Laatste levensfase

Ziektebeelden
illustratie van een anatomisch hart

Palliatieve behoeften bij hartfalen eerder herkennen: zo doe je dat

De onzekere prognose bij hartfalen maakt het moeilijk palliatieve behoeften op tijd te herkennen. Een nieuw hulpmiddel maakt dat makkelijker.
Laatste levensfase
Lege medicatiestrip

Covid-19: tips voor palliatieve zorg bij tekorten aan collega’s of medicatie

Hoe bied je palliatieve zorg bij covid-19 als je collega's, medicatie of materiaal tekort komt? Deskundigen geven tips. Bijvoorbeeld welke medicatie je kunt combineren in één pomp.
Bejegening

Wetenschap: Positief denken heeft meerdere functies voor mensen met kanker

Positief denken heeft verschillende functies voor patiënten die curatief behandeld worden voor kanker. Hoe ga je ermee om als je patiënt onrealistische gedachten heeft?

Verpleegkundigen over stervensfase covid-19: ‘Zelden heb ik iemand zo snel achteruit…

Bij covid-19 is passend afscheid nemen vaak niet mogelijk, en dat zorgt voor veel verdriet, bij nabestaanden en ook bij verpleegkundigen. 'Het gevoel van machteloosheid is er nog steeds'.

Wel of niet bevochtigen, bril of masker: dit moet je weten…

Bij zuurstoftherapie heb je als verpleegkundige een belangrijke rol, maar niet voor iedereen is zuurstof toedienen dagelijkse kost. Hoe zat het ook weer met brillen en maskers, is bevochtigen nodig en mag je nou wel of geen vaseline gebruiken?
Laatste levensfase
verpleegkundige thuiszorg

Blog Kim: ‘Wat heb ik toch een bijzonder mooi vak gekozen’

Je herkent het vast wel, met sommige patiënten heb je een speciale band en hebben een plekje in je hart. Dat had Kim nou écht met deze patiënt.
Bejegening

Blog Rob: ‘Hoe reageer je níet op het verhaal van een…

'Kijk eens hoe mooi de zon schijnt.' Als verpleegkundige weet je hoe je moet reageren op het verhaal van iemand die ernstig ziek is, maar veel naasten hebben daar moeite mee. Valkuilen zijn bijvoorbeeld: willen Opfleuren, of een Oplossing willen bieden. Er zijn nog 3 andere O-reacties die je kunt afraden.
Laatste levensfase

RIVM: aan covid-19 overleden patiënt hoeft géén mondneusmasker op

De richtlijn van het RIVM over covid-19 en overlijden verschilt op een belangrijk punt van een zelfde soort richtlijn op Palliaweb die door artsen en verpleegkundig specialisten werd opgesteld. Lees de uitleg van het RIVM.
Laatste levensfase

Nivel: mensen met palliatieve zorg frequent opgenomen in laatste maand voor…

Een derde van alle mensen met palliatieve zorg wordt in de laatste maand van het leven nog een of meerdere keren opgenomen in het ziekenhuis. Lees in het artikel bij welke aandoeningen vooral en hoe het zit met andere acute zorg.
Laatste levensfase

Gastblog Nynke: ‘Afscheid van mijn beppe in coronatijd’

Door het coronavirus kan de verzwakte beppe van Nynke nergens terecht. Dan besluiten Nynke en haar ouders haar in huis te nemen. Het worden mooie, intense weken samen. ‘Rust zacht lieve beppe.’

Over laatste levensfase

Palliatieve/terminale zorg

Bij palliatieve of terminale zorg is de zorg niet meer gericht op genezing, maar op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Vaak gaat het om bestrijding van symptomen zoals pijn, benauwdheid en delier, in sommige gevallen door palliatieve sedatie.

Lees meer

Onder zorg in de laatste levensfase valt de palliatieve/terminale zorg (eventueel in combinatie met palliatieve sedatie), maar ook euthanasie en advance care planning. In recente maatschappelijke discussies is het onderwerp ‘voltooid leven’ ook aan dit rijtje toegevoegd.

Palliatieve zorg en sedatie

Palliatieve zorg is zorg die gericht is op palliatie ofwel verzachting of verlichting, bij patiënten bij wie genezing niet meer mogelijk is. Dit kan thuis plaatsvinden, maar ook in een hospice, ziekenhuis of verpleeghuis. Palliatieve zorg heeft vaak de vorm van symptoombestrijding, bijvoorbeeld bij pijn, dyspnoe (benauwdheid), delier, misselijkheid en braken. Ook bij optimale palliatieve zorg komen situaties voor waarbij symptoombestrijding niet voldoende werkt. Als in zo’n situatie het lijden van de patiënt hoog is, kan gekozen worden voor palliatieve sedatie. Bij palliatieve sedatie wordt het bewustzijn van de patiënt opzettelijk verlaagd, ofwel continu tot aan het overlijden, ofwel intermitterend. Verpleegkundigen kunnen in opdracht van de arts de bewustzijnsverlagende medicatie toedienen. Palliatieve sedatie heeft niet als doel om het leven van de patiënt te verkorten, en moet daarom niet verward worden met euthanasie.

Euthanasie

Bij euthanasie is het doel van de medische handeling het overlijden van een terminale patiënt, omdat er sprake is van uitzichtloos lijden. De patiënt moet hiervoor een wilsverklaring ondertekend hebben. Euthanasie is een taak voor de arts, verpleegkundigen mogen nooit euthanasie uitvoeren. Wel mag een verpleegkundige de voorbereidende handelingen treffen, zoals een infuus aanhangen.

Voltooid leven

Recent heeft het omstreden onderwerp ‘voltooid leven’ zijn intrede gedaan in de zorg in de laatste levensfase. Volgens overheidsplannen zouden mensen die hun leven als voltooid zien (maar waarbij er geen sprake is van ondraaglijk medisch lijden) de mogelijkheid moeten krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen. Een stervenshulpverlener zou hen hierbij moeten begeleiden. Het is nog onduidelijk of deze overheidsplannen werkelijkheid zullen worden en wat de rol van de verpleegkundige hierin zal zijn.

Advance care planning

Het bespreken en vastleggen van zorgwensen rondom de laatste levensfase wordt Advance Care Planning genoemd. In tegenstelling tot de gebruikelijke zorgplanning gaat het hier om beslissingen die genomen moeten worden in de toekomst, wanneer de patiënt wilsonbekwaam is door bijvoorbeeld dementie, of hij zijn wensen om een andere reden niet meer kan uiten. Advance Care Planning kan gaan om het opstellen van wilsverklaringen zoals een niet-reanimerenverklaring of een niet-hospitaliserenverklaring, maar ook om het hele proces van het bespreken van de wensen van de patiënt rondom de laatste levensfase.

Stervensfase

Bij patiënten met een chronische ziekte kan de gezondheid een aantal dagen vóór het overlijden sterk achteruit gaan. De stervensfase wordt vaak gemarkeerd door signalen die de naderende dood lijken aan te kondigen, zoals lijkvlekken, een reutelende ademhaling of de Cheyne-Stokes-ademhaling, en terminaal delier.

Uitgelicht congres

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst

Nursing Experience

ReeHorst

MedicatieVeiligheid

ReeHorst

Het Dementie congres

ReeHorst

Nursing Brein College

Nursing Congres Oncologie in de Thuiszorg

ReeHorst

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Dag van de Wijkverpleging

ReeHorst

Congres Kleinschalig Zorgen

ReeHorst

Nursing Brein College

Topsprekers over Kwetsbare Ouderen

ReeHorst

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Beatrix Theater

Het Pijn congres

ReeHorst

Het Maag Darm Lever congres

ReeHorst

Het Dementie congres

ReeHorst

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst

Werken met Thuiswonende Kwetsbare Ouderen

ReeHorst

Topsprekers over Kwetsbare Ouderen

ReeHorst

Nursing Experience

ReeHorst