Laatste levensfase

Laatste levensfase
0laatstemoment.jpg

Maatschappelijke steun voor euthanasiewet is groot

Een groot deel van de Nederlandse bevolking steunt de mogelijkheden voor euthanasie.
Laatste levensfase
AdobeStock_97206340.jpg

Meeste verpleegkundigen horen doodswens

In bijna de helft van de gevallen vraagt de patiënt of bewoner de zorgverlener om hulp hierbij.
Laatste levensfase
palliatief.jpg

Canon Palliatieve Zorg gelanceerd

De Canon is een historisch overzicht over de palliatieve zorg in Nederland.
Laatste levensfase
dead-rose-1546947-639x470.jpg

Verpleegkundigen, draai niet om dood heen

'Ik zou verpleegkundigen en artsen willen aansporen eerlijk tegen een patiënt te zeggen: 'U zult doodgaan."'
Laatste levensfase
Nabestaanden ervaren ook minder hevige rouw wanneer de patiënt thuis gestorven is.

Geen toename pijn bij thuis sterven patiënt

Nabestaanden ervaren ook minder hevige rouw wanneer de patiënt thuis gestorven is.
Laatste levensfase
Oud-verpleegkundige pleegt euthanasie om voltooid leven

Oud-verpleegkundige pleegt euthanasie om voltooid leven

De vrouw werkte in de palliatieve zorg met ouderen en wist: ze wilde nooit zo oud worden.
Laatste levensfase
4 maatregelen voor gepaste zorg bij levenseinde

4 maatregelen voor gepaste zorg bij levenseinde

Verpleegkundigen moeten bij een patiënt in de laatste levensfase in scenario's denken en de mogelijke uitkomsten bespreken.
Laatste levensfase

Home Film toont wereld achter palliatieve zorg

De nieuwe film Gewoon dood, gemaakt in opdracht van de Second Chance Foundation, laat zien wat er allemaal bij komt kijken als een patiënt ongeneeslijk ziek is en thuis wil overlijden.
Laatste levensfase
398_euthanasie_killroyproductions_nationalebeeldbank

Verpleegkundigen willen extra scholing palliatieve zorg

Driekwart van de verpleegkundigen en verzorgenden heeft behoefte aan extra scholing over palliatieve zorg.
Laatste levensfase

Behandeldoelen genezing en palliatieve zorg kunnen samengaan

In de laatste levensdagen kunnen de behandeldoelen 'genezing' en 'palliatie' naast elkaar bestaan. Dat blijkt uit een publicatie van onderzoekers van het NIVEL en VUmc in het British Journal of General Practice.

Over laatste levensfase

Palliatieve/terminale zorg

Bij palliatieve of terminale zorg is de zorg niet meer gericht op genezing, maar op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Vaak gaat het om bestrijding van symptomen zoals pijn, benauwdheid en delier, in sommige gevallen door palliatieve sedatie.

Lees meer

Onder zorg in de laatste levensfase valt de palliatieve/terminale zorg (eventueel in combinatie met palliatieve sedatie), maar ook euthanasie en advance care planning. In recente maatschappelijke discussies is het onderwerp ‘voltooid leven’ ook aan dit rijtje toegevoegd.

Palliatieve zorg en sedatie

Palliatieve zorg is zorg die gericht is op palliatie ofwel verzachting of verlichting, bij patiënten bij wie genezing niet meer mogelijk is. Dit kan thuis plaatsvinden, maar ook in een hospice, ziekenhuis of verpleeghuis. Palliatieve zorg heeft vaak de vorm van symptoombestrijding, bijvoorbeeld bij pijn, dyspnoe (benauwdheid), delier, misselijkheid en braken. Ook bij optimale palliatieve zorg komen situaties voor waarbij symptoombestrijding niet voldoende werkt. Als in zo’n situatie het lijden van de patiënt hoog is, kan gekozen worden voor palliatieve sedatie. Bij palliatieve sedatie wordt het bewustzijn van de patiënt opzettelijk verlaagd, ofwel continu tot aan het overlijden, ofwel intermitterend. Verpleegkundigen kunnen in opdracht van de arts de bewustzijnsverlagende medicatie toedienen. Palliatieve sedatie heeft niet als doel om het leven van de patiënt te verkorten, en moet daarom niet verward worden met euthanasie.

Euthanasie

Bij euthanasie is het doel van de medische handeling het overlijden van een terminale patiënt, omdat er sprake is van uitzichtloos lijden. De patiënt moet hiervoor een wilsverklaring ondertekend hebben. Euthanasie is een taak voor de arts, verpleegkundigen mogen nooit euthanasie uitvoeren. Wel mag een verpleegkundige de voorbereidende handelingen treffen, zoals een infuus aanhangen.

Voltooid leven

Recent heeft het omstreden onderwerp ‘voltooid leven’ zijn intrede gedaan in de zorg in de laatste levensfase. Volgens overheidsplannen zouden mensen die hun leven als voltooid zien (maar waarbij er geen sprake is van ondraaglijk medisch lijden) de mogelijkheid moeten krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen. Een stervenshulpverlener zou hen hierbij moeten begeleiden. Het is nog onduidelijk of deze overheidsplannen werkelijkheid zullen worden en wat de rol van de verpleegkundige hierin zal zijn.

Advance care planning

Het bespreken en vastleggen van zorgwensen rondom de laatste levensfase wordt Advance Care Planning genoemd. In tegenstelling tot de gebruikelijke zorgplanning gaat het hier om beslissingen die genomen moeten worden in de toekomst, wanneer de patiënt wilsonbekwaam is door bijvoorbeeld dementie, of hij zijn wensen om een andere reden niet meer kan uiten. Advance Care Planning kan gaan om het opstellen van wilsverklaringen zoals een niet-reanimerenverklaring of een niet-hospitaliserenverklaring, maar ook om het hele proces van het bespreken van de wensen van de patiënt rondom de laatste levensfase.

Stervensfase

Bij patiënten met een chronische ziekte kan de gezondheid een aantal dagen vóór het overlijden sterk achteruit gaan. De stervensfase wordt vaak gemarkeerd door signalen die de naderende dood lijken aan te kondigen, zoals lijkvlekken, een reutelende ademhaling of de Cheyne-Stokes-ademhaling, en terminaal delier.

Uitgelicht congres

Nursing Brein College

Dag van de Wijkverpleging

Topsprekers over Kwetsbare Ouderen

Nursing Congres Oncologie in de thuiszorg

Werken met Thuiswonende Kwetsbare Ouderen

Dag van de Medicatieveiligheid

Hét Dementie congres

Het Maag Darm Lever congres

ReeHorst

Het Pijn congres

ReeHorst

Congres Kleinschalig zorgen

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Dag van de Verzorgende

Nursing Festival

Nursing Experience