Laatste levensfase

Wijkverpleging
Wetenschap

Wetenschap | Wijkteams positief over verpleegkundig leiderschapsprogramma

Wijkverpleegkundigen die deelnamen aan een programma voor verpleegkundig leiderschap in de wijk zijn enthousiast – zo ook hun teamleden.
De Verpleegkundige
Appel op boeken.

Gastblog Jelle: ‘Behandel verzorgenden en verpleegkundigen niet als kleuters’

De Tweede Kamer nam vorige week een initiatiefwet aan die meer zeggenschap eist voor zorgverleners. Een stap in de goeie richting, vindt Jelle Reijngoudt. Wel jammer dat er een wet voor nodig is.
Wondzorg
Wondconsulent Tier Braams

Expertblog wondzorg: ‘Peuter, pulk en poets!’

(Wijk)verpleegkundigen mogen meer pulken, peuteren en poetsen, stelt wondconsulent Tier Braams. Wat mag je wel, en wat niet?
Werk en cao

Reiskostenvergoeding gaat omhoog, wat betekent dit voor verpleegkundigen?

Vanaf 2023 kunnen werkgevers hun werknemers een hogere belastingvrije reiskostenvergoeding uitbetalen, kondigde het kabinet maandag aan. Wat betekent dit voor verpleegkundigen?
Sander de Hosson tijdens de Nursing Experience 2019. Foto: Ruben Eshuis

Nursing Experience summer edition: laatste kaarten

De zomereditie van de Nursing Experience op 30 juni en 1 juli in Ede, is bijna uitverkocht. Voor beide dagen zijn nog een paar kaarten beschikbaar. Wees er dus snel bij.
Patiëntveiligheid
blaasjes bij apenpokken of monkeypox

Apenpokken of monkeypox: dit moet je weten als verpleegkundige

Nursing beantwoordt verpleegvragen over apenpokken of monkeypox. Onder andere: welke beschermende middelen moet je gebruiken?
Coronavirus
Verpleegkundigen tijdens de eerste coronagolf in april 2020. Voor een spandoek met de tekst: 'Jullie zijn helden'. Foto: ANP

CNV: ‘Overheid aansprakelijk voor long covid bij verpleegkundigen’

Vakbond CNV stapt naar de rechter als de overheid zorgmedewerkers met long covid geen financiële compensatie biedt.
Wijkverpleging

3 vragen over de rol van wijkverpleging bij medicatie

Verpleegkundige Nienke Dijkstra promoveert binnenkort op de rol van wijkverpleging bij medicatie. Er zijn volgens haar nog veel uitdagingen op dit gebied, vooral bij ouderen: 'Mevrouw zei dat alles goed ging met de medicatie, maar ze had afgelopen jaar 370 pillen niet ingenomen.'
Bejegening
Twee bananen achter elkaar

Praten over seksuele gezondheid: nieuwe richtlijn wil drempel helpen verlagen

Met patiënten praten over seksualiteit: voor veel verpleegkundigen blijft het lastig. Hoe kun je de drempel verlagen en het gesprek over seksuele gezondheid gemakkelijker maken?
Ouderenzorg

4 veelvoorkomende mondproblemen bij ouderen

Voor veel kwetsbare ouderen is mondzorg een sluitpost. Ze moeten al zo vaak naar huisarts of ziekenhuis, ‘dus laat de tandarts maar even zitten’. Welke mondproblemen kunnen dan ontstaan en hoe herken je die als verpleegkundige?

Over laatste levensfase

Palliatieve/terminale zorg

Bij palliatieve of terminale zorg is de zorg niet meer gericht op genezing, maar op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Vaak gaat het om bestrijding van symptomen zoals pijn, benauwdheid en delier, in sommige gevallen door palliatieve sedatie.

Lees meer

Onder zorg in de laatste levensfase valt de palliatieve/terminale zorg (eventueel in combinatie met palliatieve sedatie), maar ook euthanasie en advance care planning. In recente maatschappelijke discussies is het onderwerp ‘voltooid leven’ ook aan dit rijtje toegevoegd.

Palliatieve zorg en sedatie

Palliatieve zorg is zorg die gericht is op palliatie ofwel verzachting of verlichting, bij patiënten bij wie genezing niet meer mogelijk is. Dit kan thuis plaatsvinden, maar ook in een hospice, ziekenhuis of verpleeghuis. Palliatieve zorg heeft vaak de vorm van symptoombestrijding, bijvoorbeeld bij pijn, dyspnoe (benauwdheid), delier, misselijkheid en braken. Ook bij optimale palliatieve zorg komen situaties voor waarbij symptoombestrijding niet voldoende werkt. Als in zo’n situatie het lijden van de patiënt hoog is, kan gekozen worden voor palliatieve sedatie. Bij palliatieve sedatie wordt het bewustzijn van de patiënt opzettelijk verlaagd, ofwel continu tot aan het overlijden, ofwel intermitterend. Verpleegkundigen kunnen in opdracht van de arts de bewustzijnsverlagende medicatie toedienen. Palliatieve sedatie heeft niet als doel om het leven van de patiënt te verkorten, en moet daarom niet verward worden met euthanasie.

Euthanasie

Bij euthanasie is het doel van de medische handeling het overlijden van een terminale patiënt, omdat er sprake is van uitzichtloos lijden. De patiënt moet hiervoor een wilsverklaring ondertekend hebben. Euthanasie is een taak voor de arts, verpleegkundigen mogen nooit euthanasie uitvoeren. Wel mag een verpleegkundige de voorbereidende handelingen treffen, zoals een infuus aanhangen.

Voltooid leven

Recent heeft het omstreden onderwerp ‘voltooid leven’ zijn intrede gedaan in de zorg in de laatste levensfase. Volgens overheidsplannen zouden mensen die hun leven als voltooid zien (maar waarbij er geen sprake is van ondraaglijk medisch lijden) de mogelijkheid moeten krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen. Een stervenshulpverlener zou hen hierbij moeten begeleiden. Het is nog onduidelijk of deze overheidsplannen werkelijkheid zullen worden en wat de rol van de verpleegkundige hierin zal zijn.

Advance care planning

Het bespreken en vastleggen van zorgwensen rondom de laatste levensfase wordt Advance Care Planning genoemd. In tegenstelling tot de gebruikelijke zorgplanning gaat het hier om beslissingen die genomen moeten worden in de toekomst, wanneer de patiënt wilsonbekwaam is door bijvoorbeeld dementie, of hij zijn wensen om een andere reden niet meer kan uiten. Advance Care Planning kan gaan om het opstellen van wilsverklaringen zoals een niet-reanimerenverklaring of een niet-hospitaliserenverklaring, maar ook om het hele proces van het bespreken van de wensen van de patiënt rondom de laatste levensfase.

Stervensfase

Bij patiënten met een chronische ziekte kan de gezondheid een aantal dagen vóór het overlijden sterk achteruit gaan. De stervensfase wordt vaak gemarkeerd door signalen die de naderende dood lijken aan te kondigen, zoals lijkvlekken, een reutelende ademhaling of de Cheyne-Stokes-ademhaling, en terminaal delier.

Uitgelicht congres

Beschermd: Werken met thuiswonende kwetsbare ouderen

Van der Valk Hotel

Werken met thuiswonende kwetsbare ouderen

Van der Valk Hotel

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Zorg voor de oncologische cliënt in de wijk

Landgoed Zonheuvel

Het Pijn congres

ReeHorst

Nursing Brein College

ReeHorst

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

ReeHorst

Nursing Experience: summer edition

ReeHorst

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst