Medicatie

Medicatie

9 veel gestelde vragen over vaccineren

Vaccinatie fascineert. In deze coronatijd uiteraard meer dan ooit, maar ook de jaarlijkse griepprik is altijd onderwerp van fikse discussies. In dit artikel 9 vragen en antwoorden over het immuunsysteem en de rol die vaccinatie speelt bij preventie.
Medicatie
Medicijnquiz pijnmedicatie

De basis van pijn deel 3: Hoe behandel je pijn?

Een goede pijnbehandeling valt of staat met kennis en kunde. Hoe behandel je pijn? Deel 3 van de serie De basis van pijn.
Medicatie
Medicijnquiz pijnmedicatie

De basis van pijn deel 2: hoe breng je pijn in…

Pijnbestrijding, we kunnen er niet genoeg aandacht voor hebben. Een betere pijnbehandeling valt of staat met kennis en kunde. Pijndeskundige Marion Giesberts zet de belangrijkste must-knows op een rij. Deel 2: pijn meten.
Medicatie
Medicijnquiz pijnmedicatie

De basis van pijn deel 1: wat is pijn en hoe…

Pijnbestrijding, we kunnen er niet genoeg aandacht voor hebben. Een betere pijnbehandeling valt of staat met kennis en kunde. Pijndeskundige Marion Giesberts zet de belangrijkste must-knows op een rij. Deel 1: het ontstaan van pijn.
Medicatie

Bezorgdheid over tekort aan palliatieve geneesmiddelen in de wijk

Huisartsen en apothekers zijn bezorgd over de beschikbaarheid van sedatiemiddelen en geneesmiddelen rond chronische aandoeningen.
Laatste levensfase

Wetenschap: Verpleegkundigen ervaren morele dilemma’s bij palliatieve sedatie

Verpleegkundigen vinden dat ze met palliatieve sedatie niet altijd in het belang van de patiënt (kunnen) handelen. Ze zijn het niet altijd eens met de beslissing van de arts om de sedatie te starten of juist uit te stellen, en kunnen zich daarin machteloos en onder druk gezet voelen.
haloperidol

Nursing Challenge: haloperidol (‘haldol’)

Mensen met dementie, wanen, psychoses, of een delier krijgen vaak haloperidol voorgeschreven. Maar ook als anti-emeticum in de palliatieve fase is het een vaak gebruikt middel.
Medicatie
1pillen.jpg

Gebruik fentanyl en oxycodon toegenomen

Hoe kan dit gebruik zo toegenomen zijn?
Medicatie
1TirzaWillems.jpg

Gastblog: ‘Komt u mijn man doodmaken?’

VTT'er Tirza komt een morfinepomp aansluiten. De echtgenote geeft haar geen hand want haar mans leven staat op het spel.
Medicatie
1.jpg

‘Onderneem actie bij een pijnscore van 4 of hoger’

Ook bij patiënten met kanker moet een afkappunt van ≥4 worden gehanteerd bij het gebruik van de 11-punts NRS-schaal.

Over medicatie

Geneesmiddelen

Zorg voor medicatie: uitzetten, klaarzetten, aanreiken of toedienen van medicijnen.

Lees meer

De arts schrijft medicijnen voor, op basis van indicatie, rekening houdende met contra-indicaties en mogelijke interacties. Als de patiënt de medicatie niet zelf kan beheren, is de verpleegkundige verantwoordelijk voor het aanreiken, toedienen, uitzetten, klaarzetten en beheren van medicijnen.

Medicatieveiligheid

Medicatieveiligheid gaat over alle activiteiten die zijn gericht op juiste voorschrijving, aflevering en gebruik van geneesmiddelen. Met als doel dat
– de juiste cliënt
– het juiste medicijn
– op de juiste tijd
– in de juiste hoeveelheid en dosering
– en op de juiste wijze krijgt toegediend

Medicatiefout

Een medicatiefout is elke fout in het proces van voorschrijven, ter hand stellen/afleveren, opslag/beheer, gereedmaken, toedienen/registreren en evalueren, ongeacht of er schade is opgetreden.
Veelvoorkomende oorzaken:
– Geen duidelijke toedienlijst: niet weten wat te moeten geven.
– Zelf maken van een medicijnlijstje: de gegevens zijn niet goed overgenomen.
– Storingen tijdens het werken met medicatie: onvoldoende aandacht bij de voorbereidingen en het toedienen van de medicijnen.
– Geen duidelijke afspraken in het zorgleefplan: voor de toediener is niet duidelijk waar hij/zij verantwoordelijk voor is.
– Geen goede toedienregistratie: er is niet afgetekend, dus is het niet duidelijk of de cliënt medicatie heeft gekregen.
– De instructie is niet duidelijk: toediener weet niet waarop te letten.
– Geen kennisgenomen van de bijsluiter: toediener weet niet wat hij/zij geeft.
– Geen volledig ingevuld uitvoeringsverzoek bij injecties: er zijn onvoldoende gegevens om verantwoord te handelen.

Bijwerkingen en interactie

Omdat de werkzame stoffen van een geneesmiddel door het hele lichaam zitten, kan er ook een ongewenste lichamelijke reactie op een niet beoogde plek optreden. Veel voorkomende bijwerkingen zijn duizeligheid, hoofdpijn en maag- en darmklachten, zoals diarree en buikpijn. Ook kan iemand allergisch of overgevoelig zijn voor geneesmiddelen, wat zich kan uiten in jeuk, huiduitslag of benauwdheid.

Bij gelijktijdig gebruik van meerdere medicijnen kunnen deze elkaars werking positief of negatief beïnvloeden (interactie). Dit kan ook gebeuren tussen recept-medicijnen en zelfzorgmedicijnen en tussen zelfzorgmedicijnen onderling. Ook interactie met voedsel of dranken is mogelijk, zoals alcohol, melk of grapefruitsap. Een probleem – vooral bij ouderen – is polyfarmacie: het gebruik van meerdere medicijnen.

Afhankelijkheid en verslaving

Volgens de DSM-IV TR2 is afhankelijkheid of misbruik van een middel een patroon van onaangepast gebruik van een middel dat significante beperkingen of lijden veroorzaakt. Zoals: het middel wordt langer – of in hogere dosering – gebruikt dan gepland. Soms treden ook  fysiologische verschijnselen op, zoals tolerantie: de patiënt heeft steeds meer nodig om hetzelfde effect te bereiken. Er kan ook sprake zijn van selectieve tolerantie, bijvoorbeeld: na enkele dagen opioïdgebruik blijft het pijnstillend effect en verdwijnt de misselijkheid. Bij gebruik van een middel dat alleen gericht is op vermindering van een gezondheidsprobleem, zoals pijn, is geen sprake van verslaving. Wel kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. Dit betekent dat bij plotseling staken van het middel lichamelijke ontwenningsverschijnselen zijn te verwachten..

Oplaaddosis, insluipen, uitsluipen

Bij een medicamenteuze behandeling moet de gewenste concentratie van het geneesmiddel zo snel mogelijk de bloedbaan bereiken. Soms is daarvoor een hogere aanvangsdosering (oplaaddosis) nodig (zoals bij digoxine, en anticoagulantia, zoals acenocoumarol, fenprocoumon, warfarine).

Insluipen is het geleidelijk verhogen van de dosis in de loop van dagen of weken. Onder meer om de kans op bijwerkingen te verminderen. Doorgaans is bij het stoppen met medicatie de plasmaspiegel na vijf keer de halfwaardetijd zo laag dat geen effecten meer optreden. Bij sommige geneesmiddelen is uitsluiping (geleidelijk verlagen van de dosis) nodig om onttrekkingsverschijnselen of het reboundfenomeen te voorkomen. Bijvoorbeeld bij anti-epileptica en corticosteroïden. Het reboundeffect houdt in dat na staken van het middel, de symptomen waarvoor het middel werd gebruikt (tijdelijk) terugkeren, soms in heviger mate.

Halfwaardetijd

De halfwaardetijd is de tijd waarna nog maar de helft van het geneesmiddel in het bloed is. Enige tijd na inname wordt een evenwicht bereikt: de ‘steady state’. De opgenomen hoeveelheid geneesmiddel is dan gelijk aan de hoeveelheid die wordt uitgescheiden. Als de steady state hoger wordt – bijvoorbeeld door het verhogen van de dosis-, kan dat ertoe leiden dat je buiten het therapeutisch gebied komt. Hiermee stijgt het risico op toxiciteit, en dus ernstige bijwerkingen.

Uitgelicht congres

Nursing Brein College

Werken met Thuiswonende Kwetsbare Ouderen

Nursing Congres Oncologie in de Thuiszorg

ReeHorst

Omgaan met complex gedrag in de ouderenzorg

Van der Valk

Omgaan met complex gedrag in de ouderenzorg

ReeHorst

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Dag van de Wijkverpleging

ReeHorst

Congres Kleinschalig Zorgen

ReeHorst

Nursing Brein College

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Beatrix Theater

Het Pijn congres

Het Maag Darm Lever congres

ReeHorst

MedicatieVeiligheid

Nursing Congres Oncologie in de Thuiszorg

ReeHorst

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst

Werken met Thuiswonende Kwetsbare Ouderen

Nursing Experience

Omgaan met complex gedrag in de ouderenzorg

Gooiland