Blog Hugo: ‘Wie een slaappil meeneemt, is nog geen dief’

Als Hugo leest dat tientallen zorgmedewerkers ontslagen zijn vanwege medicatiediefstal maakt hij zich kwaad. 'Verpleegkundigen die uit onmacht naar slaappillen grijpen, als dief labelen en ontslaan. Lekker makkelijk.'
medicatie ziekenhuis
'Ik nam toentertijd regelmatig oxazepam mee naar huis. Een overlevingsstrategie.' (foto: Arno Massee)

Stoppen met de nachtdienst was een van de beste beslissingen in mijn leven. Structureel voelde ik me belabberd. Aan het eind van de nacht controles doen om de dagdienst te ontlasten, steunend op de bloeddrukpaal als ware het een rollator. En dan twee dagen later weer vrolijk klaar staan voor dagdienst. Ik kon het gewoon niet meer.

Ooit vond ik het leuk, ging het me goed af en paste het prima in mijn leven. Ik was jong, en eindigde na de nachtdienst regelmatig met collega’s in de kroeg. Naarmate ik ouder werd ging het slapen moeilijker. Overdag, na een nachtdienst, maar ook ’s nachts, als er weer een dagdienst wachtte, lag ik te woelen in mijn bed. Ik nam toentertijd regelmatig oxazepam mee naar huis. Een overlevingsstrategie.

Een vaste afdeling zat er niet meer in, ik werd flex-verpleegkundige met een nulurencontract en moest maar afwachten of er overdag een dienst voor mij beschikbaar was. De ORT kon me gestolen worden. Liever een regelmatig leven met een onzeker inkomen dan een slopend bestaan met een vast salaris.

Van mijn collega’s gebruikt 21% regelmatig slaapmedicatie om de onregelmatigheid het hoofd te bieden, blijkt uit een enquête van V&VN. Ik had verwacht dat het cijfer hoger zou liggen. Misschien durft niet iedereen er eerlijk voor uit te komen, want het gebruik van slaapmedicatie is toch een beetje taboe. Veel mensen doen het, erover praten doen we liever niet. Ik denk ook niet dat al die verpleegkundigen keurig een receptje bij de huisarts hebben gehaald.

Gevaarlijk en ernstig, zo noemt Sonja Kersten, directeur van V&VN, het medicatiegebruik van verpleegkundigen. Ik denk dat ze daar ongelijk in heeft. Het medicatiegebruik is slechts een symptoom, een compensatiemechanisme. Het werkelijke gevaar is het absurde ritme dat verpleegkundigen wordt opgedrongen. Verpleegkundigen zijn zelf overigens onderdeel van het probleem. ‘Het hoort er nu eenmaal bij’, hoor ik collega’s vaak zeggen. Zolang je dat mantra blijft herhalen verandert er niets.

Ziekenhuizen vegen het nachtdienstprobleem zelf ook liever onder het tapijt. Verpleegkundigen die slaapmedicatie mee naar huis nemen als overlevingsstrategie worden niet zelden gecriminaliseerd. De afgelopen jaren zijn tientallen zorgmedewerkers ontslagen vanwege medicatiediefstal. Vaak gaat het om verpleegkundigen, vaak gaat het om slaapmiddelen. Een topje van de ijsberg, want veel ziekenhuizen weigeren informatie te verstrekken.

Ik vind dat asociaal. Je zadelt als ziekenhuis verpleegkundigen op met een onmenselijk leefritme. En als ze dan uit onmacht naar slaappillen grijpen, label je ze als dief en ontsla je ze. Dergelijk handelen draagt alleen maar bij aan het taboe op medicatiegebruik. Als werkgever verander je een structureel probleem in een probleem van een individuele verpleegkundige. Lekker makkelijk.

Ik heb geen kant-en-klare oplossing voor het nachtdienstdrama en de diazepineconsumptie van mijn collega’s. Maar laten we beginnen met het afbreken van het taboe. Ik zie graag dat alle ziekenhuizen in Nederland openheid van zaken geven. Hoe gaan jullie om met verpleegkundigen die slaapmedicatie meenemen? Worden mijn collega’s meteen ontslagen of begeleiden jullie ze bij hun probleem? Fijn als V&VN hier verder het voortouw in neemt.

