Gastblog Janine over functiedifferentiatie: ‘Tijdens corona werd veel duidelijk’

In het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven zorgde covid-19 ervoor dat verpleegkundigen zich in een mum van tijd ontplooiden in de rol die bij hen past. Dat stelt Janine Clevers, teamleider van de afdeling chirurgie.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
functiedifferentiatie
Beeld: Getty Images

Ook al ging het wetsvoorstel BIG II van tafel, als ziekenhuis kozen wij ervoor om door te gaan met de verdere professionalisering van onze verpleegkundigen. Als ziekenhuis willen we onze verpleegkundigen nieuwe kansen, ontwikkelmogelijkheden en toekomstperspectief bieden. Ze moeten in het Catharina kunnen werken in een functie die recht doet aan hun opleidingsniveau en ervaring.

Eind vorig jaar startten drie afdelingen met een proeftuin voor functiedifferentiatie: de verpleegafdeling gynaecologie-urologie, het Urologisch Behandelcentrum (UBC) en mijn afdeling chirurgie. We gingen de proeftuinen in met onder meer de vraag: wat is de juiste mix aan verpleegkundigen en regieverpleegkundigen?

En toen kwam corona. In de snel veranderende situatie was het bijzonder om te zien hoe (toekomstige) regieverpleegkundigen op een natuurlijke manier hun nieuwe rol aannamen. Er was plots een nieuwe patiëntencategorie en processen moesten opnieuw worden ingericht. Geweldig hoe sommigen echte leiders werden en anderen lieten zien hoe waardevol ze kunnen zijn voor patiënten. Zonder verzoek, zonder sturing. Het ging vanzelf. Ik ben onwijs trots op de flexibiliteit van al onze verpleegkundigen.

Iedereen in verpleegkundeland heeft een mening over functiedifferentiatie. Nursing volgt alles op de voet, dat lees je hier >>> 

Zo werden we op een avond in maart om elf uur geconfronteerd met de eerste positief geteste verpleegkundige. Dat maakte dat alle patiënten met wie zij in contact was geweest in isolatie moesten. Binnen een uur stond er een cohortafdeling. De regieverpleegkundigen hadden meteen het overzicht en samen met de verpleegkundigen gingen ze aan de slag.

Van materialen regelen tot familie inlichten. Van isolatie-afspraken uitwerken tot collega’s bijpraten, instrueren en helpen. Binnen 1,5 uur stond alles in de steigers. Een uitstekend draaiend team.

Wat mij ook opviel: de regieverpleegkundigen pakten hun rol alsof het vanzelfsprekend was. Ze informeerden en begeleidden patiënten en naasten op de juiste manier, namen de coördinatie op zich en dachten afdeling-overstijgend. Hier was verpleegkundig leiderschap te zien.

Ik hoor je denken: dat kan een mbo-verpleegkundige toch ook? Jazeker! Maar van de verpleegkundige verwachten we het in de nieuwe functieprofielen niet per se. Het is geweldig als de verpleegkundige onderdelen oppakt, maar als regieverpleegkundige moet je op deze manier kunnen denken en werken. Door het tempo en de complexiteit van het coronawerk werd duidelijk wat de meerwaarde van een regieverpleegkundige kan zijn.

Ook veel mbo-opgeleide collega’s pakten in deze crisis een krachtige rol. Zij bleven dichtbij de patiënt. Zo bedacht een van hen om voor de families foto-instructies op te hangen voor het aan- en uittrekken van isolatiekleding. Super praktisch, voor zowel naasten als zorgprofessionals.

We hadden te maken met een compleet nieuwe patiëntencategorie. We zijn gewend aan veel lijnen, katheters, sondes en wonden. Nu kregen we patiënten die bij wijze van spreken alleen zuurstof kregen, maar van het ene op het andere moment kritiek konden worden.

Samen met de longartsen verkenden we de patiëntencategorie. De verpleegkundige inbreng en eigen klinische blik was hierbij essentieel. In een korte tijdspanne ontwikkelden regieverpleegkundigen een zorgplan, met inbreng van het hele team. Zodat we ziekenhuisbreed op dezelfde manier deze zorg konden geven.

Na de proeftuin hebben we selectiegesprekken gevoerd met de verpleegkundigen die vooraf hadden aangegeven verder te willen in de rol van regie. Een aantal concludeerde zelf zich toch niet fijn te voelen in deze rol. De coronasituatie had dit voor hen helder gemaakt.

