Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

Verpleegkundige wordt patiënt: 'Hoezo de patiënt centraal?!'

Mark de Jong is trainer/adviseur in de gezondheidszorg, en verpleegkundige. In april 2014 werd bij hem slokdarmkanker vastgesteld en belandde hij in een Amsterdams ziekenhuis. Naast alle narigheid bood hem dit als verpleegkundige een kans om ook eens patiënt te zijn. 'Het heeft me verbaasd hoe er met mij - en dus ook met andere patiënten - werd omgesprongen.'
Verpleegkundige wordt patiënt: 'Hoezo de patiënt centraal?!'

Hoe werd je benaderd?
'Beleefd, maar vrijwel zonder persoonlijke belangstelling. Een slokdarmkankerpatiënt die voor operatie wordt opgenomen heeft al een zwaar traject achter de rug: 5 weken gelijktijdig chemo en bestraling. Mensen zijn daar vaak erg ziek van en doodmoe. Hoe aardig was het geweest als daar uit belangstelling naar gevraagd werd, wat dus niet gebeurde. Ook werd er nauwelijks iets over de operatie verteld, de tijd daarna en over mijn angst en onzekerheid ging het al helemaal niet.
En de ochtend van de operatie moest ik nog discussiëren met de nachtverpleegkundige om mijn preoperatieve koolhydraatdrankje te krijgen. Deze dame vond dat 'niet nodig', lees: had geen zin om het te halen. Het was me zowel door de arts als door de verpleegkundige van de avonddienst de dag ervoor aangeraden het wél te nemen. Zuchtend en met rollende ogen is ze het uiteindelijk gaan halen. Zo'n houding ten opzichte van iemand die zometeen voor een 8 uur durende operatie gaat!'

Heb je deze afdeling feedback kunnen geven?
'Ruim twee maanden na ontslag heb ik een gesprek met de leidinggevenden aangevraagd. Dit verliep goed: er werd aandachtig naar me geluisterd en beiden leken het ook wel te herkennen. "We kennen onze pappenheimers, maar we wisten niet dat het zó erg was," werd gezegd. Ik voelde me zeker gehoord en ben toch min of meer opgelucht weer naar huis gegaan. De afdelingsleider heeft mijn bevindingen in het 'vaste medewerkeroverleg' meegedeeld.'

Herkenbaar?

Wil je meepraten over wat Mark de Jong meemaakte en de lessen die we daaruit kunnen trekken? Dat kan in Nursing Connect >>> Heb je tips, suggesties, herken je je totaal niet in Marks ervaringen. We zijn benieuwd naar jouw mening en verzamelen de reacties graag om er opnieuw aandacht aan te besteden.

Is wat jij meemaakte een uitzondering of een regel?
'Ik weet het niet. En ben benieuwd naar wat de aandacht in Nursing teweegbrengt. Met mijn betoog beweer ik niet dat álle verpleegkundigen zo zijn, ook op deze afdeling waren er echt een paar 'goede' bij, die wél belangstelling hadden en af en toe even bij me kwamen zitten. Maar over het algemeen is mijn ervaring niet uitzonderlijk: er is volgens mij weinig empathie in de zorg. Verpleegkundigen zijn meer geïnteresseerd in wat er gedaan moet worden dan in wie er in dat bed ligt. Laat staan als die patiënt ook nog eígen wensen heeft. En dat er gewerkt wordt volgens ingesleten routines is denk ik wél regel. Zie ook het boek 'Dokter is Ziek' van Gonny ten Haaft (2010).'

Wat kun je als verpleegkundige doen?
'Steeds maar weer in gesprek blijven met je collega's en zorgen dat je kennis up-to-date is. Zak niet weg in 'zo doe ik het altijd-gedrag' (wees je daar bewust van) en laat je bevragen door collega's en patiënten. Bevraag patiënten ook: start bijvoorbeeld met ontslaggesprekken en breng de resultaten in werkoverleg in. Hoe vaak ik hoor dat teams 'al jaren' bezig zijn om ontslaggesprekken op te zetten, wat steeds maar niet van de grond komt. Waarom niet? En waarom zou je patiënten na ontslag de volgende dag niet thuis opbellen om te vragen hoe het ontslag, de reis, de thuiskomst, het eventuele eerste bezoek van de wijkverpleegkundige, de recepten naar de apotheek gegaan zijn? Waarom is intervisie niet standaard een agendapunt voor elke afdeling? Hoe kan het dat wij in dit werk het niet nodig achten om af en toe een stapje terug te doen om met elkaar te praten over waar we nou eigenlijk mee bezig zijn?'

Margot Hamel

Gerelateerde tags

11 reacties

  • Jeannette Jansen

    vorig jaar 3 weken in het zh gelegen, met hevige pijn aan mijn armen.
    op de neurologie-afd waar ik lag, werd totaal niet naar mij geluisterd als ik aan gaf hoeveel pijn ik had. ik kreeg pijnmedicatie maar mocht zo nodig extra morfine spuit.
    De zusters vonden mij een aansteller hier en was de empathie ver te zoeken. Ze lieten me gewoon liggen en als ik belde voor extra dan kwamen ze pas uren later bij me. Ik heb nog nooit zoveel gehuild als toen. 5 dagen later kwam een arts vd pijnpoli langs en kreeg ik een morfine pomp aan bed en de hele team werd op ht matje geroepen omdat ze mn pijn ernstig onderschat hadden. zit zelf in de zorg maar dit heb ik nog nooit meegemaakt.

  • piet janssen

    Zouden we dan echt allemaal eerst patient moeten zijn? Ik denk van niet. Als ik de reacties lees, 'ik doe dat nooit, wij zijn anders, bij ons ....' lijkt het een incident te zijn. Ik denk van niet.
    De meeste verpleegkundigen zijn werknemer en geen zelfstandig bevoegden. De ruimte om te handelen wordt steeds kleiner vanwege de eisen die van hogerhand worden opgelegd. Eigen invulling gaat goed zolang er niets fout gaat.
    Wat ik ronduit stuitend vind is de opmerking van de leidingevenden. Natuurlijk heeft hij begrip voor de klager, daar zijn speciale gesprekstechnieken voor. Maar waarom doet hij niets met zijn 'pappenheimers' ???

    ps. N van Wetering, sluik reclame is verboden. Het CZE is een erg slecht voorbeeld, daar is juist heel veel mis. Maar ja, scoort goed met 'lijstjes en getallen' ...

  • Thomas Smits

    Ben onder de indruk. Jammer genoeg uiterst herkenbaar uit de dageljjkse beroepspraktijk.

  • N van Westering

    Gelukkig zie ik veel collega’s met empathie de patiënten zorg verlenen, ondanks de hoge werkdruk. Een voorbeeld uit mijn werkomgeving:
    Uit de Consumer Quality index-Ziekenhuizen (kortweg CQ-i) blijkt het Catharina Ziekenhuis Eindhoven op het onderdeel ‘ontslaggesprek met patiënten’ goed te scoren. Speciaal voor het ontslaggesprek maakte het ziekenhuis een boekje, met daarin alle belangrijke thema’s die besproken moeten worden als een patiënt het ziekenhuis verlaat. Het ontslaggesprek wordt van te voren aangekondigd, zodat partner/kinderen erbij kunnen zijn. Het boekje wordt daarbij gebruikt als geheugensteun voor zowel patiënt als verpleegkundige, zodat alle thema’s besproken worden.
    Patiënten kunnen tijdens het ontslaggesprek ook aangeven of zij na hun ontslag uit het ziekenhuis thuis gebeld willen worden door de verpleegkundige.

  • Wat een waardevolle bijdrage, dank voor je verhaal!

  • Monique van Schuppen

    Mooi stuk! Helder ook in wat je mistte in de zorg. Samenvattend: empathie. Toch?
    Ik ken zelf ook beide kanten van het bed (ernaast en erin) en herken ook hoe jij (en ik dus!) de controle ingaan. Mijn meest recente ervaringen in het bed leverde voor mij geen verassingen. Goede en minder goede ervaringen, goede en minder goede verpleegkundigen, wel en geen begrip. In mijn optiek: net mensen die verpleegkundigen, met hun goede en minder goede dagen (hoop ik dan maar). Wel soms ook minder professioneel, zoals jij ook beschrijft. Wat ook in mijn beleving (net als in die van jou, lees ik) niet terug te voeren is op drukte. Ook niet je verantwoordelijkheid nemen is gewoon niet professioneel....
    Ik heb ook veel goede dingen gezien. Veel zorg ervaren. Wel begrip ontvangen over mijn gecontroleer. Empathie ervaren.
    Kan het beter? Zeker!! Mij helpt mijn eigen ervaring, wat ook helpt is zo'n artikel. Dat ik weer even zie: niet al die techniek, niet al die lijstjes, niet dat hele schone bed. Maar het centraal stellen van de patiënt. Hem/haar zien. Dat is waarom ik dit werk doe. (En ik heb ook echt mijn mindere dagen..) Dankjewel voor het schrijven!!

