Laatste levensfase

EBP
EBP - evidence based practice

EBP | Is 230 cc blaasvolume na postoperatieve mictie acceptabel of…

Een patiënt heeft na een operatie een urineresidu van 230 cc na mictie. Is dit acceptabel of meet je na een bepaalde tijd opnieuw?
De Verpleegkundige

Poll: kun jij je werk loslaten op vakantie?

Om bij te tanken op vakantie moet je wel je werk los kunnen laten. Lukt jou dat? Laat het weten in de Nursing poll.

Zomereditie Nursing Experience vandaag van start

De Nursing Experience is vandaag van start gegaan. Het event, dat deze keer in de zomer plaatsvindt, blijft een publiekstrekker: voor deze editie reizen ruim 2500 verpleegkundigen naar De ReeHorst in Ede.
Organisatie van zorg

Nieuwe richtlijn moet verslaglegging en overdracht verbeteren

De nieuwe richtlijn Verpleegkundige en Verzorgende Verslaglegging geeft aanbevelingen voor de verslaglegging in het individuele zorgdossier van de cliënt en voor de overdracht.
Wondzorg
Verpleegkundig specialist Henri Post

Expertblog wondzorg: zo doe je een anamnese via ALTIS

Een veel gebruikte methode voor de anamnese bij een patiënt met een complexe wond is ALTIS. Maar hoe werkt dit ook alweer? Verpleegkundig specialist Henri Post frist je kennis op.
Coronavirus

Vakbonden ‘verbijsterd’ over brief minister verpleegkundigen met long covid

Vakbonden FNV en NU'91 zijn 'verbijsterd' dat minister Helder in haar brief aan de Kamer met geen woord rept over een financiële tegemoetkoming voor verpleegkundigen met long covid en dat ze het vervolg van deze kwestie over de zomer tilt.
Coronavirus
Verpleegkundigen in het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht hijsen zich in beschermende kleding, in december 2021. Foto: ANP

Zorg bereidt zich voor op nieuwe coronagolf

Hoe bereiden we ons zo goed mogelijk voor op een nieuwe coronagolf? Daar deed een expertteam met onder andere verpleegkundigen onderzoek naar. V&VN-voorzitter Bianca Buurman bespreekt de belangrijkste aanbevelingen voor verpleegkundigen.
Wijkverpleging

Margot Verkuylen: ‘Wijkverpleegkundige moet met andere disciplines de kroeg in’

Specialist ouderengeneeskunde Margot Verkuylen pleit voor meer samenwerking in de wijk. Dat is een van de belangrijkste stappen naar betere zorg voor kwetsbare ouderen die steeds langer thuis moeten wonen. Ze pleit ook voor leiderschap: 'De tijd dat de arts het beleid bepaalt en de wijkverpleegkundige zwijgzaam volgt, zou voorbij moeten zijn'

Dagdienst start halfuur eerder: ‘Overzicht bij de verpleegkundige en rust voor…

Op de afdeling traumageriatrie in het St. Antonius in Utrecht lost de dagdienst de nachtdienst sinds kort om 7.00 uur af in plaats van om 7.30 uur. Wat was de reden hiervoor en wat zijn de voordelen? We bespraken het met initiatiefnemers Jelle van Schaik en Matthias van Leeuwen.
De Verpleegkundige

Verpleegkundige Adrz draagt weer mondkapje: ‘We weten hoe hard het kan…

Personeel van ziekenhuis Adrz, met locaties in Goes, Vlissingen en Zierikzee, draagt sinds 20 juni weer mondkapjes. Vicevoorzitter van de VAR Monique Drees – Greeve geeft uitleg.

Over laatste levensfase

Palliatieve/terminale zorg

Bij palliatieve of terminale zorg is de zorg niet meer gericht op genezing, maar op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Vaak gaat het om bestrijding van symptomen zoals pijn, benauwdheid en delier, in sommige gevallen door palliatieve sedatie.

Lees meer

Onder zorg in de laatste levensfase valt de palliatieve/terminale zorg (eventueel in combinatie met palliatieve sedatie), maar ook euthanasie en advance care planning. In recente maatschappelijke discussies is het onderwerp ‘voltooid leven’ ook aan dit rijtje toegevoegd.

Palliatieve zorg en sedatie

Palliatieve zorg is zorg die gericht is op palliatie ofwel verzachting of verlichting, bij patiënten bij wie genezing niet meer mogelijk is. Dit kan thuis plaatsvinden, maar ook in een hospice, ziekenhuis of verpleeghuis. Palliatieve zorg heeft vaak de vorm van symptoombestrijding, bijvoorbeeld bij pijn, dyspnoe (benauwdheid), delier, misselijkheid en braken. Ook bij optimale palliatieve zorg komen situaties voor waarbij symptoombestrijding niet voldoende werkt. Als in zo’n situatie het lijden van de patiënt hoog is, kan gekozen worden voor palliatieve sedatie. Bij palliatieve sedatie wordt het bewustzijn van de patiënt opzettelijk verlaagd, ofwel continu tot aan het overlijden, ofwel intermitterend. Verpleegkundigen kunnen in opdracht van de arts de bewustzijnsverlagende medicatie toedienen. Palliatieve sedatie heeft niet als doel om het leven van de patiënt te verkorten, en moet daarom niet verward worden met euthanasie.

Euthanasie

Bij euthanasie is het doel van de medische handeling het overlijden van een terminale patiënt, omdat er sprake is van uitzichtloos lijden. De patiënt moet hiervoor een wilsverklaring ondertekend hebben. Euthanasie is een taak voor de arts, verpleegkundigen mogen nooit euthanasie uitvoeren. Wel mag een verpleegkundige de voorbereidende handelingen treffen, zoals een infuus aanhangen.

Voltooid leven

Recent heeft het omstreden onderwerp ‘voltooid leven’ zijn intrede gedaan in de zorg in de laatste levensfase. Volgens overheidsplannen zouden mensen die hun leven als voltooid zien (maar waarbij er geen sprake is van ondraaglijk medisch lijden) de mogelijkheid moeten krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen. Een stervenshulpverlener zou hen hierbij moeten begeleiden. Het is nog onduidelijk of deze overheidsplannen werkelijkheid zullen worden en wat de rol van de verpleegkundige hierin zal zijn.

Advance care planning

Het bespreken en vastleggen van zorgwensen rondom de laatste levensfase wordt Advance Care Planning genoemd. In tegenstelling tot de gebruikelijke zorgplanning gaat het hier om beslissingen die genomen moeten worden in de toekomst, wanneer de patiënt wilsonbekwaam is door bijvoorbeeld dementie, of hij zijn wensen om een andere reden niet meer kan uiten. Advance Care Planning kan gaan om het opstellen van wilsverklaringen zoals een niet-reanimerenverklaring of een niet-hospitaliserenverklaring, maar ook om het hele proces van het bespreken van de wensen van de patiënt rondom de laatste levensfase.

Stervensfase

Bij patiënten met een chronische ziekte kan de gezondheid een aantal dagen vóór het overlijden sterk achteruit gaan. De stervensfase wordt vaak gemarkeerd door signalen die de naderende dood lijken aan te kondigen, zoals lijkvlekken, een reutelende ademhaling of de Cheyne-Stokes-ademhaling, en terminaal delier.

Uitgelicht congres

Nursing Experience 2022

1931 Congrescentrum

Beschermd: Werken met thuiswonende kwetsbare ouderen

Van der Valk Hotel

Werken met thuiswonende kwetsbare ouderen

Van der Valk Hotel

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Zorg voor de oncologische cliënt in de wijk

Landgoed Zonheuvel

Het Pijn congres

ReeHorst

Nursing Brein College

ReeHorst

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

ReeHorst