Stoppen met behandelen

Mevrouw Jongstra wordt opgenomen vanwege een handonsteking. Ze is vorige maand 85 geworden en vlak na haar grote feest, begon haar hand te zwellen. Met haar kwetsbare 85 jaar neemt de reumatoloog haar ‘maar even´ op. Met een spalk en rust moeten wij haar een handje helpen.

Mevrouw Jongstra is kranig. Ze is pittig zelfs. Ze snapt precies wat de arts haar uitlegt, zonder vertaling van een verpleegkundige. Ze stelt heel goede, kritische vragen en geeft niet zomaar haar lichaam over aan de hulpverleners. Mevrouw Jongstra vraagt dingen over haar medicijnen en over het advies van de fysiotherapeut. Ze betrapt ons af en toe op slecht samenwerken en communicatieve misverstanden en herinnert mij eraan dat ze nog op de weegschaal moet.

Maar ondanks mevrouw Jongstra haar geestkracht en onze medische en verpleegkundige inspanningen, zie ik de dappere dame achteruitgaan. Haar hand blijft dik en ook haar enkels en voeten nemen in omvang toe. Mevrouw Jongstra wordt benauwd als ze gaat liggen en staat iedere dag wankeler op haar benen. Dokters bedenken er dagelijks dingen bij als diuretica en zwachtels, antibiotica en puncties. Alles blijft echter zonder grote resultaten en mevrouw Jongstra raakt steeds meer vermoeid.

Ik zie het. Mijn collega’s zien het. Mevrouw Jongstra met krachtige geest en zelfredzaam lichaam, wordt een heel afhankelijk hoopje. Doktoren zien al maar nieuwe uitdagingen; mevrouw Jongstra voelt alleen maar onoverwinnelijke obstakels. Ze zegt: ‘Ik heb een goed leven gehad, maar nu heb ik niks meer. Geen energie, geen kracht, geen waardigheid meer over. Ik vind het goed zo.’ Van haar mag het leven eindigen. Maar haar hart klopt door. De dokter die ik de mening van mevrouw Jongstra voorleg, haalt zijn schouders op. Van een ontstoken hand ga je niet dood. Mevrouw Jongstra zal wel depressief zijn.

Ik merk geregeld dat ik sterven kies boven behandelen. En dat is niet uit een eigen, ziekelijke kijk op de zaak, maar vanwege de ogen en woorden van mijn patiënt. Heb ik een sterfobsessie en denk ik er te licht over? Geef ik leven te snel op? Of zie ik dingen die doktoren missen? Dokter, mag je eigenlijk doodgaan in een ziekenhuis?

13 REACTIES

  1. Lees alle reacties
  2. Hoi Sandra,
    we hebben het op school regelmatig over het overlijden van mensen en hoe we daar mee om moeten gaan. Er wordt gezegd dat we altijd moeten doen wat we kunnen om een patient te helpen. Nu werk ik zelf in een verzorgingshuis en hier komt het regelmatig voor dat ouderen ziek worden. Ik heb dan ook vaker van deze mensen gehoord dat ze het leven niet meer zien zitten en dat ze liever dood zijn. Mijn mening is dan als ze echt niet meer willen dan moet er in samenwerking met de arts een beleid afgesproken worden en niet tegen de zin van de patiënt toch door behandeld worden. Andersom vind ik hetzelfde wil de arts eigenlijk niks meer doen maar de bewoner geeft aan nog door te willen dan moet er toch geprobeerd worden.
    Ik probeer deze mensen te verzorgen zoals ik het bij mijn eigen ouders zou willen zien dus ik hecht veel waarde aan wat mensen tegen mij zeggen.

  3. ik ben het volkomen met je eens, mogen mensen kiezen voor niet behandelen, mogen mensen kiezen voor sterven.
    ik vind van wel, op hoge leeftijd zegt het lichaam een keer ‘nu is het genoeg geweest’. ik werk op een hospice
    en zoals gewoonlijk in een hospice mogen mensen sterven.
    maar ook buiten een hospice moeten mensen vrij zijn om behandeling te weigeren
    gr en succes

  4. Doktoren willen graag doorgebehandelen. Dit is ergens logisch vanwege de eed die hun hebben afgelegen om alles te doen wat ze kunnen. Gelukkig zijn de 3 doktoren die bij ons in huis komen wel meer overgegeven aan de wens van de bewoner. Realiseren dat ze oud zijn en het leven soms gewoon echt zat zijn. Hier word niet zomaar een besluit in genomen maar het word wel uiteindelijk uitgevoerd.
    Maar laten we het anders stellen. Als ik naar de Huisarts ga en die zegt mij dat ik kanker heb of een erge leverziekte noem maar wat. Als ik weiger me te laten behandelen heeft hij dit ook te respecteren. Verschil is ik kan alles op alles zetten op dit te doen desnoods met advocaten als hij echt niet wilt of naar andere arts gaan.
    De oudere mens in een verzorgingstehuis is vaak bang en durft niet door te zetten en is al blij met wat we voor ze doen.
    De strijd vind ik altijd pas echt lastig als familie het wel nog wil maar de persoon niet meer(ik werk veel met dementerende ouderen) Dan is het lastig om zo’n besluit er door te krijgen.

