Laatste levensfase

Iris Visser.

Student Corner: ‘Verpleegkundigen pakken decubitus aan als het al zichtbaar is’

Hoe je decubitus moet aanpakken, weten verpleegkundigen meestal wel. Preventie is echter een ander verhaal. Hoe kun je dit structureel verbeteren? Iris Visser onderzocht het op een afdeling oncologie/hematologie.

Talent Isabelle: ‘In de terminale fase aanspreekpunt kunnen zijn is heel…

Isabella Boes (23) is wijkverpleegkundige bij Verian thuiszorg in team Nijmegen-Noord. Collega Debbie vindt het heel bijzonder dat een verpleegkundige van haar leeftijd al zoveel verantwoordelijkheid kan nemen. ‘Isabella is een kei en altijd heel geduldig voor de cliënten.’
E-health

Smart glasses en andere slimme brillen: dit kunnen we ermee in…

Slimme brillen: je leest er steeds vaker over. Ze zijn handig om collega’s mee te laten kijken naar een wond, of voor scholing. Maar kun je er nog meer mee? En welk soort brillen is geschikt voor welke toepassing?

Het Nursing-magazine van december is uit: lees de artikelen online

Vandaag verschijnt het Nursing-magazine van december 2021. Met daarin onder meer: hele families in de zorg aan het kerstdiner en tips voor infuusprikken bij moeilijke patiënten. De toetsartikelen gaan over levercirrose en statines.
Coronavirus

Meer duidelijk over boosterprik voor zzp’ers in de zorg

Van wie en wanneer krijg je als zzp’er in de zorg de uitnodiging voor je boostervaccinatie? Hierover werd onlangs meer duidelijk.
Medicatie

‘Jij ziet de dagelijkse effecten van medicatiegebruik’

Het brein is kwetsbaar. Een val, hersenbloeding of hersentumor kan leiden tot de diagnose niet aangeboren hersenletsel (NAH). Maar het brein is veerkrachtiger en verrassender dan we denken. Dat ziet klinisch neuropsycholoog en hersenonderzoeker Margriet Sitskoorn elke dag.

De zorgfamilie van Saskia: ‘Zorgen zit ons allemaal in het bloed´

Verpleegkundige Saskia Gaasbeek viert kerst met haar man Gordon (kinderarts) en hun drie dochters, alledrie verpleegkundige of studerend daarvoor: ‘Je zou bijna denken dat er geen ander beroep bestaat.’

De zorgfamilie van Petra: ‘Ook tijdens het kerstdiner gaat het gesprek…

Verpleegkundige in de wijk Petra Smelik viert kerst met haar 2 zussen die ook verpleegkundige zijn en haar moeder, oud-verpleegkundige Ali. Daarnaast schuiven ook haar kinderen en wat neven en nichten aan: allemaal werkzaam in de zorg.

De zorgfamilie van Lisanne: ‘Mijn moeder vindt onze verhalen niet heftig,…

Lisanne van den Nouland is spoedeisendehulpverpleegkundige en viert kerst met haar familieleden, die bijna allemaal ook in de zorg zitten. ‘Mijn vader kom ik regelmatig tegen op het werk.’

Over laatste levensfase

Palliatieve/terminale zorg

Bij palliatieve of terminale zorg is de zorg niet meer gericht op genezing, maar op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Vaak gaat het om bestrijding van symptomen zoals pijn, benauwdheid en delier, in sommige gevallen door palliatieve sedatie.

Lees meer

Onder zorg in de laatste levensfase valt de palliatieve/terminale zorg (eventueel in combinatie met palliatieve sedatie), maar ook euthanasie en advance care planning. In recente maatschappelijke discussies is het onderwerp ‘voltooid leven’ ook aan dit rijtje toegevoegd.

Palliatieve zorg en sedatie

Palliatieve zorg is zorg die gericht is op palliatie ofwel verzachting of verlichting, bij patiënten bij wie genezing niet meer mogelijk is. Dit kan thuis plaatsvinden, maar ook in een hospice, ziekenhuis of verpleeghuis. Palliatieve zorg heeft vaak de vorm van symptoombestrijding, bijvoorbeeld bij pijn, dyspnoe (benauwdheid), delier, misselijkheid en braken. Ook bij optimale palliatieve zorg komen situaties voor waarbij symptoombestrijding niet voldoende werkt. Als in zo’n situatie het lijden van de patiënt hoog is, kan gekozen worden voor palliatieve sedatie. Bij palliatieve sedatie wordt het bewustzijn van de patiënt opzettelijk verlaagd, ofwel continu tot aan het overlijden, ofwel intermitterend. Verpleegkundigen kunnen in opdracht van de arts de bewustzijnsverlagende medicatie toedienen. Palliatieve sedatie heeft niet als doel om het leven van de patiënt te verkorten, en moet daarom niet verward worden met euthanasie.

Euthanasie

Bij euthanasie is het doel van de medische handeling het overlijden van een terminale patiënt, omdat er sprake is van uitzichtloos lijden. De patiënt moet hiervoor een wilsverklaring ondertekend hebben. Euthanasie is een taak voor de arts, verpleegkundigen mogen nooit euthanasie uitvoeren. Wel mag een verpleegkundige de voorbereidende handelingen treffen, zoals een infuus aanhangen.

Voltooid leven

Recent heeft het omstreden onderwerp ‘voltooid leven’ zijn intrede gedaan in de zorg in de laatste levensfase. Volgens overheidsplannen zouden mensen die hun leven als voltooid zien (maar waarbij er geen sprake is van ondraaglijk medisch lijden) de mogelijkheid moeten krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen. Een stervenshulpverlener zou hen hierbij moeten begeleiden. Het is nog onduidelijk of deze overheidsplannen werkelijkheid zullen worden en wat de rol van de verpleegkundige hierin zal zijn.

Advance care planning

Het bespreken en vastleggen van zorgwensen rondom de laatste levensfase wordt Advance Care Planning genoemd. In tegenstelling tot de gebruikelijke zorgplanning gaat het hier om beslissingen die genomen moeten worden in de toekomst, wanneer de patiënt wilsonbekwaam is door bijvoorbeeld dementie, of hij zijn wensen om een andere reden niet meer kan uiten. Advance Care Planning kan gaan om het opstellen van wilsverklaringen zoals een niet-reanimerenverklaring of een niet-hospitaliserenverklaring, maar ook om het hele proces van het bespreken van de wensen van de patiënt rondom de laatste levensfase.

Stervensfase

Bij patiënten met een chronische ziekte kan de gezondheid een aantal dagen vóór het overlijden sterk achteruit gaan. De stervensfase wordt vaak gemarkeerd door signalen die de naderende dood lijken aan te kondigen, zoals lijkvlekken, een reutelende ademhaling of de Cheyne-Stokes-ademhaling, en terminaal delier.

Uitgelicht congres

Nursing Experience: summer edition

ReeHorst

Nursing congres Oncologie in de thuiszorg

Van der Valk

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Het Pijn congres

ReeHorst

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst

Het Maag Darm Lever congres

De ReeHorst

Dag van de Wijkverpleging

ReeHorst

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Nursing Brein College