  • Wilfreda Leijenhorst

    Mooi stukje maar triest hoe het er aan toe gaat in de zorg. Ik werk in een middelgroot algemeen ziekenhuis waar we gelukkig op de afdeling nog wel tijd hebben voor de patienten. En de patienten echt nog centraal staan. Maar we merken natuurlijk ook wel dat er flink bezuinigd wordt. Voor mij staat persoonlijke aandacht en kwaliteit van zorg bovenaan. Gelukkig nog 3 weken zomervakantie en PLB dagen om af en toe bij te tanken en op te laden. Laten we hopen dat het kabinet minder op de zorg gaat bezuinigen zodat de kwalieit en de persoonlijke aandacht alleen maar meer wordt.

  • Jacomijn Sarbach van Helvoort

    Heel triest. Waar moet het heen in de zorg.
    Verplegen met je hart dat is er niet meer bij. even een praatje dat kennen ze ook niet meer.
    Alles lijkt zo voorgeprogrammeerd. Je verschuilen achter te hoge tijdsdruk.
    er is geen verbinding meer met de patiënt.

    En heb je dat nog wel dan wordt je aangesproken als uitslover en je moet meer de verantwoording bij de patiënt leggen. de patiënt is mondig en moet maar voor zichzelf op komen.
    Nee er echt even zijn voor de patiënt en een luisterend oor bieden. Dat lijkt wel een doodzonde.
    Ik vraag me af wat ik nog doe in de zorgverlening. Het lijkt niet meer bij mij te passen.

  • E van Arkel

    Zeer schrijnend verhaal, een mens is meer dan alleen een nummer en zijn lichamelijke problematiek! Tijd en werkdruk zijn niet altijd excuses vind ik, want ook tijdens de zorg die je verleent ( basiszorg) is echt wel ruimte voor een gesprek.
    Helaas deel ik deze ervaring, al is dat al ruim tien jaar geleden. Ik lag in het ziekenhuis ivm verwijdering van mijn milt. Ik had niet mogen drinken maar had dat wel gekregen, met als gevolg dat ik vaak naar de wc moest....'moet je nu alweer naar de wc, je wacht maar even', was de reactie en ook de non-verbale communicatie sprak voor zich. Al strompelend met risico van dien ben ik zelf maar naar het toilet gegaan... Dit was gedurende de tijd dat ik in het laatste jaar zat van mijn opleiding tot verpleegkundige en een voorbeeld zoals het niet moet.

  • Annet M K

    Mooi stukje! En heel herkenbaar...
    Het sluipt erin, tijd geleden ook bij mij, net als bij veel collega's.
    De oorzaak is toch de enorme drukte, de tijdsdruk, de scores die je in móet vullen. Anders krijg je onder uit de zak van leidinggevende. Want ziekenhuizen willen scoren met hun cijfertje. Helaas.

    Ik ben er wel achter dat je tijd besparen kan door al heb je weinig tijd, toch even bij de patiënt stil te staan en vragen hoe het bv thuis is, of met de kinderen of met zn ziek zijn was/is.
    Het valt me op dat de pijn sneller afneemt bijvoorbeeld. Ik ben het gewoon een stapje voor. Op deze manier kan je ook zeker een beginnende sepsis vóór zijn. Of een beginnend delier. (Omdat je al pratend ziet dat iemand bv een snellere ademhaling dan anders heeft.)

  • Ineke Boogert

    Hoezo de patient centraal? Nee de patient staat niet meer centraal. Maar de verpleegkundige staat al veel langer niet meer centraal. De structureel hoge werkdruk staat centraal !!! De wil is er wel om een luisterend oor te bieden en goede info te geven. Maar hoe triest ook, bij ons in het ziekenhuis is de tijd er gewoon niet meer voor. 9 van de 10 keer hebben we geen pauze meer en blijven we maar doorwerken. Ziekteverzuim is hoog omdat collega's het niet meer volhouden. Nog meer werk met minder man. 3 weken zomervakantie om hoognodig bij te komen gaat niet door. We krijgen maximaal 2 weken en mogen de overige zomerweken extra diensten draaien omdat het rooster niet compleet is. Ik hoop op een goede CAO, maar zie het somber in. Wie is er lid van de vakbond want de zorg is ziek.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden