73VQ%3d&tabid=5626 , voor meer informatie, bezoek de V&VN website.

  • A de Bruin

    Ik vind het persoonlijk ook vreselijk om iemand te moeten fixeren maar soms kan het niet anders. Soms blijft de familie bij de patiënt maar soms heeft iemand gewoon geen familie in de buurt of helemaal geen familie of een echtgenote/echtgenoot die niet capabel is. Wat moet je dan als iemand delirant wordt ( meestal in de nachtdienst) en uit bed stapt na bv een heup ok met alle risico's van dien? Haldol geeft ook niet meteen resultaat. Wel controleren we minstens ieder uur de gefixeerde patiënt en maken hem los zodra dit kan.

  • Henriette Labouchere

    Cijfers heeft hij niet,maar hij vermoed dat er jaarlijks doden vallen in ziekenhuizen. En zo iemand is dan verpleegkundig specialist en voorzitter van een of andere werkgroep. Heeft vast de hele dag zijn mond vol van evidence based practice.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden