Reanimatie als automatisme

Een patiënt reanimeren went nooit. Vooral als het wordt toegepast op patiënten waarvan je denkt: waarom toch? En waarom zo lang doorgaan?
Reanimatie als automatisme

Onlangs maakte ik een reanimatie mee waarbij gebruik gemaakt werd van een zogenaamde Auto-pulse support pump. Dat is een soort band die om de borstkas van het slachtoffer wordt geplaatst en die zichzelf om de zoveel tijd automatisch straktrekt. De bedoeling is op die manier een kwalitatief hoogstaande borstmassage te verkrijgen, met de juiste snelheid en de juiste diepte.

Hoe het was? Ik heb zelden zo iets walgelijks meegemaakt. Zoals zo vaak in het ziekenhuis betrof het slachtoffer een oude, zorgafhankelijke vrouw met een ellenlange medische voorgeschiedenis. Een collega trof haar levenloos aan in bed en startte de reanimatie. Ik heb hulp ingeschakeld en de borstmassage na enkele minuten overgenomen. Vanwege ernstige osteoporose was er van haar ribbenkast al snel weinig meer over.

Het reanimatieteam arriveerde. De oude vrouw werd geïntubeerd en aangesloten op een monitor. Asystolie. Vanwege de drukte rond het bed ben ik me bezig gaan houden met de overige patiënten op zaal, die inmiddels elders waren ondergebracht. Tien minuten later besloot ik weer een kijkje te nemen.

Aan het bed stonden drie artsen met hun armen over elkaar. Rondom de borstkas van de vrouw was een band aangebracht die haar op een strak ritme samenkneep en weer losliet. Ik keek een arts vragend aan. ‘Nog steeds asystolie’, zei hij.
Ik deed twee stappen naar achter om een beter beeld te krijgen. Wat was hier nu aan de hand? Een oude, zojuist overleden vrouw werd fysiek mishandeld door een elektronische band. Met het redden van een leven had de situatie niets van doen. Bij aanvang van de reanimatie was volkomen duidelijk dat de onderneming kansloos was: een zorgafhankelijke, oude vrouw, een uitgebreide medische voorgeschiedenis, een hartstilstand zonder aanwezige getuige. Medisch zinloos. De asystolie had de laatste twijfelaars over de streep moeten trekken, maar dat gebeurde niet.

Ik heb reanimatie ooit beschreven als een nuttig stervensritueel, maar daar was hier geen sprake van. Deze situatie was Kafkaësk. Even mechanisch als de Auto-pulse support pump deed de ziekenhuisorganisatie haar werk. Niemand geloofde in een succesvolle reanimatie, maar niemand trapte op de rem.

Er is de laatste tijd veel aandacht voor het te lang doorbehandelen van patiënten. Persoonlijk heb ik er nooit zo’n moeite mee als oude mensen nog een laatste antibioticakuur krijgen, terwijl we eigenlijk weten dat het niet werkt. Voor de nabestaanden kan zo’n kuur belangrijk zijn. Waar ik klaar mee ben is het zinloze geweld dat nog te vaak op de dood volgt. Ik verzoek alle zorgprofessionals met klem om alsjeblieft proportioneel met reanimatie omgaan.

Na ruim een half uur automatisch reanimeren verscheen een intensivist aan het bed van de overleden vrouw. Hij nam zijn verantwoordelijkheid en staakte de reanimatie. 

Hugo van der Wedden is medisch socioloog en werkt als interim verpleegkundige.
www.hugovanderwedden.nl | Twitter @hugovdwedden

Meer Nursing

Abonnement op Nursing
Nursing is de meest gelezen vaktitel voor verpleegkundigen niveau 4 en 5 in Nederland en Vlaanderen.
Word direct abonnee van Nursing.

Nursing op Facebook
Deel leuke foto’s, filmpjes, winacties, en andere ‘luchtiger’ zaken
via www.facebook.com/VakbladNursing


Nursing Calculator
Koop de Nursing Calculator, dé rekenapp voor verpleegkundigen.
> Download de app meteen
> Bekijk eerst een demonstratiefilmpje.

8 REACTIES

  1. Lees alle reacties
  2. Dergelijke situatie kunnen voorkomen worden als de heren doktoren eens de hand in eigen boezem steken door direct al bij opname een niet reanimeren code beleid af te spreken. Als lid van een reanimatie team maak ik dergelijke zaken regelmatig mee. Dat je moet uitrukken voor een 90 jarige patiënt met allerlei co-morbiditeit. Tja, patient moet gereanimeerd worden omdat er geen niet reanimeren beleid is afgesproken. De ervaring leert dat het succes percentage van 80 plussers de 10% niet zal overstijgen

  3. Het ergste vind ik nog dat als je aan de arts vraagt bij opname of er iets is afgesproken m.b.t. reanimeren, dat je dan vaak he volgende antwoord krijgt:
    “Is dat echt nodig? Daar ga ik het nu nog niet over hebben hoor, daar is nu nog geen sprake van”
    Nee dokter.. als daar wel sprake van is, is het te laat..

  4. Ik vind het ook erg dat er geen reanimatiecode wordt afgesproken bij patienten.
    Ik ben werkzaam op de geriatrie en dan wordt het bij in principe elke opname gevraagd. Dit vind ik een goede zaak. Al overval je de familie hiermee. De arts heeft dan ook het overlevingspercentage aan (wat ook erg goed is) Er wordt echt de tijd voor genomen!

  5. Hoevaak hebben jullie de “Auto-pulse support pump”, al kunnen gebruiken? Het lijkt wel een experiment. De huisarts speelt een centrale rol in de afspraken die er gemaakt worden omtrent wel/niet reanimeren. Deze gegevens zouden bekend moeten zijn bij hun vervangers en bij de huisartsenpost en uiteraard dient het vermeld te worden in de verwijsbrief. Dit voorkomt een hoop ellende, het probleem speelt al jaren.

  6. Beste Hugo,
    Je roert een heel gevoelig onderwerp aan. In het geval dat je beschrijft, ben ik het helemaal met je eens: niet eens aan beginnen. Toch denk ik dat je hier dieper over na moet denken: niet altijd is wat je denkt waar te nemen ook in overeenstemming met de werkelijkheid.
    Ik kan het volgende uit eigen ervaring vertellen: mijn zoon werd comateus op de spoedeisende hulp binnen gebracht. Na uitvoerige bloedchemie werd besloten: hepatisch coma, gaat dood, komende twee dagen. Mijn verhaal dat hij behandeld was met een nieuw preparaat, werd terzijde geschoven door de specialist. Mijn zoon is in coma weer naar zijn thuis gebracht, alwaar hij uit zijn coma ontwaakte en nog 10 maanden geleefd heeft, met voor zijn inschatting meer dan voldoende kwaliteit van leven. Het is een heel duivels dilemma wat je beschrijft. Ik ben blij dat ik dat soort beslissingen niet hoef te nemen. Scheelt slaap.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.