Laatste levensfase

Tuchtrecht

Geen berisping maar waarschuwing voor euthanasie bij dementie

Dat heeft het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg (CTG) besloten, schrijft Medisch Contact.
Laatste levensfase
overdosering

Ook strafrechtelijke vervolging voor euthanasie bij dementie

Het blijft niet bij een berisping voor de specialist ouderengeneeskunde die euthanasie verleende bij een 74-jarige vrouw met dementie.
Laatste levensfase
euthanasie

Blog Rob: ‘Stoppen met wilsverklaringen bij euthanasie?’

Euthanasie bij vergevorderde dementie is een drijfzandonderwerp, schrijft Rob. Dat is altijd al geweest, en dat zal ook altijd zo blijven.
Laatste levensfase

Euthanasie bij dementie toch mogelijk

Artsen mogen, als ze dat zorgvuldig aanpakken, toch euthanasie verlenen aan wilsonbekwame patiënten. Daarbij mogen ze ook slaapmiddel gebruiken.

Wat moet je als verpleegkundige weten over euthanasie bij dementie?

De NVVE wil graag dat er meer duidelijkheid komt over euthanasie bij dementie. Wat moeten verpleegkundigen hierover weten?
Ouderenzorg
Wetenschap

Wetenschap: onwelbevinden bij longontsteking en dementie

  Dit artikel is verschenen in Nursing-magazine september 2016. Lange tijd werd longontsteking bij ouderen met dementie gezien als ‘the old man’s best friend’, omdat het tot een snelle en relatief pijnloze dood zou leiden. Inmiddels is bekend dat pneunomie gepaard gaat met ernstig onwelbevinden. Neurowetenschapper Tessa van der Maaden ontwikkelde voor haar promotieonderzoek een […]
Laatste levensfase
0laatstemoment.jpg

Maatschappelijke steun voor euthanasiewet is groot

Een groot deel van de Nederlandse bevolking steunt de mogelijkheden voor euthanasie.
Laatste levensfase
000scen.jpg

Video: vrouwen met dementie krijgen euthanasie

Annie en Margriet hebben een progressieve vorm van dementie, en willen niet meer verder leven.
Laatste levensfase
001_rb-image-2700871.jpeg

‘Taboe moet van dementie af’

Mensen associëren het direct met een schrikbeeld uit een verpleeghuis, waar je snel aftakelt en doodgaat.'
Laatste levensfase
Thema-uitzending: de laatste ontwikkelingen dementie

Thema-uitzending: de laatste ontwikkelingen dementie

EenVandaag besteedt aandacht aan de laatste ontwikkelingen rondom dementie.

Over laatste levensfase

Palliatieve/terminale zorg

Bij palliatieve of terminale zorg is de zorg niet meer gericht op genezing, maar op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Vaak gaat het om bestrijding van symptomen zoals pijn, benauwdheid en delier, in sommige gevallen door palliatieve sedatie.

Lees meer

Onder zorg in de laatste levensfase valt de palliatieve/terminale zorg (eventueel in combinatie met palliatieve sedatie), maar ook euthanasie en advance care planning. In recente maatschappelijke discussies is het onderwerp ‘voltooid leven’ ook aan dit rijtje toegevoegd.

Palliatieve zorg en sedatie

Palliatieve zorg is zorg die gericht is op palliatie ofwel verzachting of verlichting, bij patiënten bij wie genezing niet meer mogelijk is. Dit kan thuis plaatsvinden, maar ook in een hospice, ziekenhuis of verpleeghuis. Palliatieve zorg heeft vaak de vorm van symptoombestrijding, bijvoorbeeld bij pijn, dyspnoe (benauwdheid), delier, misselijkheid en braken. Ook bij optimale palliatieve zorg komen situaties voor waarbij symptoombestrijding niet voldoende werkt. Als in zo’n situatie het lijden van de patiënt hoog is, kan gekozen worden voor palliatieve sedatie. Bij palliatieve sedatie wordt het bewustzijn van de patiënt opzettelijk verlaagd, ofwel continu tot aan het overlijden, ofwel intermitterend. Verpleegkundigen kunnen in opdracht van de arts de bewustzijnsverlagende medicatie toedienen. Palliatieve sedatie heeft niet als doel om het leven van de patiënt te verkorten, en moet daarom niet verward worden met euthanasie.

Euthanasie

Bij euthanasie is het doel van de medische handeling het overlijden van een terminale patiënt, omdat er sprake is van uitzichtloos lijden. De patiënt moet hiervoor een wilsverklaring ondertekend hebben. Euthanasie is een taak voor de arts, verpleegkundigen mogen nooit euthanasie uitvoeren. Wel mag een verpleegkundige de voorbereidende handelingen treffen, zoals een infuus aanhangen.

Voltooid leven

Recent heeft het omstreden onderwerp ‘voltooid leven’ zijn intrede gedaan in de zorg in de laatste levensfase. Volgens overheidsplannen zouden mensen die hun leven als voltooid zien (maar waarbij er geen sprake is van ondraaglijk medisch lijden) de mogelijkheid moeten krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen. Een stervenshulpverlener zou hen hierbij moeten begeleiden. Het is nog onduidelijk of deze overheidsplannen werkelijkheid zullen worden en wat de rol van de verpleegkundige hierin zal zijn.

Advance care planning

Het bespreken en vastleggen van zorgwensen rondom de laatste levensfase wordt Advance Care Planning genoemd. In tegenstelling tot de gebruikelijke zorgplanning gaat het hier om beslissingen die genomen moeten worden in de toekomst, wanneer de patiënt wilsonbekwaam is door bijvoorbeeld dementie, of hij zijn wensen om een andere reden niet meer kan uiten. Advance Care Planning kan gaan om het opstellen van wilsverklaringen zoals een niet-reanimerenverklaring of een niet-hospitaliserenverklaring, maar ook om het hele proces van het bespreken van de wensen van de patiënt rondom de laatste levensfase.

Stervensfase

Bij patiënten met een chronische ziekte kan de gezondheid een aantal dagen vóór het overlijden sterk achteruit gaan. De stervensfase wordt vaak gemarkeerd door signalen die de naderende dood lijken aan te kondigen, zoals lijkvlekken, een reutelende ademhaling of de Cheyne-Stokes-ademhaling, en terminaal delier.

Uitgelicht congres

Nursing Experience: summer edition

ReeHorst

Nursing congres Oncologie in de thuiszorg

Van der Valk

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Het Pijn congres

ReeHorst

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst

Het Maag Darm Lever congres

De ReeHorst

Dag van de Wijkverpleging

ReeHorst

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Nursing Brein College