Blog Hugo: ‘Mbo, hbo en het belang van de context’

Ziekenhuisbestuurders, minister Schippers, V&VN, allemaal willen ze dat de verpleegkundige van de toekomst een hbo-profiel heeft. Een leuke doelstelling, maar Hugo's werkweek laat zien dat er nog wat drempels te nemen zijn.
Blog Hugo: 'Mbo

Op maandag mocht ik op Interne een nieuwe collega inwerken. Hij heette Joost en had kort daarvoor de voltijd hbo-v afgerond. Het zou een pijnlijke dag worden. Joost wist namelijk niks. Van farmacologie had hij geen kaas gegeten. Volgens hem was dat nauwelijks aan de orde geweest tijdens de opleiding. Klinisch redeneren ging hem ook slecht af. Hoe perifeer oedeem kan samenhangen met hartfalen? De vijf kenmerken van een ontsteking? Joost had geen idee.
Woensdag draaide ik een dagdienst op Geriatrie. Lotte, een van de weinige verpleegkundigen op de afdeling die niet op hbo-niveau is opgeleid, liep visite met de zaalarts. Ik zat twee computers verder te rapporteren. Ze bespraken het bloedsuikerverloop van meneer Landgraaf. Die ochtend was zijn nuchtere waarde aan de hoge kant waarop de zaalarts de insuline iets wilde ophogen. Een logisch voorstel op het eerste gezicht, maar Lotte was niet enthousiast. ‘Misschien is het een reactie op een nachtelijke hypo’, zei ze kijkend naar het scherm. ‘Zo hoog zit hij niet ’s avonds. Zullen we anders eerst ’s nachts een keer meten?’ De zaalarts vond dat bij nader inzien een uitstekend plan. En ik ook.

Mbo-hbo in het JBZ

In het Jeroen Bosch Ziekenhuis (JBZ) in Den Bosch krijgen hbo-verpleegkundigen meer verantwoordelijkheden dan hun mbo-collega’s. Lees meer>>>

Op vrijdag gaf ik een lezing aan een Hogeschool in het oosten van het land over de geschiedenis van ons vakgebied. Tijdens de afsluitende borrel sprak ik een radeloze docent. ‘Het is zo erg Hugo. We leiden hbo’ers op, maar ze komen vrijwel allemaal te werken op een afdeling met een mbo-cultuur. Klinisch redeneren wordt hen tijdens de proeftijd hardhandig afgeleerd. ‘Laat dat wijze gedoe maar aan de dokter over’ wordt er dan gezegd. Binnen twee maanden vinden mijn hoogopgeleide studenten het vooral belangrijk dat iedereen voor de koffie gewassen is.’
Ziekenhuisbestuurders, minister Schippers, V&VN, allemaal willen ze dat de verpleegkundige van de toekomst een hbo-profiel heeft. Een leuke doelstelling, maar mijn week laat zien dat er nog wat drempels te nemen zijn. Zo leveren de opleidingsfabrieken in de grote steden te vaak hbo-verpleegkundigen af met een pijnlijk laag niveau. Joost is niet de regel, dat wil ik geloven, maar een uitzondering is hij zeker niet.
Belangrijker is de context. Kom je als welwillende hbo’er op een afdeling die door mbo’ers wordt gedomineerd is het aanpassen of wegwezen. Niets zo disciplinerend als een verpleegkundig team. Aangezien de huur gewoon betaald moet worden kiezen de meesten eieren voor hun geld: het hbo-hoofd blijft keurig beneden het maaiveld. Dan maar iedereen wassen voor de koffie en het denkwerk aan de arts overlaten. Andersom werkt het echter precies hetzelfde. Zet een talentvolle mbo’er in een hbo werk- en denkomgeving, en hup, daar gaat het niveau met de dag omhoog. Zie de wijze waarop Lotte visite loopt. En hoe haar houding gewaardeerd wordt!
Daarin ligt de uitdaging voor instellingen: creëer een werkomgeving waarin hbo-niveau de disciplinerende factor is. Lastig voor organisaties waarin het merendeel van de verpleegkundigen een mbo-achtergrond heeft, maar onmogelijk is het niet. Overigens is Lotte onlangs begonnen met de hbo-v. En Joost? Die is zijn proeftijd niet doorgekomen.

