Laatste levensfase

De Verpleegkundige

Talent Charles: ‘Ga het gesprek aan over orgaandonatie, dat kan zoveel levens veranderen’

Dialyseverpleegkundige Charles André is heel bescheiden, schrijven zijn collega’s van het Laurentius Ziekenhuis in Roermond. ‘Maar het is de hoogste tijd dat duidelijk wordt op hoeveel manieren Charles zich inzet voor nierpatiënten.’

Sondevoeding, reutelen, sedatie, comfort: 4 veelvoorkomende dilemma’s in de stervensfase

Stoppen met sondevoeding of doorgaan, sedatie ophogen of niet… De zorg voor stervende patiënten kan lastige keuzes opwerpen. Als verpleegkundige help je patiënt en familie het doel voor ogen te houden: verlichten van ongemak. Deskundigen reageren op 4 herkenbare casussen uit de praktijk.

3 vragen over je (nieuwe) rechten op het gebied van arbeidsvoorwaarden

Een nieuwe EU-richtlijn geeft werknemers meer rechten op het gebied van arbeidsvoorwaarden. Wat betekent dat voor verpleegkundigen?

6 vragen over de nieuwe richtlijn Verslaglegging

Gebruik eenduidige taal, bespreek het zorgplan met de patiënt en betrek ook de naasten. Deze en andere aanbevelingen vind je in de nieuwe richtlijn over verpleegkundige verslaglegging.

Prinsjesdag 2022: ook komende jaren meer geld voor hogere zorgsalarissen

Extra geld voor hogere salarissen voor verpleegkundigen, meer aandacht voor preventie en 'pandemische paraatheid'. Dit zijn de belangrijkste punten uit de miljoenennota en de zorgbegroting 2023 voor verpleegkundigen.
Werk en cao
Verpleegkundige met cliënt en mantelzorger aan tafel

V&VN reageert op vragen zorgakkoord

Dat beroepsvereniging V&VN het Integraal Zorgakkoord (IZA) ondertekende riep veel vragen op bij Nursing-lezers. V&VN-voorzitter Bianca Buurman geeft uitleg.
Werk en cao

Aan de slag met zelfleiderschap: ‘Daag jezelf uit en kom in beweging’

In deze nieuwe aflevering van podcast Nursing Werkt vertelt arbeids- en organisatiepsycholoog Pauline van Dorssen op welke manier zorgmedewerkers hun zelfleiderschap kunnen versterken en hoe je als verpleegkundige in de drukte van alledag toch je eigen pad kunt bewandelen.

Stel: er komt een code zwart, hoe gaan we dan de zorg afschalen?

Stel: er ontstaat een code zwart op jouw afdeling, wat is dan het effect op jullie zorgverlening? Ic-verpleegkundige Marieken van der Grinten maakte een leidraad voor een afschaalplan van verpleegkundige handelingen. Haar advies: denk nu al na over de afwegingen die je tijdens een zorgcrisis moet maken.
De Verpleegkundige
Verpleegkundige trekt persoonlijke beschermende middelen aan

Bonden starten rechtszaak tegen ministerie voor long covidregeling

Vakbonden dagen het ministerie VWS voor de rechter om een schadevergoeding af te dwingen voor verpleegkundigen en andere zorgmedewerkers met long covid. Het ultimatum dat de vakbonden hadden gesteld is inmiddels verlopen.
EBP
EBP - evidence based practice

EBP | Kan een mentorprogramma beginnende verpleegkundigen binnenboord houden?

In de zorg moeten we alle zeilen bijzetten om beginnende verpleegkundigen aan boord te houden. Verpleegkundigen zochten uit of een mentorprogramma voor recent gediplomeerde verpleegkundigen leidt tot personeelsbehoud.

Over laatste levensfase

Palliatieve/terminale zorg

Bij palliatieve of terminale zorg is de zorg niet meer gericht op genezing, maar op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Vaak gaat het om bestrijding van symptomen zoals pijn, benauwdheid en delier, in sommige gevallen door palliatieve sedatie.

Lees meer

Onder zorg in de laatste levensfase valt de palliatieve/terminale zorg (eventueel in combinatie met palliatieve sedatie), maar ook euthanasie en advance care planning. In recente maatschappelijke discussies is het onderwerp ‘voltooid leven’ ook aan dit rijtje toegevoegd.

Palliatieve zorg en sedatie

Palliatieve zorg is zorg die gericht is op palliatie ofwel verzachting of verlichting, bij patiënten bij wie genezing niet meer mogelijk is. Dit kan thuis plaatsvinden, maar ook in een hospice, ziekenhuis of verpleeghuis. Palliatieve zorg heeft vaak de vorm van symptoombestrijding, bijvoorbeeld bij pijn, dyspnoe (benauwdheid), delier, misselijkheid en braken. Ook bij optimale palliatieve zorg komen situaties voor waarbij symptoombestrijding niet voldoende werkt. Als in zo’n situatie het lijden van de patiënt hoog is, kan gekozen worden voor palliatieve sedatie. Bij palliatieve sedatie wordt het bewustzijn van de patiënt opzettelijk verlaagd, ofwel continu tot aan het overlijden, ofwel intermitterend. Verpleegkundigen kunnen in opdracht van de arts de bewustzijnsverlagende medicatie toedienen. Palliatieve sedatie heeft niet als doel om het leven van de patiënt te verkorten, en moet daarom niet verward worden met euthanasie.

Euthanasie

Bij euthanasie is het doel van de medische handeling het overlijden van een terminale patiënt, omdat er sprake is van uitzichtloos lijden. De patiënt moet hiervoor een wilsverklaring ondertekend hebben. Euthanasie is een taak voor de arts, verpleegkundigen mogen nooit euthanasie uitvoeren. Wel mag een verpleegkundige de voorbereidende handelingen treffen, zoals een infuus aanhangen.

Voltooid leven

Recent heeft het omstreden onderwerp ‘voltooid leven’ zijn intrede gedaan in de zorg in de laatste levensfase. Volgens overheidsplannen zouden mensen die hun leven als voltooid zien (maar waarbij er geen sprake is van ondraaglijk medisch lijden) de mogelijkheid moeten krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen. Een stervenshulpverlener zou hen hierbij moeten begeleiden. Het is nog onduidelijk of deze overheidsplannen werkelijkheid zullen worden en wat de rol van de verpleegkundige hierin zal zijn.

Advance care planning

Het bespreken en vastleggen van zorgwensen rondom de laatste levensfase wordt Advance Care Planning genoemd. In tegenstelling tot de gebruikelijke zorgplanning gaat het hier om beslissingen die genomen moeten worden in de toekomst, wanneer de patiënt wilsonbekwaam is door bijvoorbeeld dementie, of hij zijn wensen om een andere reden niet meer kan uiten. Advance Care Planning kan gaan om het opstellen van wilsverklaringen zoals een niet-reanimerenverklaring of een niet-hospitaliserenverklaring, maar ook om het hele proces van het bespreken van de wensen van de patiënt rondom de laatste levensfase.

Stervensfase

Bij patiënten met een chronische ziekte kan de gezondheid een aantal dagen vóór het overlijden sterk achteruit gaan. De stervensfase wordt vaak gemarkeerd door signalen die de naderende dood lijken aan te kondigen, zoals lijkvlekken, een reutelende ademhaling of de Cheyne-Stokes-ademhaling, en terminaal delier.

Uitgelicht congres

Het Pijn congres

Van der Valk Hotel

Nursing Brein College

ReeHorst

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

ReeHorst

Zorg voor de oncologische cliënt in de wijk

ReeHorst

Nursing Experience 2022

1931 Congrescentrum

Beschermd: Werken met thuiswonende kwetsbare ouderen

Van der Valk Hotel

Werken met thuiswonende kwetsbare ouderen

Van der Valk Hotel

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Nursing Brein College

ReeHorst