Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Een waardige afronding van het leven voor je patiënt

Tijdens deze dag gaan we in op het aanbieden van zorg dat niet gericht is op genezing, maar op verzachting van lijden. Er zijn nog vele uitdagingen in de palliatieve zorg, tegelijk is er een goede ontwikkeling gaande, want er is steeds meer aandacht voor. De weg is nog lang, maar we zijn samen onderweg!

Binnenkort komt de nieuwe richtlijn palliatieve sedatie uit.

16 februari 2022 praat Sander de Hosson je bij over de highlights uit deze nieuwe richtlijn zodat jij weer helemaal up-to-date bent.

Ben jij ook bij hét Jaarcongres Palliatieve zorg?

Hoe kun je de beste kwaliteit van leven bieden in de palliatieve fase voor de patiënt en diens omgeving? Een vraag waar veel verpleegkundigen en verzorgenden dagelijks bij stil staan. Maar hoe geef je hier je volle aandacht aan, als je er simpelweg geen tijd voor hebt?

Wat staat er op het programma?

Er wordt hard gewerkt aan een nieuw programma, het eerste onderwerp is al bekend:

De nieuwe richtlijn palliatieve sedatie door topspreker Sander de Hosson. Lees hier alvast de blog van Sander over palliatieve sedatie.

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg | Programma

08.30
Ontvangst
09.30
Opening door de dagvoorzitter
09.40
Lees meer Sluiten
De beste zorg in de laatste levensfase

Sander neemt je tijdens de openingspresentatie mee in de verschillende dimensies van palliatieve zorg; somatisch, psychisch, sociaal en existentieel. Tevens komt aan bod:

Advance Care Planning & End-of-life Care

Sander de Hosson, longarts, gespecialiseerd in longkanker en palliatieve zorg

 

“Wat een held! Deze man is een juweel qua vertellen” – Review van deelnemer 2-2021

10.20
Lees meer Sluiten
Palliatieve sedatie | nieuwe richtlijn

Palliatieve sedatie; er zijn nog veel onduidelijkheden over palliatieve sedatie, terwijl het veel wordt toegepast en je er dus ongetwijfeld mee te maken hebt.

Wat zijn de belangrijkste onderdelen uit de nieuwe richtlijn en wat betekent dat voor jou in de praktijk?

 

Lees ook de blog van Sander over palliatieve sedatie >

10.40
thema volgt
11.20
Ochtendpauze
12.35
Lees meer Sluiten
Hoe ga je om met rouw en verlies?

Hoe moet je nu verder? Hoe moeten de naasten nu verder? Wat doet het verlies met jou en met de naasten? Hoe kun je bijstaan in het verdriet.

Manu Keirse, Emeritus hoogleraar, Universiteit Leuven

13.05
Lunchpauze
14.00
Workshopronde 1
15.00
Korte pauze
15.30
Workshopronde 2
16.30
Einde

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg | workshops

1.
Communicatie met stervende patiënten en familieleden
2.
Dementie en palliatieve zorg
5.
Lees meer Sluiten
Verstandelijke beperking en de palliatieve fase

Marijke Tonino, arts voor Verstandelijk Gehandicapten en Kaderarts / Consulent Palliatieve Zorg / Arts ouderengeneeskunde

6.
Lees meer Sluiten
Patiënten met een islamitische achtergrond

Marijke Tonino, arts voor Verstandelijk Gehandicapten en Kaderarts / Consulent Palliatieve Zorg / Arts ouderengeneeskunde

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg | Sprekers

Reviews vorige edities Het Palliatieve Zorg Congres

Al jaren Het Congres over Palliatieve Zorg voor verpleegkundigen, verzorgenden en overige geïnteresseerden.