Gelderse Vallei pakt het anders aan

Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede heeft ook aparte functieprobielen voor mbo- en hbo-verpleegkundigen, maar de manier waarop is fundamenteel anders dan in het JBZ. Dat lees je hier>>>

11 REACTIES

  1. Er wordt gedaan of er op het mbo niet wordt geleerd over klinisch redeneren en alleen taakgericht bezig zijn en iedereen zogenaamd voor de koffie gewassen willen hebben. Dit is echt niet zo! Op het mbo wordt ook geleerd hoe klinisch te redeneren, de nodige anatomie fysiologie en pathologie. En natuurlijk niet te vergeten verpleegkundig diagnosticeren middels de gordon nanda, ofwel het verpleegprobleem => verpleegplan. Er is uitgebreid stil gestaan bij het overstijgend denken vs procedures en verpleegkundig handelen. Ik ben opgeleid middels cgo en als ik naar de afstudeer opdrachten kijk herken ik mij totaal niet in het beeld wat er steeds over de mbo-v wordt geschetst. Een mbo-v is ook geleerd balans te brengen in draagkracht en draaglast van zorgvragers / mantelzorgers en hebben hier tijdens de opleiding alle instrumenten voor aangereikt conform het beroepsprofiel van verpleegkundige. Men lijkt er nog steeds opuit niv 4 te degraderen maar lijkt niet echt te lukken, en terecht. Er moeten inderdaad nog heel wat drempels worden genomen voor het zover komt. Dasrbij stel ik de vraag…is het wel wenselijk? Verpleegkunde blijft een praktisch beroep en met alleen theorie kom je er niet. Het moet een belans zijn van taakgerichtheid omdat bepaalde zaken eenmaal moeten gebeuren en aanbrengen van diepgang en theorie toepassen in de praktijk.

  2. Lees alle reacties
  3. Het minderwaardigheidscomplex is iets wat je zelf invult of misschien graag wil zien. Ik corrigeer slechts het stigmaticerende beeld wat men vanuit de hbo-v wereld heel graag toetert om zich groot te maken tov de mbo-v broeders en zusters. Ik kom slechts op voor mijn eigen vak ; die van verpleegkundige. Mbo-v kan meer dan wassen, bedden opmaken en het hulpje van de hbo-v te zijn. Duw ons niet in de verzorgende rol en laat de mbo-v in hun waarde. Niet dat er iets mis is met verzorgenden maar men moet de mbo-v op waarde schatten en het niet iets maken wat het niet is.

  4. Waarom toch altijd die eeuwige discussie over hbo v.s. mbo
    Ik heb beide opleidingen gevolgd en er is wel degelijk een verschil op een aantal gebieden. Maar feit blijft dat er hele goede en matige verpleegkundigen zijn, zowel mbo als hbo dus laten we elkaar aub op functioneren beoordelen.

  5. ook op het mbo leren we klinische redeneren,anatomie, pathalogie en fysiologie. HBO heb ik begrepen is meer maatschappelijk bezig en met het regelen in deze. Wat praktijk betreft richting clientgericht handelen functioneren we hetzelfde.

  6. Helemaal mijn woorden van JB Boogaard, dank hiervoor. En JMM van Veen: niet iedereen is in staat om de HBOV er even bij te doen. Ik ben ruim 50+ , nog een kind van 9, ouders en schoonouders die de nodige zorg van ons nodig hebben. Ik werk keihard, ik ben een goede pleeg, maar wordt nu door piepjonge wijsneuzen op me neer gekeken want ik heb maar niv. 4 Nogmaals niet iedereen is in staat om de HBO te gaan doen, maar is daarom geen mindere verpleegkundige. De piepjonge hbo’ers bij ons zitten de hele dag op kantoor, degene die op de werkvloer lopen , doen dit letterlijk met de handen in hun zak. Tjonge wat een meerwaarde hebben de HBO’ers toch. Patienten waarderen de plegen aan het bed, en niet die op kantoor.

  7. Zorg wordt steeds complexer. UMC’s gaan zich steeds meer richten op topreferente en topklinische zorg. Daar past en HBO vpk functie bij. De huidige HBO-V opleidingen sluiten echter niet goed aan op de verwachtingen die aan HBO’ ers gesteld worden. De opleiding is te breed en mist daardoor aan specifieke diepgang. Na een basisjaar kiezen voor één van de richtingen: HBO-A, HBO-B, HBO-Z etc. Daarnaast geen flauwekulstages in Dld., Curaçao of in verpleeghuis e.d., maar in een UMC. Hogere eisen stellen aan een afstudeerscriptie waarbij ook de stage-afdeling meebeslist over het cijfer.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.