Laatste levensfase

Verpleegkundige kijkt zorgelijk uit het raam van een patiëntenkamer.

Ervaringen van een verslaafde verpleegkundige: ‘Ik ben blij dat mijn verslaving…

Verpleegkundige en anesthesiemedewerker Tom werd op staande voet ontslagen. Zijn werkgever ontdekte dat hij ampullen fentanyl stal voor zijn verslaving, en meldde het bij de Inspectie. Dit is Toms verhaal.
Bejegening
Verpleegkundigen pauzeren samen in koffiekamer

Verpleegkundige: ‘Patiënt aanspreken op ongewenst gedrag kan beter’

Patiënten in het ziekenhuis en hun bezoekers worden regelmatig niet erop aangesproken wanneer ze agressief zijn of ongewenst gedrag vertonen.
Werk en cao
Geld aan een waslijn.

Gastblog Arie: ‘Elke zorgverlener verdient de bonus van 500 euro’

Ic-verpleegkundige Arie Barendrecht vindt het van weinig respect getuigen dat het demissionair kabinet de tweede zorgbonus niet aan alle zorgverleners wil geven.
Medicatie

Ook tijdelijke stop Janssen-vaccin, verpleegkundigen teleurgesteld

Vaccin-ontwikkelaar Janssen heeft Nederland, net als andere Europese landen, verzocht om de geleverde Janssen-vaccins nog niet in te zetten.
Werk en cao
roze spaarvarken met munten

De tweede zorgbonus: dit vinden verpleegkundigen

Wie moet de tweede zorgbonus krijgen, en hoe hoog moet die zijn: dat besprak de Tweede Kamer afgelopen donderdag. Dit vinden Nursing-lezers van de plannen voor de bonus.
Werk en cao
potje geld met een plantje erin

Poll: wie moet de tweede zorgbonus krijgen?

500 euro voor bepaalde zorgmedewerkers of rond de 200 euro voor alle zorgmedewerkers: wie moet volgens jou de tweede zorgbonus krijgen? Stem op de poll.
Werk en cao

Bijna 7000 meldingen over gemiste zorgbonus

In twee maanden tijd kwamen ruim 7000 reacties op de enquête van Zorgbonusgemist.nl, die de klachten rond de beloofde zorgbonus in kaart brengt. Hoe nu verder? We vroegen het initiatiefnemer Lex Tabak.

Het hoort bij het ouder worden, en 8 andere fabels over…

Over incontinentie doen nog altijd heel wat fabeltjes de ronde, zowel onder patiënten als onder verpleegkundigen. Dat zit de kwaliteit van zorg onbedoeld in de weg. Een aantal misvattingen op een rij.
Medicatie
Marokkaanse theepot en Marokkaanse koekjes

Ramadan: zo kunnen patiënten diabetesmedicatie aanpassen

Hoe kunnen patiënten met diabetes hun medicatie aanpassen tijdens de ramadan? De Nederlandse Diabetesfederatie geeft adviezen over orale medicatie en insuline.
Medicatie

Minister: ‘Versneld extra vaccins voor verpleegkundigen in ziekenhuizen’

Verpleegkundigen en ander ziekenhuispersoneel dat direct in contact staat met patiënten krijgen op korte termijn extra vaccins, schrijven ministers.

Over laatste levensfase

Palliatieve/terminale zorg

Bij palliatieve of terminale zorg is de zorg niet meer gericht op genezing, maar op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Vaak gaat het om bestrijding van symptomen zoals pijn, benauwdheid en delier, in sommige gevallen door palliatieve sedatie.

Lees meer

Onder zorg in de laatste levensfase valt de palliatieve/terminale zorg (eventueel in combinatie met palliatieve sedatie), maar ook euthanasie en advance care planning. In recente maatschappelijke discussies is het onderwerp ‘voltooid leven’ ook aan dit rijtje toegevoegd.

Palliatieve zorg en sedatie

Palliatieve zorg is zorg die gericht is op palliatie ofwel verzachting of verlichting, bij patiënten bij wie genezing niet meer mogelijk is. Dit kan thuis plaatsvinden, maar ook in een hospice, ziekenhuis of verpleeghuis. Palliatieve zorg heeft vaak de vorm van symptoombestrijding, bijvoorbeeld bij pijn, dyspnoe (benauwdheid), delier, misselijkheid en braken. Ook bij optimale palliatieve zorg komen situaties voor waarbij symptoombestrijding niet voldoende werkt. Als in zo’n situatie het lijden van de patiënt hoog is, kan gekozen worden voor palliatieve sedatie. Bij palliatieve sedatie wordt het bewustzijn van de patiënt opzettelijk verlaagd, ofwel continu tot aan het overlijden, ofwel intermitterend. Verpleegkundigen kunnen in opdracht van de arts de bewustzijnsverlagende medicatie toedienen. Palliatieve sedatie heeft niet als doel om het leven van de patiënt te verkorten, en moet daarom niet verward worden met euthanasie.

Euthanasie

Bij euthanasie is het doel van de medische handeling het overlijden van een terminale patiënt, omdat er sprake is van uitzichtloos lijden. De patiënt moet hiervoor een wilsverklaring ondertekend hebben. Euthanasie is een taak voor de arts, verpleegkundigen mogen nooit euthanasie uitvoeren. Wel mag een verpleegkundige de voorbereidende handelingen treffen, zoals een infuus aanhangen.

Voltooid leven

Recent heeft het omstreden onderwerp ‘voltooid leven’ zijn intrede gedaan in de zorg in de laatste levensfase. Volgens overheidsplannen zouden mensen die hun leven als voltooid zien (maar waarbij er geen sprake is van ondraaglijk medisch lijden) de mogelijkheid moeten krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen. Een stervenshulpverlener zou hen hierbij moeten begeleiden. Het is nog onduidelijk of deze overheidsplannen werkelijkheid zullen worden en wat de rol van de verpleegkundige hierin zal zijn.

Advance care planning

Het bespreken en vastleggen van zorgwensen rondom de laatste levensfase wordt Advance Care Planning genoemd. In tegenstelling tot de gebruikelijke zorgplanning gaat het hier om beslissingen die genomen moeten worden in de toekomst, wanneer de patiënt wilsonbekwaam is door bijvoorbeeld dementie, of hij zijn wensen om een andere reden niet meer kan uiten. Advance Care Planning kan gaan om het opstellen van wilsverklaringen zoals een niet-reanimerenverklaring of een niet-hospitaliserenverklaring, maar ook om het hele proces van het bespreken van de wensen van de patiënt rondom de laatste levensfase.

Stervensfase

Bij patiënten met een chronische ziekte kan de gezondheid een aantal dagen vóór het overlijden sterk achteruit gaan. De stervensfase wordt vaak gemarkeerd door signalen die de naderende dood lijken aan te kondigen, zoals lijkvlekken, een reutelende ademhaling of de Cheyne-Stokes-ademhaling, en terminaal delier.

Uitgelicht congres

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Het Dementie congres

Beveiligd: Niet-aangeboren hersenletsel

Het Maag Darm Lever congres

ReeHorst

Het Pijn congres

ReeHorst

Congres Kleinschalig Zorgen

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Dag van de Verzorgende

Topsprekers over Kwetsbare Ouderen

ReeHorst

Nursing Festival

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst

Nursing Experience

ReeHorst

Het Dementie congres

ReeHorst

Nursing Brein College

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Dag van de Wijkverpleging

ReeHorst

Congres Kleinschalig Zorgen

Topsprekers over Kwetsbare Ouderen