Hoe was het? |  Nursing vroeg verpleegkundigen naar hun ervaringen:

“Geweldig hoe jullie in korte tijd congressen coronaproof hebben gemaakt!” – Janie de Ruiter, palliatief verzorgende bij Zonnehuisgroep Vlaardingen

“Goede sprekers die, op een grappige en fijne manier, hun ervaringen en kunde overbrengen.” – Moon Meessen, verpleegkundige bij Hospice de Mantelhof

“Goede organisatie: covid-19 proof ingericht, duidelijke routes, catering goed, sanitair in orde.” – Paula Kentie De Wit, gespecialiseerd verpleegkundige

“De verhalen die de gastsprekers vertelden waren herkenbaar en zeer boeiend. Doordat het een aantal zeer persoonlijke verhalen waren, kwam het dichtbij.” – Sanne de Nooijer, verpleegkundige in de wijk bij Vivium Zorggroep

“Zeer goede, betrokken en bevlogen gastsprekers. Nuttige en toepasbare adviezen.” – Ineke Kor, Verzorgende IG bij MagentaZorg

“Ondanks dat het online was kon ik de aandacht er goed bij houden. Goede sprekers.”Arendina Gemmink, Verpleegkundige

“De afwisseling, ondanks online toch interactief. Doordat het online was, stellen mensen misschien toch sneller vragen. Dag is voorbij gevlogen.”Saskia Bosters, Verpleegkundige Orthopedie ETZ Tilburg

“Hele goede organisatie, vrolijke en vriendelijke presentator, leuk dat de chat zo actief werd gebruikt, bijgehouden en meegenomen werd in de discussies na de praatjes. Perfect timemanagement, heel fijn.”Sanja Antonides, docent Verpleegkunde aan de HZ University of Applied Sciences in Vlissingen

Binnenkort komt de nieuwe richtlijn palliatieve sedatie uit.

16 februari 2022 praat Sander de Hosson je bij over de highlights uit deze nieuwe richtlijn zodat jij weer helemaal up-to-date bent.

Blog Sander de Hosson ‘Palliatieve sedatie’

Palliatieve sedatie

Het is een vroege lentemorgen. De regendruppels aan de andere kant van de ruit getuigen van een vochtige nacht. Hij staart ernaar met zijn vermoeide ogen.

Al vaker heeft hij over vermoeidheid geklaagd, maar nu is het hem ook aan te zien. Eerder deze week straalden zijn ogen nog; nu zijn ze doffer geworden. De verpleegkundige wijst mij op een onheilspellend teken: de vlekken op zijn benen. ‘Het lijkt me goed dat uw familie naar het ziekenhuis komt,’ bevestig ik zijn angst.

Zijn ogen stralen die ochtend alleen nog kort als zijn vrouw en tienerzoons binnenkomen.

Bourgondisch

Een paar weken ervoor zie ik de patiënt voor het eerst. Hij is directeur van een fabriek en maakt een joviale, bourgondische indruk. ‘Druk,’ zegt hij als ik hem vraag waarom hij niet eerder is gekomen, nadat hij verteld heeft dat de pijn in zijn buik en rug al veel langer aanwezig is. Hij eet slecht en heeft last van een vervelend hoestje dat maar niet overgaat. Nu hij bloed ophoest, heeft hij aan de bel getrokken. Als hij de grote tumor op de foto op het scherm gezien heeft, mompelt hij: ‘Ik heb een druk bedrijf. Voor mijn mensen moest ik er zijn.’

Als hij vraagt hoe zijn kansen zijn, ben ik eerlijk. ‘Slecht. Zonder behandeling gemiddeld zes weken, met behandeling gemiddeld zes tot negen maanden. Het is een gemiddelde. Er zijn uitzonderingen.’

Zijn vrouw legt haar hand op de zijne, haar gezicht spreekt boekdelen. Ik kijk naar het scherm. Niet naar de tumor, maar naar zijn leeftijd rechtsboven: 47 jaar.

Het nieuws is catastrofaal. Een voorheen gezonde vader, een gelukkig gezin met een tweeling van net twaalf jaar in de brugklas, een verre vakantie in het verschiet. Maar nu de alles doorkruisende realiteit van massale uitzaaiingen in de lever, in de botten en God weet waar. Kleincellige longkanker die zich erg agressief gedraagt.