De proeftuin is inmiddels officieel afgerond. Het heeft binnen mijn team veel duidelijkheid en saamhorigheid gebracht. Veel (regie)verpleegkundigen zijn zich versneld bewust geworden van hun competenties en vaardigheden.

Voor hun volgende stappen biedt het ziekenhuis loopbaanpaden aan, waarin elke verpleegkundige uiteenlopende mogelijkheden krijgt om zich op persoonlijk en professioneel vlak verder te ontwikkelen.

Ik denk dat het goed is dat hbo-opgeleide verpleegkundigen de kans krijgen om in de functie van regieverpleegkundige hun ‘hbo-kant’ te ontwikkelen. Ze komen vaak vanzelf bovendrijven. Ik heb het in coronatijd met eigen ogen gezien.

Janine Clevers is teamleider van de afdeling chirurgie van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven.

11 REACTIES

  1. Lees alle reacties
  2. Sorry hoor!
    Dit is een vorm van framing!
    De rol die in deze blog specifiek aan de hbo “regieverpleegkundige” toegedicht wordt is dezelfde rol die inservice, hbo<2012 en mbo verplk altijd al hebben gehad!
    En in ZH die #wetbig2 niet rücksichtsloos invoeren nog steeds doen net zoals al decennia lang gebeurde in het dagelijkse werk en bij grote calamiteiten (dat was ook zo in het Catharina ZH )
    Verpleegkundigen uit die ZH kunnen precies dezelfde verhalen vertellen over het fantastische functioneren en leiderschap van die niet “regieverpleegkundigen” zowel mbo, hbo als inservice opgeleid
    Daarnaast ben ik heel benieuwd naar de patiënt uitkomsten tav morbiditeit en mortaliteit. in vergelijking met de ZH die geen functiedifferentiatie ten behoeve van profilering hbo (BN2020) verplk. zoals beoogd met de afgeblazen #wetbig2 invoeren en er niet voor kiezen de ervaren verplk die deze taken al tientallen jaren uitvoeren te degraderen!

  3. Ook ik sluit me aan met degene die zeggen dat dit een stukje is over een hoofdstuk wat reeds lang afgesloten is… volgens mij hebben na heel veel landelijke volkomen terechte protesten de wet Big 2 naar t rijk der fabelen verwezen en ook ik vind t bijzonder stuitend dat er in sommige instellingen gewoon mee door gegaan wordt.
    Daarnaast vind ik dit propaganda van de bovenste plank en niet helemaal waarheidsgetrouw.
    Ik zie op de werkvloer namelijk helemaal geen verschillen in mbo en hbo… mits een ieder dezelfde kansen krijgt.

  4. Ook ik sluit me aan met degene die zeggen dat dit een stukje is over een hoofdstuk wat reeds lang afgesloten is… volgens mij hebben na heel veel landelijke volkomen terechte protesten de wet Big 2 naar t rijk der fabelen verwezen en ook ik vind t bijzonder stuitend dat er in sommige instellingen gewoon mee door gegaan wordt.
    Daarnaast vind ik dit oropaganda van de bovenste plank en niwt helemaal waarheidsgetrouw.
    Ik zie op de werkvloer namelijk helemaal geen verschillen in mbo en hbo… mits een ieder dezelfde kansen krijgt.

  5. Jammer dat er zo weer in hokjes wordt geduwd en zeker nu we elkaar zo hard nodig hebben !
    Ik als inservice opgeleid kan nergens meer op solliciteren ! Alleen de hbo telt ervaring kennis en nascholing doen er blijkbaar niet toe ! hoezo tekort aan verpleegkundige op bepaalde gebieden niet gek als je heel veel mensen buitensluit die juist met ervaring hun verschil maken en de jongere kunnen coachen.
    Wat mijn betreft is er straks 1 niveau verpleegkundige basis opleiding ! Wanneer daarna specialisatie kan plaatsvinden in werkveld of rol binnen een team.
    Jaren lang hebben we zitten slapen das nu voorbij.
    Groet sandra

  6. Dit artikel heeft een toon alsof alleen HBOVers regieverpleegkundigen zouden kunnen zijn. Dit is hen natuurlijk ingegeven?!
    Naar mijn mening kunnen Inserviceopgeleiden(waar niet overgesproken wordt in dit artikel) en MBOVers dit ook.
    Zij hoeven zich niet alleen met de patiënt te bemoeien en er zijn veel meer projecten, plannen scholing en dergelijke waar zij zich ook mee bezig kunnen houden.
    Bovendien is de naam regieverpleegkundigen toch geen officiële titel sinds de Wet big2 van de baan is.
    Bovendien is er op afdelingen waar geen functiedifferentiatie ook goed en adequaat gewerkt zonder die genoemde regieverpleegkundigen. Op bijvoorbeeld de IC werken veel niet HBOVers.

