Gratis nieuwsbrief Meld je aan voor de gratis e-mail nieuwsbrief van Nursing, TvV en TvZ. Klik hier

'Verzorgenden hebben verantwoordelijkheid bij alcoholmisbruik cliënten'

Verzorgenden spelen een rol bij de signalering en aanpak van alcoholmisbruik onder ouderen.
'Verzorgenden hebben verantwoordelijkheid bij alcoholmisbruik cliënten'

Dit zegt verpleegkundig specialist Dick van Etten in het nieuwste nummer van Tijdschrift voor Verzorgenden, het vakblad voor verzorgenden die in de ouderenzorg werken. Van Etten geeft klinische lessen aan verzorgenden over alcoholgebruik bij ouderen en begeleidt alcoholverslaafde ouderen in zorginstellingen. Daarnaast geeft hij verzorgenden die klinische lessen over alcoholgebruik bij ouderen.

In zorginstellingen geldt de regel: alles wat de cliënt achter de deur van zijn eigen appartement doet, is zijn eigen zaak waarmee verzorgenden zich niet horen te bemoeien. Want dat zou een inbreuk op de levenssfeer van de cliënt betekenen. Daarnaast is het voor veel verzorgenden taboe om over het alcoholgebruik te praten met de cliënt, aldus Van Etten. '"Ach, gun die man nou zijn borrel", zeggen ze dan. Toch vind ik dat verzorgenden hierbij wel degelijk een verantwoordelijkheid hebben.'

Vicieuze cirkel

Want Van Etten vraagt zich af of het nog maar de vraag is of het de eigen keus van de cliënt is om te veel te drinken. 'Veel ouderen zijn zich niet bewust van de gevolgen van alcoholgebruik. Ze belanden in een vicieuze cirkel: drinken omdat ze zich slecht voelen, en vervolgens voelen ze zich nog eenzamer en beroerder, waardoor ze weer naar de fles grijpen. Ja, ze mogen zelf weten hoe ze hun leven inrichten. Maar je hebt als zorginstelling én als verzorgende ook een verantwoordelijkheid om goede zorg te leveren. De kwaliteit van leven gaat er juist aanzienlijk op vooruit als een oudere mindert met alcohol. Het is aan de verzorgende om de cliënt hierop te wijzen.'

'Te gek voor woorden', vindt ouderenzorgvernieuwer Hans Becker als hij hoort van het idee om verzorgenden een rol te laten spelen bij het alcoholgebruik van ouderen. 'Je hoort je niet te bemoeien met de privacy van die mensen. Zolang iemand gezonde hersens heeft, is hij zelf verantwoordelijk voor zijn leven, niet een of andere verzorgende van 28 jaar. (...) Ik vind de betutteling van ouderen een veel groter probleem dan het alcoholgebruik.'

Betutteling vindt Van Etten het allerminst. Hij pleit zelfs voor preventie van alcoholisme in een vroeg stadium, bijvoorbeeld bij het intakegesprek met de bewoner. Hiervoor is een speciale test ontwikkeld, waarbij je de cliënt kunt vragen naar zijn alcoholgebruik: de Audit-C. 'Als de cliënt een hoge score haalt, kun je spreken van risicovol alcoholgebruik en is extra alertheid geboden. Wil de cliënt minderen, dan kun je hem hierbij helpen door samen een plan te maken en dit regelmatig te evalueren.'

Groeiend probleem

Alcoholgebruik bij ouderen is een groeiend probleem. De afgelopen tien jaar is het aantal geregistreerde 55-plussers met een alcoholhulpvraag meer dan verdubbeld. Ook in verzorgings- en verpleeghuizen is het een toenemend probleem. Ouderen drinken er gemiddeld meer alcohol dan zelfstandig wonende ouderen: bij ouderen is 5,1 procent van alle problemen aan alcohol gerelateerd. In verzorgings- en verpleeghuizen is dit zo'n 9,6 procent.

Trage stofwisseling

Na het zestigste levensjaar kan een lichaam aanzienlijk minder goed tegen alcohol. Door de tragere stofwisseling breekt de alcohol langzamer af in het lichaam. Een oudere doet er twee keer zo lang over om een glas alcohol af te breken dan een jong persoon. Alcoholgebruik kan het valgevaar bij ouderen vergroten, evenals de kans op depressie, angst- en slaapklachten, desoriëntatie, geheugenverlies, maagproblemen en incontinentie.

Redactie TvV

Gerelateerde tags

5 reacties

  • L.S. van Dedem

    MM van 't Klooster, je geeft zelf al het antwoord:
    Je zegt: 'Nou omdat ie er geen probleem mee oplost (hooguit voor de korte termijn)'
    Hij/zij lost het probleem op voor de korte termijn. En zo gaat dat als je oud bent, dan kun je een probleem zo oplossen want een lange termijn heb je niet.
    Voor mijzelf sprekende dan zou ik daar misschien best voor kiezen als ik zo oud ben. Wat mij zou weerhouden is misschien het feit dat ik jonge hulpverleners niet steeds naar de glasbak zou willen sturen met tassen met lege flessen. Ik neem aan dat de Gall en Gall bezorgservice de lege flessen niet mee terug neemt.
    Af en toe een jointje maar dat zal ook wel niet mogen......

  • MM van 't Klooster

    Waarom je een cliënt zou adviseren minder te drinken? Nou, omdat ie er geen probleem mee oplost (hooguit voor de korte termijn), maar omdat hij er vrijwel per direct één bijdrinkt.

  • Lies Willemse-van Middelkoop

    HET GEEFT TE DENKEN WAAROM DRINKEN CLIENTEN ? UIT EENZAAMHEID ? IK VREES DAT, DAT NIET MINDER MAAR MEER ZAL WORDEN . CLIENTEN HEBBEN EIGEN AUTONOMIE DAAR BLIJF JE VAN AF.

  • L.S. van Dedem

    En ik vraag mij ook af hoe erg is het eigenlijk als een bejaarde aan de drank gaat. Als je verder niet zo veel meer hebt mag dat dan niet? De kans is groot dat zo iemand minder oud wordt maar als je (hoog)bejaard bent dan zijn je vooruitzichten sowieso minder. Ik ben zeker geen voorstander van grote alcoholinname maar ik begrijp het wel. Een patient die zwaar drinkt zou ik wel extra vitamine b laten slikken.

  • Liesbet Machielsen

    Welke stappen kun je nemen wanneer er sprake is van alcoholmisbruik in de thuiszorg. Als de persoon zelf niets wil veranderen niet open staat voor verandering, bij welke instantie kun je dan aankloppen?
    Wie neemt dan zo'n casus op zich. De thuiszorg signaleert, kaart het aan bij de huisarts. De politie brengt de persoon thuis. De buurt praat erover.
    Maar goed wat dan? Bemoeizorg, is niet aan de orde, er is thuiszorg.
    Novadic, dat wil dhr zelf niet. De thuissituatie zal niet veranderen, dus de oorzaak kan niet worden weggenomen. Zeer frustrerend als je zo'n situatie kent, maar je weet niet bij wie je terecht kan.

Of registreer je om te kunnen reageren.

Nursing is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden