Medicatie

Medicatie

Welke medicatie verhoogt het risico op vallen?

Door de coronamaatregelen bewegen veel ouderen minder, waardoor spierkracht en balans afnemen. Dit verhoogt het valrisico. Voor jou als verpleegkundigen dus een extra reden om alert te zijn op onnodig gebruik van valgevaarlijke medicatie.
Medicatie
00000sarah.jpg

Arts grijpt sneller Haldol om verzorgende te ontlasten

Artsen zijn sneller geneigd psychofarmaca voor te schrijven, omdat ze hiermee de verzorgende willen ontlasten.
Medicatie
kwartet.jpg

Gratis download: kwartetspel medicatieveiligheid

Wanneer moet je dubbel paraferen? Wat mag je wel bijschrijven op de toedienlijst? Je leert het met dit kwartet.
Medicatie
medicatiefouten.jpg

Medicatiefouten in VVT vooral menselijke fout

IGZ bundelde meldingen van medicatiefouten in een overzichtelijk rapport.
Medicatie
Intramuraal 4 keer vaker antipsychotica gebruikt dan extramuraal

Intramuraal 4 keer vaker antipsychotica gebruikt dan extramuraal

Laxeermiddelen worden 3 keer zo veel verstrekt aan bewoners van verpleeghuizen. Bloeddrukverlagers en cholesterolverlagers juist minder.
Medicatie
Kennisquiz: pijn bij ouderen

Kennisquiz: pijn bij ouderen

Test je kennis over pijn bij ouderen met deze acht vragen.
Medicatie
'Gebruik psychofarmaca kan dalen door gedrag verzorgende'

‘Gebruik psychofarmaca kan dalen door gedrag verzorgende’

Als verzorgenden goed getraind zijn in het herkennen van probleemgedrag bij dementerenden, ermee om leren gaan en weten wat hun gedrag met de dementerende doet, kan het psychofarmacagebruik halveren.
Medicatie
'Veel dementerenden krijgen overbodige psychofarmaca'

‘Veel dementerenden krijgen overbodige psychofarmaca’

Eenderde van de dementerenden krijgt drogerende medicatie, vaak zonder dat zij dat willen of hun naasten hiervan op de hoogte zijn.
Medicatie
dementie

Checklist verbetert pijnbehandeling dementerende

Een checklist kan de pijnbehandeling van senioren met dementie verbeteren. Veel pijn bij dementerenden in zorginstellingen wordt niet ontdekt.
Medicatie
arts

‘Verzorgenden, trek aan de bel als helpende zich met medicatie bezig…

Stop met het inzetten van helpenden en zorghulpen bij medicatie. Dat is wat Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN) met klem benadrukken. 'Vooral medicatie uitzetten wordt wel eens aan hen uitbesteed.'

Over medicatie

Geneesmiddelen

Zorg voor medicatie: uitzetten, klaarzetten, aanreiken of toedienen van medicijnen.

Lees meer

De arts schrijft medicijnen voor, op basis van indicatie, rekening houdende met contra-indicaties en mogelijke interacties. Als de patiënt de medicatie niet zelf kan beheren, is de verpleegkundige verantwoordelijk voor het aanreiken, toedienen, uitzetten, klaarzetten en beheren van medicijnen.

Medicatieveiligheid

Medicatieveiligheid gaat over alle activiteiten die zijn gericht op juiste voorschrijving, aflevering en gebruik van geneesmiddelen. Met als doel dat
– de juiste cliënt
– het juiste medicijn
– op de juiste tijd
– in de juiste hoeveelheid en dosering
– en op de juiste wijze krijgt toegediend

Medicatiefout

Een medicatiefout is elke fout in het proces van voorschrijven, ter hand stellen/afleveren, opslag/beheer, gereedmaken, toedienen/registreren en evalueren, ongeacht of er schade is opgetreden.
Veelvoorkomende oorzaken:
– Geen duidelijke toedienlijst: niet weten wat te moeten geven.
– Zelf maken van een medicijnlijstje: de gegevens zijn niet goed overgenomen.
– Storingen tijdens het werken met medicatie: onvoldoende aandacht bij de voorbereidingen en het toedienen van de medicijnen.
– Geen duidelijke afspraken in het zorgleefplan: voor de toediener is niet duidelijk waar hij/zij verantwoordelijk voor is.
– Geen goede toedienregistratie: er is niet afgetekend, dus is het niet duidelijk of de cliënt medicatie heeft gekregen.
– De instructie is niet duidelijk: toediener weet niet waarop te letten.
– Geen kennisgenomen van de bijsluiter: toediener weet niet wat hij/zij geeft.
– Geen volledig ingevuld uitvoeringsverzoek bij injecties: er zijn onvoldoende gegevens om verantwoord te handelen.