  5. Ook ik ervaar inderdaad regelmatig dat artsen maar doorgaan en doorgaan terwijl aan alle kanten duidelijk is dat patiënten zelf niet meer willen en ook wij als verpleging vaak al tijden aanvoelen: ‘dit wordt ‘m niet meer…’. Ik krijg ook regelmatig de indruk dat je niet meer dood mag gaan in een ziekenhuis. Artsen hebben inderdaad een plicht om te behandelen maar volgens mij ook een plicht om lijden te verlichten. Het blijft een lastige zaak…

  6. Op ‘onze’ Interne Geneeskunde vind veel diagnostiek plaats. Op zich al erg belastende onderzoeken. De wat ‘ jongere’ mensen kunnen deze meestal goed aan.
    Maar als je een oudere man/ vrouw binnen ziet komen met een overbezorgde familie, met bijv. melaena, als je dan ziet wat er uit de kast wordt getrokken. Met inderdaad de nodige diagnostiek, coloscopie met een erg belastende voorbereiding, gastroscopie wat als erg vervelend wordt ervaren. Oudere patienten die al snel delirant worden, een andere omgeving hebben, ombekenden om hen heen, een lichaam dat niet erg meer mee wil, andere dagstructuur, ander eten. En dan nog een onderzoek waar je enorm tegenop ziet en eigenlijk helemaal niet meer wil… Een infuus in je arm, je krijgt zakken bloed, je hebt niets per os, je ligt aan de pantozolpomp, tsja, wat is dan je kwaliteit van leven nog??
    Waarom moet er zo nodig bij oude patienten altijd nog diagnostiek plaatsvinden? Waarom accepteren we klachten niet, als de patient er niet veel hinder aan ondervind? Waar mag een oudere patient tegenwoordig nog aan overlijden? Niet aan de gevolgen van de melaena en een Hb-daling, maar misschien een paar weken later wel aan decompensatio cordis nadat je een fors infuus hebt gehad en je output niet goed bijgehouden is en er niet helemaal adequaat gereageerd is op de dyspnoe en gewichtstoename. Waar zit dan de kwaliteit van leven??

  7. Ik ben het hier helemaal mee eens. Zelf heb ik hetzelfde gevoel. In het ziekenhuis willen ze iedereen koste wat kost laten leven. Laatst had ik een familie en de patient zelf die allemaal aangaven, dat ze niet meer wilde leven, maar de artsen wilden hier niet mee akkoord gaan. Daar kan ik dan soms zo boos over worden, hebben de patienten dan helemaal geen rechten meer? Dan wordt er gezegd, dat je iemand niet naar het ziekenhuis moet brengen, maar dat vind ik helemaal mensonterend. Veel patienten zijn erg onconfortabel en pijnlijk,help hun en laat ze hun eigen keuze maken.

  8. Mijn ervaring is dat uitspraken van ‘het hoeft niet meer’ vaak ook een stuk angst of onzekerheid is wat de aankomende periode brengt. Lichamelijke achteruitgang kan je leven op z’n kop zetten! Waar ik me zorgen over maakt is de toenemende groep mensen die geen liefdevolle familie of naaste naast zich heeft staan. Ik kom een groeiende groep ouderen in het ziekenhuis tegen die eenzaam zijn omdat ze simpelweg niemand hebben of er niet naar hen om wordt gekeken. Het is dàn vooral beangstigend als je lichamelijk achteruit gaat.

  9. Beste Sandra,
    Een zeer intense vraag die je daar neer legt. Ik kan daar het volgende op zeggen:
    Er zijn in dit land afspraken gemaakt hoe om te gaan met de laatste wens van patienten. In Nederland hebben we ook de beschikking over een grote set aan mogelijkheden om tegemoet te komen aan de wens van patienten met een terminale ziekte, uitzichtloos lijden (en daar zijn wij als land redelijk uniek in!). Die procedures zijn bekend, wettelijk erkend. Mijn advies: ga deze procedures eens bestuderen voordat je je zelf in de problemen brengt. Jij bent in ieder geval niet de persoon die beslissingen neemt, je kunt (moet) wel signalerend werken.

  10. Wel erg makkelijk om te stellen dat mevrouw depressief is: duidelijk is dat haar lichaam het niet zelf op kan lossen, anders had mevrouw geen medicatie nodig en sommige medicatie geeft geen verbetering omdat de diagnose dan niet klopt. Wat is nou de werkelijke oorzaak van de aandoening aan de hand?
    En ik kan me voorstellen dat het uitzichtloos is voor mevrouw, zeker op die leeftijd. Geen deze vrouw zelf de keurs! Baas over eigen lijf is een recht en de plicht van de zorgautoriteit deze te respecteren.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.