  7. Ik lees dit als een polariserend artikel.
    Graag wil ik Janine er aan helpen herinneren dat de term Regie verpleegkundige van tafel is.
    De zin dat de MBO-ers in deze crisis een krachtige rol hebben gepakt is onderscheidend in HBO en MBO.
    Inservice opgeleide vpk worden hier ernstig mee buiten spel gezet.
    En wat betreft de MBO-ers: ik ben er zelf 1 van de eerste lichting en al 10 jaar Senior verpleegkundige.
    Het gaat dus niet om opleiding maar om de intrinsieke motivatie.
    MBO-ers en Inservice zijn in de dagelijkse praktijk veel gerichter bezig dan een net afgestudeerde HBO-V er.
    Als actiecomité wordt er al meer dan een jaar lang keihard achter de schermen met beroepsorganisaties en politiek gewerkt om consensus over dit onderwerp te bereiken
    Ondertussen zien we dat er ziekenhuizen zijn die gewoon doorgaan met deze verkapte vorm van FD, en daar , zoals Janine laat doorschemeren in haar blog, de Corana crisis voor gebruiken
    Momenteel is het nog steeds zo dat verpleegkundige 1 vak en dus 1 beroep is.
    Ik vind deze blog een verkeerde voorstelling van zaken geven.

  8. Uit dit blog blijkt dat de functie regieverpleegkundige slechts alleen door HBO-ers ingevuld wordt! Dat is absoluut tegen de afspraken in van VWS/ Rinnooy Kan/ bonden/ BOZ partijen/ V&VN etc.
    Er mag geen FD plaatsvinden op basis van initiële opleiding. Ook MBO-ers met veel ervaring/ scholingen etc kunnen de regie nemen.
    In deze Corona tijd blijkt dat gewoon heel veel saamhorigheid en vooral met z’n allen de schouders eronder zetten, elkaar aanvullen etc. het beste naar boven haalt bij alle verpleegkundigen. Dit ziekenhuis hoort dus op de zwarte lijst qua slecht werkgeverschap! Heel slecht!
    Voor de duidelijkheid nog even een linkje: https://www.nursing.nl/vvn-wil-af-van-functiedifferentiatie-op-basis-van-opleiding/

  9. Mooi hoe Janine hier verwoordt wat de consequenties zijn van de beroepsprofielen. En zeker verwachten we in ieder geval van de regieverpleegkundigen dat zij de regie nemen ofwel leiderschap tonen. Dat niet-regieverpleegkundigen dit niet zouden kunnen is hiermee niet gezegd. Misschien zou het mooi zijn wanneer er meerdere vormen van leiderschap worden onderscheiden om zo recht te doen aan het werk van mbo- verpleegkundigen en verzorgenden IG. Zij tonen leiderschap als het gaat om de individuele basis/persoonlijke zorg in laag tot hoog complexe zorgsituaties. Maar hoe zit het nu met de hbo -verpleegkundige oude stijl? Een assessment om te kijken of en welke kennis en vaardigheden zij nog missen (mocht dat het geval zijn wat ik niet direct verwacht)?

    • @one
      Wie is de “we” in jou reactie?
      De beroepsprofielen waar jij op doelt maken kunstmatig onderscheid in het functioneren van de verpleegkundigen met een verschillende initiële opleiding daar waar dat eerder in de functie-uitvoering niet zo was.
      Het enige doel daarvan is profilering van de hbo verpleegkundige (BN2020)
      Verpleegkundigen worden gedegradeerd of raken hun functie of zelfs baan kwijt en carrière paden worden afgesloten, de uitstroom en onvrede onder verpleegkundigen neemt toe.
      Dit is slecht werkgeverschap en zal niet leiden tot het verhogen van de kwaliteit van zorg, integendeel zelfs.
      Leiderschap is het verleden en de kwaliteiten van de huidige groep verpleegkundigen niet negeren en daarnaar handelen!

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.