Bijwerkingen en interactie

Omdat de werkzame stoffen van een geneesmiddel door het hele lichaam zitten, kan er ook een ongewenste lichamelijke reactie op een niet beoogde plek optreden. Veel voorkomende bijwerkingen zijn duizeligheid, hoofdpijn en maag- en darmklachten, zoals diarree en buikpijn. Ook kan iemand allergisch of overgevoelig zijn voor geneesmiddelen, wat zich kan uiten in jeuk, huiduitslag of benauwdheid.

Bij gelijktijdig gebruik van meerdere medicijnen kunnen deze elkaars werking positief of negatief beïnvloeden (interactie). Dit kan ook gebeuren tussen recept-medicijnen en zelfzorgmedicijnen en tussen zelfzorgmedicijnen onderling. Ook interactie met voedsel of dranken is mogelijk, zoals alcohol, melk of grapefruitsap. Een probleem – vooral bij ouderen – is polyfarmacie: het gebruik van meerdere medicijnen.

Afhankelijkheid en verslaving

Volgens de DSM-IV TR2 is afhankelijkheid of misbruik van een middel een patroon van onaangepast gebruik van een middel dat significante beperkingen of lijden veroorzaakt. Zoals: het middel wordt langer – of in hogere dosering – gebruikt dan gepland. Soms treden ook  fysiologische verschijnselen op, zoals tolerantie: de patiënt heeft steeds meer nodig om hetzelfde effect te bereiken. Er kan ook sprake zijn van selectieve tolerantie, bijvoorbeeld: na enkele dagen opioïdgebruik blijft het pijnstillend effect en verdwijnt de misselijkheid. Bij gebruik van een middel dat alleen gericht is op vermindering van een gezondheidsprobleem, zoals pijn, is geen sprake van verslaving. Wel kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. Dit betekent dat bij plotseling staken van het middel lichamelijke ontwenningsverschijnselen zijn te verwachten..

Oplaaddosis, insluipen, uitsluipen

Bij een medicamenteuze behandeling moet de gewenste concentratie van het geneesmiddel zo snel mogelijk de bloedbaan bereiken. Soms is daarvoor een hogere aanvangsdosering (oplaaddosis) nodig (zoals bij digoxine, en anticoagulantia, zoals acenocoumarol, fenprocoumon, warfarine).

Insluipen is het geleidelijk verhogen van de dosis in de loop van dagen of weken. Onder meer om de kans op bijwerkingen te verminderen. Doorgaans is bij het stoppen met medicatie de plasmaspiegel na vijf keer de halfwaardetijd zo laag dat geen effecten meer optreden. Bij sommige geneesmiddelen is uitsluiping (geleidelijk verlagen van de dosis) nodig om onttrekkingsverschijnselen of het reboundfenomeen te voorkomen. Bijvoorbeeld bij anti-epileptica en corticosteroïden. Het reboundeffect houdt in dat na staken van het middel, de symptomen waarvoor het middel werd gebruikt (tijdelijk) terugkeren, soms in heviger mate.

Halfwaardetijd

De halfwaardetijd is de tijd waarna nog maar de helft van het geneesmiddel in het bloed is. Enige tijd na inname wordt een evenwicht bereikt: de ‘steady state’. De opgenomen hoeveelheid geneesmiddel is dan gelijk aan de hoeveelheid die wordt uitgescheiden. Als de steady state hoger wordt – bijvoorbeeld door het verhogen van de dosis-, kan dat ertoe leiden dat je buiten het therapeutisch gebied komt. Hiermee stijgt het risico op toxiciteit, en dus ernstige bijwerkingen.

Uitgelicht congres

Nursing Congres Oncologie in de Thuiszorg

ReeHorst

Nursing Congres Oncologie in de Thuiszorg

ReeHorst

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst

Werken met Thuiswonende Kwetsbare Ouderen

Nursing Experience

Congres Kleinschalig Zorgen

ReeHorst

Ouderenpsychiatrie in de praktijk

Van der Valk hotel

Het Maag Darm Lever congres

ReeHorst

Dag van de Revalidatiezorg

Van der Valk

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Omgaan met complex gedrag in de ouderenzorg

Van der Valk

Nursing Brein College

ReeHorst

Nursing Pijn Congres

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

ReeHorst

Nursing Festival

De Landgoederij

Dag van de Wijkverpleging

ReeHorst