17 REACTIES

  1. Hugo: bedankt voor je blog. Ik ken genoeg zorgcollega’s die van hun huisarts slaapmedicatie (en ook oxazepam) voorgeschreven krijgen juist omdát ze nachtdiensten draaien.
    Zolang de “overlevingsstrategie” in iemands leven past; dit klinkt al als een niet-vrijwillige keuze. Maar ik ben het volledig met je eens dat het slaapmedicatietaboe van verzorgend personeel doorbroken moet worden.
    Want waarom stoppen verplegers ’s avonds vanaf 22.00 uur hele afdelingen vol met dit soort pillen, en mag je zelf ‘overdag als het voor jou nacht is’, niets innemen?!
    Tja. Als he het niet durft te vragen aan je huisarts, dan neem je dus wat mee uit de bodemloze voorraadkast van cliënten die dit soort medicatie z.n. voorgeschreven krijgt. Daar blijft nogal wat van over en dat gaat óók een keer over de houdbaarheidsdatum heen….

    Verder vind ik het zelf juist heerlijk om ’s nachts te werken: geen kantoor- of planningstelefoontjes; geen file naar je werk; kids overdag op school…
    De voordelen van ’s nachts werken moeten óók eens meegenomen worden!

  2. Lees alle reacties
  3. Ook ik slaap slechter. (Naar mate ik ouder wordt ) in de nachtdienst..én via de huisarts. Slaapmedicatie gekregen. Hét hóórt er gewoonweg bij áls je in de zorg zit. Gezond roosteren is dan érg belangrijk..
    Bv niet meer dan 2 nachten per keer..en tussen door voldoende rust nemen
    ..ik werk alleen nachtdiensten. Met gezond roosteren én voldoende rust goed vol te houden..daarbij helpt díe slaap medicatie zeker weten..vraag het aan je huisarts. Inplaats van de tabletten mee te nemen van de afdeling
    ..je bent dan zeker geen dief. En het is zeker geen reden tot ontslag

  4. Ik hen jaren op de intensive care als verpleegkundige gewerkt en veel collega.s en artsen namen gewoon slaap medicatie mee als ze nacht dienst hadden en dat werd gewoon toe gestaan. Het is onmogelijk om alle medewerkers van een ziekenhuis te controleren op diefstal van medicatie! en hoe vaak word er niet gegeten en gedronken uit de patienten koelkast en afdelings koelast??

  5. Dag Hugo,
    Ik zie het anders.
    Je spreekt mensen niet aan op hun eigen verantwoordelijkheid voor hun eigen handelen.
    Dat staat in de beroepscode en ook in het beroepsprofiel, waarin we onszelf zo ‘bloody serious’ nemen.
    Heb dat dan ook als het om dit soort dingen gaat.
    Ik wordt p..link als ik hoor dat collega’s dit doen. Dan denk ik: of sta op de barricades, of maak er werk van bij de baas of zoek ander werk (net als jij). Maar zo laat je mij als collega, die het net zo moeilijk heeft met nachtdiensten, in de steek en zoek je de makkelijkste weg.
    Bovendien is het stelen, of ben ik nou gek.

  6. Al 30 jaar werk ik als VPK alle diensten dus ook nachten. Vorig op mijn 49 ste borstkanker gekregen. En tot nu toe genezen verklaard. En weer volledig aan het werk ook weer nachten. Ook al is er nog geen evendence voor dat nachtdiensten borstkanker veroorzaken nu voor mij zelf besloten dit niet langer te kunnen rechtvaardigen voor mijzelf.
    Verontwaardigd wordt ik wel van het feit dat ik nu waarschijnlijk naar een andere passende functie moet gaan zoeken.

