Medicatie

Medicatie
Leerling en verpleegkundige aan het bed van een patiënt

Patiënten minder misselijk na operatie onder opioïdvrije anesthesie

Een nieuwe vorm van anesthesie zonder opioïden zorgt ervoor dat patiënten postoperatief minder misselijk zijn en sneller naar huis kunnen. Ook vermindert deze opioïdvrije anesthesie de kans op delier na de operatie.
Medicatie

Pijncasus: ‘Ik wil geen morfinepomp. Mijn moeder had die ook en…

Na een hemicolectomie krijgt mevrouw Blom een PCA-pomp. De volgende dag ligt mevrouw stil in bed en weigert ze alle verzorging. Wat is er aan de hand? De verpleegkundige besluit de pijnconsulent in te schakelen.
Wondzorg
Nursing Challenge: eerste toets over wondzorg

Chirurgische wondzorg: minder opiaten nodig dankzij ‘pijnstilkatheter’ in de wond

Bij lokale pijnstilling via een katheter in de wond hebben operatiepatiënten minder morfine nodig. Chirurg-oncoloog Jeroen Vogelaar vertelt hoe het werkt.
Medicatie
Medicijnquiz pijnmedicatie

De basis van pijn deel 3: Hoe behandel je pijn?

Een goede pijnbehandeling valt of staat met kennis en kunde. Hoe behandel je pijn? Deel 3 van de serie De basis van pijn.
Medicatie
Medicijnquiz pijnmedicatie

De basis van pijn deel 2: hoe breng je pijn in…

Pijnbestrijding, we kunnen er niet genoeg aandacht voor hebben. Een betere pijnbehandeling valt of staat met kennis en kunde. Pijndeskundige Marion Giesberts zet de belangrijkste must-knows op een rij. Deel 2: pijn meten.
Medicatie
Medicijnquiz pijnmedicatie

De basis van pijn deel 1: wat is pijn en hoe…

Pijnbestrijding, we kunnen er niet genoeg aandacht voor hebben. Een betere pijnbehandeling valt of staat met kennis en kunde. Pijndeskundige Marion Giesberts zet de belangrijkste must-knows op een rij. Deel 1: het ontstaan van pijn.
Medicatie
doorbraakpijn

Snelwerkend fentanyl eerste keuze onvoorspelbare doorbraakpijn

Snelwerkende fentanylpreparaten zijn voortaan middelen van eerste keuze bij de behandeling van onvoorspelbare doorbraakpijn bij kanker.
Medicatie
oxycodon

Nursing Challenge: Oxycodon

Hoeveel weet jij over de veel voorgeschreven pijnstiller oxycodon? Toets je kennis met de Nursing Challenge en verdien 1 accreditatiepunt.
Medicatie
obstipatie

Kwart opioïdengebruikers slikt ondanks aanbevelingen geen laxantia

Patiënten die geen laxantia gebruikten gaven vaak als reden dat zij dat niet nodig vonden. De deskundige denkt daar anders over.
Medicatie

Oxycodon: ‘Jaarlijks 220 doden door onjuist gebruik opioïden’

Het aantal doden door onjuist of onnodig gebruik van opioïden zoals oxycodon is de afgelopen jaren fors gestegen. Minister Bruins van Medische Zorg kondigt maatregelen aan.

Over medicatie

Geneesmiddelen

Zorg voor medicatie: uitzetten, klaarzetten, aanreiken of toedienen van medicijnen.

Lees meer

De arts schrijft medicijnen voor, op basis van indicatie, rekening houdende met contra-indicaties en mogelijke interacties. Als de patiënt de medicatie niet zelf kan beheren, is de verpleegkundige verantwoordelijk voor het aanreiken, toedienen, uitzetten, klaarzetten en beheren van medicijnen.

Medicatieveiligheid

Medicatieveiligheid gaat over alle activiteiten die zijn gericht op juiste voorschrijving, aflevering en gebruik van geneesmiddelen. Met als doel dat
– de juiste cliënt
– het juiste medicijn
– op de juiste tijd
– in de juiste hoeveelheid en dosering
– en op de juiste wijze krijgt toegediend

Medicatiefout

Een medicatiefout is elke fout in het proces van voorschrijven, ter hand stellen/afleveren, opslag/beheer, gereedmaken, toedienen/registreren en evalueren, ongeacht of er schade is opgetreden.
Veelvoorkomende oorzaken:
– Geen duidelijke toedienlijst: niet weten wat te moeten geven.
– Zelf maken van een medicijnlijstje: de gegevens zijn niet goed overgenomen.
– Storingen tijdens het werken met medicatie: onvoldoende aandacht bij de voorbereidingen en het toedienen van de medicijnen.
– Geen duidelijke afspraken in het zorgleefplan: voor de toediener is niet duidelijk waar hij/zij verantwoordelijk voor is.
– Geen goede toedienregistratie: er is niet afgetekend, dus is het niet duidelijk of de cliënt medicatie heeft gekregen.
– De instructie is niet duidelijk: toediener weet niet waarop te letten.
– Geen kennisgenomen van de bijsluiter: toediener weet niet wat hij/zij geeft.
– Geen volledig ingevuld uitvoeringsverzoek bij injecties: er zijn onvoldoende gegevens om verantwoord te handelen.

Bijwerkingen en interactie

Omdat de werkzame stoffen van een geneesmiddel door het hele lichaam zitten, kan er ook een ongewenste lichamelijke reactie op een niet beoogde plek optreden. Veel voorkomende bijwerkingen zijn duizeligheid, hoofdpijn en maag- en darmklachten, zoals diarree en buikpijn. Ook kan iemand allergisch of overgevoelig zijn voor geneesmiddelen, wat zich kan uiten in jeuk, huiduitslag of benauwdheid.

Bij gelijktijdig gebruik van meerdere medicijnen kunnen deze elkaars werking positief of negatief beïnvloeden (interactie). Dit kan ook gebeuren tussen recept-medicijnen en zelfzorgmedicijnen en tussen zelfzorgmedicijnen onderling. Ook interactie met voedsel of dranken is mogelijk, zoals alcohol, melk of grapefruitsap. Een probleem – vooral bij ouderen – is polyfarmacie: het gebruik van meerdere medicijnen.

Afhankelijkheid en verslaving

Volgens de DSM-IV TR2 is afhankelijkheid of misbruik van een middel een patroon van onaangepast gebruik van een middel dat significante beperkingen of lijden veroorzaakt. Zoals: het middel wordt langer – of in hogere dosering – gebruikt dan gepland. Soms treden ook  fysiologische verschijnselen op, zoals tolerantie: de patiënt heeft steeds meer nodig om hetzelfde effect te bereiken. Er kan ook sprake zijn van selectieve tolerantie, bijvoorbeeld: na enkele dagen opioïdgebruik blijft het pijnstillend effect en verdwijnt de misselijkheid. Bij gebruik van een middel dat alleen gericht is op vermindering van een gezondheidsprobleem, zoals pijn, is geen sprake van verslaving. Wel kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. Dit betekent dat bij plotseling staken van het middel lichamelijke ontwenningsverschijnselen zijn te verwachten..

Oplaaddosis, insluipen, uitsluipen

Bij een medicamenteuze behandeling moet de gewenste concentratie van het geneesmiddel zo snel mogelijk de bloedbaan bereiken. Soms is daarvoor een hogere aanvangsdosering (oplaaddosis) nodig (zoals bij digoxine, en anticoagulantia, zoals acenocoumarol, fenprocoumon, warfarine).

Insluipen is het geleidelijk verhogen van de dosis in de loop van dagen of weken. Onder meer om de kans op bijwerkingen te verminderen. Doorgaans is bij het stoppen met medicatie de plasmaspiegel na vijf keer de halfwaardetijd zo laag dat geen effecten meer optreden. Bij sommige geneesmiddelen is uitsluiping (geleidelijk verlagen van de dosis) nodig om onttrekkingsverschijnselen of het reboundfenomeen te voorkomen. Bijvoorbeeld bij anti-epileptica en corticosteroïden. Het reboundeffect houdt in dat na staken van het middel, de symptomen waarvoor het middel werd gebruikt (tijdelijk) terugkeren, soms in heviger mate.

Halfwaardetijd

De halfwaardetijd is de tijd waarna nog maar de helft van het geneesmiddel in het bloed is. Enige tijd na inname wordt een evenwicht bereikt: de ‘steady state’. De opgenomen hoeveelheid geneesmiddel is dan gelijk aan de hoeveelheid die wordt uitgescheiden. Als de steady state hoger wordt – bijvoorbeeld door het verhogen van de dosis-, kan dat ertoe leiden dat je buiten het therapeutisch gebied komt. Hiermee stijgt het risico op toxiciteit, en dus ernstige bijwerkingen.

Uitgelicht congres

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Ouderenpsychiatrie in de praktijk

Nursing Brein College

Dag van de Wijkverpleging

Nursing Congres Oncologie in de thuiszorg

Werken met Thuiswonende Kwetsbare Ouderen

Dag van de Medicatieveiligheid

Het Maag Darm Lever congres

ReeHorst

Het Pijn congres

ReeHorst

Congres Kleinschalig zorgen

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Dag van de Verzorgende

Dag van de Revalidatiezorg

Nursing Festival

Nursing Experience

Omgaan met complex gedrag in de ouderenzorg