Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties5

Ethicus over poll ongevaccineerden: ‘Verpleegkundigen voelden zich aangetast in hun professionaliteit’

Bijna 400 verpleegkundigen reageerden verontwaardigd op een poll die Nursing onlangs plaatste. Ethicus Arjan van Os reflecteert hierop. ‘De mogelijke suggestie dat verpleegkundigen hun patiënten niet gelijk behandelen schoot in het verkeerde keelgat. Verpleegkundigen zijn professionals.’
verpleegkundige met pbm bij coronapatiënt
MAASTRICHT - Verplegend personeel bij een coronapatient op de verpleegafdeling van het Maastricht UMC. De Limburgse ziekenhuizen hebben gezamenlijk een noodkreet gericht aan minister Hugo de Jonge omdat de provincie afstevent Ook in coronatijd staat professionaliteit hoog in het vaandel. Foto: ANP/ Sem van der Wal

Het ging zo. In november kwamen vanuit verschillende ziekenhuizen signalen dat zorgverleners het frustrerend vinden om niet-gevaccineerde covid-patiënten te verplegen. Nursing besloot te peilen in hoeverre deze gevoelens leven onder haar volgers. Want als dit onder veel verpleegkundigen speelt, kan dat leiden tot bijvoorbeeld morele stress. Misschien reden voor een artikel met ondersteunende tips.

Maar de poll ‘Heb jij moeite met het verplegen van ongevaccineerde covid-patiënten’ (zie kader) maakte heel wat verpleegkundigen onvoorzien boos. Binnen 2 dagen werd de poll meer dan 2.500 keer ingevuld, en op Facebook kwamen honderden reacties binnen. De strekking: Nursing, wat maak je me nou! Suggereer je dat ik als verpleegkundige onderscheid maak tussen mijn patiënten? Dat ik een ongevaccineerde patiënt anders verpleeg dan anderen? Ik behandel iedereen gelijk.

Geen onderscheid tussen patiënten

Arjan van Os, ethicus en docent aan Hogeschool Utrecht, snapt die reacties wel. ‘Alle verpleegkundigen leggen de beroepseed af. Ze beloven dat ze hun beroep op een verantwoorde wijze zullen uitvoeren, en dat ze zonder aanziens des persoons mensen zullen helpen. De vraag in deze poll kan suggereren dat ze dat niet doen.’

Van Os, van oorsprong verpleegkundige, stelt dat verpleegkundigen in deze zorgcrisis onder moeilijke omstandigheden hun werk moeten doen. ‘Van nature hebben ze morele kwaliteiten zoals empathie en zorgzaamheid. Dat is de kracht van verpleegkundigen. Ze verplegen vanuit deze normen en waarden iedereen, los van hun denkbeelden, ras, geaardheid, of criminele status.

Ik kan me wel voorstellen dat een poll die eigenlijk heel zwart-wit is, zoveel negatieve reacties oproept. Want een poll kan nooit recht doen aan de complexiteit van het beroep, en al helemaal niet in deze pandemie waarin je als verpleegkundige je hoofd boven water probeert te houden, met de verhoogde werkdruk en extra zorg.’

‘Naast verpleegkundige ben ik mens’

Tussen alle negatieve reacties was er ook een verpleegkundige die zei: Naast verpleegkundige ben ik ook mens. Natuurlijk houd ik me aan de beroepscode, maar als mens heb ik er soms best moeite mee dat mijn afdeling weer wordt opgeknipt omdat we nodig zijn op de covid-unit. En dat ik in te warme kleding mensen moet verplegen die nog steeds zeggen dat er niets aan de hand is.

‘Verpleegkundigen hebben hun normen en waarden als mens, en ook als professional,’ legt Van Os uit. ‘Alle mensen worstelen met deze pandemie. De regels waar we ons aan moeten houden leiden vaak tot mentale onrust. Sociale media vergroten de verschillen.

‘Ik heb er soms best moeite mee om in te warme kleding mensen te verplegen die blijven zeggen dat er niets aan de hand is’

Bij verpleegkundigen komt daar nog iets bij: ze willen waardering voelen voor hun werk, niet alleen van hun patiënten maar ook van hun werkgever, collega’s en misschien zelfs van zoiets vaags als de maatschappij. Het is de vraag of ze nog genoeg waardering ervaren. Ze hebben discussies met families over bezoektijden en mondkapjes, moeten zich houden aan allerlei regels vanuit de werkgever en de overheid. En die regels zijn niet altijd het beste voor de patiënt, denk aan het beperkte aantal bezoekers dat mag komen.’

Verpleegkundigen zijn professionals

Botsende waarden of regels kunnen spanning opleveren. Van Os: ‘Het is begrijpelijk dat je dan soms baalt van je werk. De Nursing-poll vergroot die emotie echter uit. Ik denk dat de verpleegkundigen daarover vielen. Ze doen hun stinkende best om binnen alle veranderende regels en eisen van bovenaf hun patiënten de beste zorg te geven, en dan suggereert de Nursing-poll dat ze vast last hebben van ongevaccineerde patiënten. Dat schoot in het verkeerde keelgat. Verpleegkundigen zijn professionals.’

Maak ruimte voor intervisie

Van Os pleit ervoor om – ondanks de drukte – ruimte te geven en te nemen voor intervisie of moreel beraad. ‘Verpleegkundigen kunnen stress ervaren doordat zij regels moeten uitvoeren, de beroepscode willen naleven, de best mogelijke zorg willen geven, en dat alles onder een hoge werkdruk. Worden verpleegkundigen hierin wel voldoende gefaciliteerd? Er zijn zoveel tekorten in de zorg, wat wordt daaraan gedaan? Dit alles bij elkaar kan de behoefte aan intervisie verhogen.

Maar ik hoor dat deze bijeenkomsten door de drukte worden overgeslagen. Terwijl het zo goed voor collega’s is om samen kritisch te reflecteren op wat goede zorg is in een specifieke situatie. Wat gebeurt er bij deze collega, wat is goede zorg, hoe kan ik ermee omgaan, wanneer ben je eigenlijk professioneel bezig? Hiermee zoek je samen de nuance op.

Door te luisteren naar elkaars mening kun je jouw mening aanscherpen. Juist al die verschillende meningen, normen, waarden en perspectieven helpen je na te denken over wat goede zorg is. Zo’n zoektocht verbindt teamleden.’

Resultaten poll ‘Heb jij moeite met het verplegen van ongevaccineerde covid-patiënten?’

Ik heb er geen moeite mee: 69%
Ja, ik heb er moeite mee: 19%
Ja, ik heb er een beetje moeite mee: 12%
De poll werd 2595 keer ingevuld.

Lees ook het artikel Twee op de drie verpleegkundigen hebben geen moeite met verplegen ongevaccineerde covid-patiënten op Nursing.nl (29 oktober 2021)

5 REACTIES

  1. De issue is niet of je als mens, als professional zaken afvraagt en /of je andere collega’s vraagt hoe te denken over zaken die je beroep en je werk aangaan. We kennen allemaal de vragen/opmerkingen/ergernissen die specifieke patiëntencategorieën bij ons als verpleegkundigen oproepen. Maar het zou uitermate onkies zijn om bij een beddentekort op verpleegafdelingen of IC’s deze in een zelfde soort stelling publiekelijk in de Nursing aan verpleegkundigen voor te leggen. Dat riekt naar stemmingmakerij, dit meeliften op de stemming van de vox populi. Want hoe zou je je bijv. als ernstig zieke adipeuze patiënt met veel comorbiditeit voelen, als je leest dat verpleegkundigen moeite zouden hebben jou zorg te verlenen omdat je – vanwege krapte aan bedden- behandelingen van andere patiënten in de weg staat.
    Geen probleem dat dilemma’s met/ tussen collega’s worden besproken maar alsjeblieft, laten we in de huidige explosieve Coronatijd hetzelfde afspreken als de gevangenisbewakers in The Green Mile: “What happens on the Mile, stays on the Mile”.

    • Mee eens!
      Wat me ook opvalt in artikel is dat de aanname gedropt wordt, als quote van een verpleegkundige, dat ongevaccineerden vinden en zeggen dat er niets aan de hand is.
      In mijn omgeving spreek ik een relatief groot aantal mensen die er voor kiezen om zich niet te laten vaccineren. Dat doen ze niet omdat ze denken dat er niets aan de hand is, maar juist omdat ze denken dat er van alles aan de hand is m.b.t. corona, en ze absoluut niet begrijpen waarom het vaccineren op zo’n verplichtende wijze, soms zelfs op verbaal agressieve wijze wordt gepromoot. Terwijl andere maatregelen (leefwijze, voeding, zorgen voor goede gezondheid algemeen, sporten) op geen enkele wijze worden genoemd. Ook de prikkels die samen lijken te gaan met het vaccinatiebeleid komen zeer pervers over: er wordt door enkelen heel veel geld mee verdiend; het wordt ingezet als machtsmiddel/ pressiemiddel; je kan er goed punten mee scoren. Het lijkt haaks te staan op meer pure motivatieprikkels zoals mensen helpen gezond te zijn, te blijven of te worden. Dat zorgt voor kritische argwaan. De groep ongevaccineerde mensen die ik spreek leven daarentegen heel goed alle basisregels na, en zelfs meer dan dat. Sommigen passen voor zichzelf al lang 2 G toe, m.a.w. onderhouden alleen strikt noodzakelijke contacten. Zien al langer af van reizen, groepen opzoeken enz. omdat ze er op vertrouwen dat daarmee bescherming van zichzelf en anderen het meest gegarandeerd is. Die groep is wel degelijk zeer menslievend bezig. Ik mis dat geluid in de media.

      • Zou je ook zo reageren met : ‘leefwijze, voeding, zorgen voor goede gezondheid algemeen, sporten’ als het om ebola zou gaan??
        Waarom denk je dat er een rijksvaccinatieprogramma is? Om geld te verdienen, macht? Echt??
        Indien je een beetje je literatuur bij zou houden zou je weten dat al ver voor Corona, vanwege allerlei microbiologische infecties dat het RIVM zich terecht zorgen maakt om de vaccinatiegraad van vele Nederlanders, zeker in grote steden/drukke gebieden. Het oude ongevaccineerde gebied van de Bibble-belt was te overzien, epidemieën konden niet te ver uitdijen. Maar de nieuwe groep was groter en meer verspreid, zorgelijk.
        De wereldbevolking groeit, de komende jaren zullen er ongetwijfeld nog veel meer pandemieën de wereld in haar greep gaan houden, tot op heden is daar maar een antwoord op, je immuunsysteem stimuleren met vaccinatie. Of leven in volstrekte afzondering, Robinson Crusoe had nooit de griep ..

      • Dat mensen vredelievend zijn voor hun medemens, omdat ze vertrouwen op zichzelf, hun eigen visie, gevoed door allerlei ‘bronnen’ en een ‘gevoel’, neemt de feiten niet weg. Inderdaad. Er is zeker wat te zeggen over gezondheidsbevordering leefwijze, voeding, maar we hebben het hier over een virus waarbij het immuunsysteem direct een impuls kan gebruiken. Als we speak.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.