Ontslag

We beginnen vol goede moed met chemotherapie, maar al na de tweede kuur blijkt dat hij dit niet wil volhouden. Zijn beenmerg reageert rampzalig op alle toxische stoffen die we hem toedienen: er worden nauwelijks meer witte bloedcellen aangemaakt, wat leidt tot een zeer matige afweer. Hierdoor ontwikkelt hij een felle longontsteking. Deze resulteert in een ziekenhuisopname voor hem en een boodschap voor mij: hij wil geen chemotherapie meer. We starten antibiotica en beginnen het laatste ontslag naar huis voor te bereiden.

De antibiotica zorgen voor een korte opleving, die wordt gevolgd door acute benauwdheid als gevolg van een longembolie. Ook krijgt hij diarree door de chemotherapie, wat uiteindelijk leidt tot uitputting.

We leggen een morfinepomp aan vanwege zijn steeds heftiger wordende benauwdheid. Het geeft hem tijdelijk rust, opluchting en vooral een mogelijkheid om afscheid te nemen en zijn geliefden vast te houden. Godzijdank is dit soort middelen er, en godzijdank worden ze ingezet. Zonder morfine zou de dood, althans het doodgaan, zoveel rauwer geweest zijn bij hem.

Euthanasie wil hij niet. ‘Ik wil elke seconde die ik heb bij mijn vrouw en kinderen zijn.’ Maar tegelijkertijd hoor ik ook: ‘Ik ben erg benauwd en verschrikkelijk moe.’ Naar huis of naar een hospice wil hij niet meer.

Niet zinnig

Als duidelijk is dat de laatste uren zijn aangebroken, bezoek ik hem nog eenmaal. Ik kijk de kamer rond en zie gezichten vol emotie. Verdriet. Woede. Angst. Berusting.

Hij vertelt dat hij steeds benauwder wordt en het niet meer volhoudt. Nu staan we met de rug tegen de muur. Als we de morfine ophogen, zullen er nog meer vermoeidheidsklachten ontstaan, en wellicht ook meer onrust, sufheid en angst; dat is gewoonweg geen zinnige optie.

Na twee dagen van afscheid nemen, rest nog één besluit. Hij, zijn vrouw en ik hebben het allemaal allang doorgesproken. Er is sprake van een zogenaamd refractair symptoom. Dat is een symptoom dat op geen enkele andere manier te bestrijden is, tenzij gepaard gaand met onacceptabele bijwerkingen. Deze toestand geldt als een indicatie om met continue palliatieve sedatie te mogen beginnen. Een voorwaarde is dat het verwacht overlijden binnen twee weken zal zijn. Er moet sprake zijn van de natuurlijke stervensfase.

‘Ik wil starten met palliatieve sedatie,’ zeg ik. ‘Ik wil u een middel geven waarbij uw bewustzijn wordt verlaagd tot een comfortabel niveau. Dat middel heet midazolam.’ Het is de beslissing om nooit meer echt wakker te kunnen zijn. Om te overlijden zonder daar weet van te hebben.

Hij vertelt dat hij het als een bevrijding voelt van een leven dat hem inmiddels zo plaagt. Zijn vrouw knikt instemmend. Zijn kinderen huilen, zachtjes, in de hoek. Ik kijk ze aan, ook zij knikken.

Pomp

Als het medicijn klaar is – het kan gegeven worden via een continue pomp – starten we de toediening, en al vlot zien we zijn lichaam ontspannen. Zijn vrouw legt weer haar hand op de zijne. In de hoek staat een open fles wijn. Ik staar ernaar en vind dat detail verschrikkelijk mooi: het leven, zo ronduit, in deze kamer.

Als ik later wegloop, rennen zijn zoontjes achter mij aan. Ze zeggen niets, maar geven mij een hand. Kort vang ik hun blikken, die op dezelfde manier stralen als die van hun vader. Ze groeten me, kort, strak, gemeend: ‘Bedankt.’ Bam! Brok in mijn keel. Dan draaien ze zich resoluut om en lopen met gebogen rug terug naar de plaats waar hun vader zal overlijden.

Palliatieve sedatie is een behandeling in de laatste levensfase die waardig sterven mogelijk maakt. Dat is veel mensen in andere landen niet gegeven. Daar zal beslist dezelfde problematiek bij stervende patiënten zijn; patiëntenproblematiek waarbij vermoedelijk hoge doseringen morfine wordt gegeven, met alle rampzalige bijwerkingen van dien: onrust, hallucinaties, een slecht sterfbed. Dat er in Nederland gekozen is voor deze behandeling als we met de rug tegen de muur staan, als de levensverwachting zo slecht is, is een groot voorrecht. Na twee dagen van afscheid nemen, rest nog één besluit.’

Bron: Carend

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg | Praktische informatie

Locatie:
ReeHorst
Bennekomseweg 24
6717 LM EDE (Gld) (klik hier voor de routebeschrijving)

De ReeHorst ligt op slechts 5 minuten rijden vanaf de A12 en de A30.
De ReeHorst ligt op slechts 5 minuten loopafstand van NS station Ede-Wageningen

Voor wie?
Alle verpleegkundigen, verzorgende en overige geïnteresseerden.

Tarieven
279,- per persoon (btw vrij) | Regulier tarief
239,- per persoon (btw vrij) | Abonneetarief Nursing, TvV, TvZ, Denkbeeld en/of Pallium

*Niet geldig in combinatie met andere kortingen en acties van (onderdelen van) Bohn Stafleu van Loghum.

Cedeo erkend
Met dit klanttevredenheidsoordeel is de kwaliteit van onze congressen en masterclasses ruimschoots gewaarborgd. Cedeo is een onafhankelijke intermediair die opleidingsinstituten toetst. Lees meer over de CEDEO erkenning.

Btw vrij door CRKBO registratie
Springer Media B.V., waarvan Bohn Stafleu van Loghum onderdeel uitmaakt, is als instelling geregistreerd in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO). Door deze CRKBO registratie mogen wij onze congressen btw vrij aanbieden. Lees meer over de CRKBO registratie.

Accreditatie
Het inhoudelijke programma staat gelijk aan 5 uur studiebelasting. (Er is geen voorbereiding noodzakelijk). Geaccrediteerd voor 5 punten bij:

  • Accreditatiebureau Verpleegkundig Specialisten Register | Scholing verpleegkundig specialisten voor 5 punten
  • Kwaliteitsregister V&V en Register Zorgprofessionals (scholing palliatieve zorg)
  • Accreditatie Bureau Cluster 1
  • College voor Accreditatie Huisartsen (CvAH)
  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG)
  • Vereniging van Specialisten Ouderengeneeskunde en Sociaal Geriaters (Verenso)
    Registerplein

Accreditatie wordt aangevraagd voor 5 punten bij accreditatiebureau VSR (scholing verpleegkundig specialisten)

Vul je relatienummer in op het inschrijfformulier om hiervoor in aanmerking te komen.

Contact
Voor vragen met betrekking tot inschrijven is onze klantenservice bereikbaar op het telefoonnummer 030 – 6 38 36 38 of per e-mail via aanmelder@bsl.nl

Klantenservice (inschrijving / aanmelding)
T: (030) 638 36 38
E: aanmelder@bsl.nl

Congresontwikkelaar (inhoudelijke vragen)
Christa van den Hurk
M: +31 (06) 125 678 75
E: christa.van.den.hurk@bsl.nl

Congrescoördinator (logistieke vragen)
Leonie van Helten
T: +31 (030) 63 83659
E: leonie.vanhelten@bsl.nl

Sales (sponsormogelijkheden)
Kevin Pols
T: 010 – 742 10 24
E: kevin@crossmedianederland.com

Annuleren
Je inschrijving is alleen schriftelijk te annuleren. Annuleer je tot vier weken voor aanvang van het event, dan brengen wij € 50,00 p.p. aan administratiekosten in rekening. Bij een meerdaagse masterclass of congressen met een deelnameprijs vanaf € 950,00 p.p. bedragen de administratiekosten € 250,00 p.p. Bij een masterclass of congres met een deelnameprijs van minder dan € 125,00 p.p. bedragen de administratiekosten € 35,00 p.p.. Meld je je binnen vier weken voor aanvang af? Dan zijn we helaas genoodzaakt het volledige inschrijfbedrag te berekenen. Overigens kun je bij verhindering ook een vervanger van je inschrijving gebruik laten maken.