  7. Beste collega’s .
    Goed om over dit soort vraagstukken te discusstieren.
    Advies 1: Vooral niet bagatelliseren.
    Advies 2: Als je slaapmedicatie nodig hebt of andere medische vragen ga naar je huisarts. Wees vooral niet je eigen dokter. Ook niet als je slecht slaapt in de nachtdienst. Bewaak je eigen grenzen en die van elkaar. Bespreek het met elkaar.

    Mijn reactie is ook gebaseerd op een ervaring die ik wil delen, ondanks dat die niet van hetzelfde level is als de slaapmedicatie uit de Blog van Hugo.In de jaren tachtig had ik een collega die opiaten verduisterde. Bij het invoeren van een nieuw registratiesysteem kwam dit aan het licht. Een regelrecht drama voor hem en voor het gehele team. Ik wens het niemand toe.
    Johan Lambregts

  8. Ik heb in Zuid Afrika mijn opleiding gedaan tot verpleegkundige. Op mijn 32e ben ik in Nederland aan de slag gegaan. Ik ben mij toen kapot geschrokken van de tijden die ik moest werken: avonddiensten tot 23:00 met de volgende dag een dienst die om 07:00 begon, in een maand nachtdiensten, avonddiensten, dagdiensten gewoon door elkaar heen. Ik kreeg een dagdeel/ avond die ik “vast” vrij kon krijgen maar ik kon daar geen rechten aan ontlenen. Als alleenstaande had ik gewoon geen sociaal leven meer. In Zuid Afrika zijn de dagdiensten tot 19:00 en de nachtdiensten vanaf 19:00. Als je gediplomeerd bent, kies je voor of nachtdiensten (met een ruime extra vergoeding) of dagdiensten en dan ben je gewoon iedere avond thuis. Er was nooit een probleem want veel moeders kozen voor nachtdiensten omdat ze meer verdienden en overdag thuis waren. Ik vind de tijden in Nederland middeleeuws en snap echt iet waarom verpleegkundige hier niets mee doen. Omdat ik echt geen nachtdiensten kan werken (ik kan gewoon overdag niet slapen) en ik op geen manier daarvan vrijstelling kon krijgen (“als je geen nachtdiensten kan draaien, dan ben je niet geschikt voor dit beroep…”), ben ik een vervolgopleiding gaan doen en werk nu kantooruren. Maar ik mis mijn werk op een afdeling…

  9. Hugo heeft GELIJK.
    Van de verpleegkundigen wordt, onder grote druk van leidinggevenden/ziekenhuiscultuur, verwacht dat je als een “”maschine”” het hele jaar door fris en fruitig alle diensten aan het bed verschijnt.
    Ja als je dan slecht slaapt kom je in de problemen. De slaapmedicatie is soms de uitweg om te kunnen blijven functioneren.

    Het is trouwens van alle tijden: In 1991 zelf onderzoek gedaan in 3 ziekenhuizen naar het slikken van slaap medicatie/innemen van alcohol bij het werken in de nachtdienst.
    Conclusie toen: groot percentage verpleegkundigen gebruikten slaapmedicatie. Het gebruik liep op naar gelang men het aantal jaren in de zorg werkte. Dus niet hoe ouder, maar het aantal werkjaren was bepalend. Ook het type ochtendmens scoorde hoog in het gebruiken van slaapmedicatie.

    Als je het voor jezelf resumeert; als je jong bent romatiseerde je “”de wacht””. Achteraf kijkend heeft het onregelmatig werken me sociaal en qua gezondheid veel gekost.

  10. Nachtdienst is slecht voor je welzijn, niet slapen is nog slechter voor je welzijn. Het gebruik van diazepinen lijkt mij ook niet zo best voor je lichaam. Ik heb zelf de oplossing gevonden in het gebruik van “droomsap”, voorheen heette dat sleepjuice. In de vrije verkoop en beschikbaar online. Geen stress om slaaptekort en de gevolgen daarvan. Ik gebruik dit al jaren om overdag te slapen bij nachtdienst en bij overschakelen naar een normaal ritme. Voor mij blijft de onregelmatigheid zo hanteerbaar.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.