Ouderenzorg

Een hand stopt een rij omvallende dominostenen

Wet zorg en dwang: adviezen van verpleegkundig consulent

2020 was een overgangsjaar voor de Wet zorg en dwang (Wzd). Verpleegkundig consulent Christa Janmaat vertelt wat verpleegkundigen kunnen leren van praktijkervaringen van afgelopen jaar.
Medicatie

Gesprekshandleiding voor patiënt met lage gezondheids-vaardigheden

Bijsluiters niet kunnen lezen, instructies niet begrijpen. Hoe ondersteun je een patiënt met lage gezondheidsvaardigheden? Een onlangs ontwikkelde gesprekshandleiding kan houvast bieden.
Ouderenzorg

Contact met dementerende dankzij Geurbox

Door de geuren komen herinneringen naar boven en kun je makkelijker contact leggen met iemand met dementie.
Ouderenzorg
Wetenschap

Wetenschap: sociale relaties vertragen cognitieve achteruitgang

Dit artikel is verschenen in Nursing-magazine september 2016 Gezond eten, voldoende bewegen, niet roken – daarvan is bekend dat ze het risico op cognitieve achteruitgang verkleinen. Promotieonderzoek van neuropsycholoog Jisca Kuiper wijst uit dat nu ook sociaal functioneren aan dit lijstje toegevoegd kan worden. Ouderen die weinig mensen spreken, ontwikkelen bijvoorbeeld vaker dementie. Kuiper baseerde […]
Ouderenzorg

Mantelzorg tegen decubitus

Door de patiënt en zijn mantelzorger te betrekken bij decubituspreventie, vergroot je de kans op succes. Hoe motiveer je hen daartoe?
Ouderenzorg

Interview Bianca Buurman: ‘Gesprek over laatste levensfase is taak wijkverpleegkundige’

Voormalig oncologieverpleegkundige Bianca Buurman deed promotieonderzoek, won in 2013 de Anna Reynvaanpraktijkprijs en werd onlangs aangesteld als lector transmurale ouderenzorg aan de Hogeschool van Amsterdam. Wie is deze ambitieuze collega en wat drijft haar?

Over ouderenzorg

Ouderenzorg

De zorg voor (kwetsbare) ouderen kan complex zijn, bijvoorbeeld vanwege comorbiditeit en polyfarmacie. Op deze themapagina aandacht voor medische, verpleegkundige en psychosociale problemen bij ouderen.

Lees meer

Bij veel ouderen is sprake van een combinatie van aandoeningen en klachten zoals diabetes, dementie, incontinentie en slikproblemen. Ze krijgen daarvoor vaak veel verschillende medicatie (polyfarmacie). Als verpleegkundige in de ouderenzorg sta je voor de uitdaging om de eigen regie van de cliënt zo veel mogelijk te behouden, maar tegelijkertijd aandacht te hebben voor bijvoorbeeld medicatieveiligheid en valpreventie.

Omdat ouderen steeds vaker en langer thuis blijven wonen, neemt de zorgzwaarte in de wijk toe. Zelfstandig thuiswonende ouderen redden het meestal nog net, maar bij acute gezondheidsproblemen of incidenten zoals een val belanden ze vaak op de spoedeisende hulp. Dat kan al snel leiden tot een ziekenhuisopname, waarna met name kwetsbare ouderen vaak in een verpleeghuis terecht komen. Een goede transmurale overdracht is essentieel om continuïteit van de zorg te waarborgen en de achteruitgang in kwaliteit van leven bij ziekte of incidenten te beperken.

Kwetsbare ouderen

Met de leeftijd neemt vaak de kwetsbaarheid toe. Bij kwetsbare ouderen is er sprake van een opeenstapeling van risicofactoren, waardoor zij snel achteruit kunnen gaan bij bijvoorbeeld een val of ziekte. Zij zullen daardoor eerder in een verpleeghuis belanden na een heupfractuur, sneller complicaties ontwikkelen bij een longontsteking of een delier krijgen wanneer ze in het ziekenhuis opgenomen moeten worden. Risicofactoren waarmee kwetsbare ouderen te maken hebben zijn bijvoorbeeld ondervoeding, slecht evenwicht, verminderde spierkracht, geheugenklachten en polyfarmacie.

Veiligheid

Bij thuiswonende ouderen, maar ook bij ouderen (op geriatrische afdelingen) in ziekenhuis of verpleeghuis, liggen allerlei risico’s op de loer. Factoren zoals ondervoeding, polyfarmacie en oogproblemen hebben allemaal invloed op elkaar en kunnen bijvoorbeeld het risico op vallen vergroten. Risicosignalering is daarom een belangrijk thema voor verpleegkundigen. Denk aan valpreventie, medicatieveiligheid en het signaleren van ondervoeding of depressie. Het is helaas niet altijd eenvoudig een balans te vinden tussen veiligheid aan de ene kant en zelfstandigheid en zelfredzaamheid aan de andere kant. Soms zullen vrijheidsbeperkende maatregelen moeten worden toegepast, zoals bedhekken om het valrisico te verkleinen of een medicatiekluis bij cliënten bij wie de medicatie in beheer van de wijkverpleging is.

Dagelijkse zorg

Belangrijke thema’s in de dagelijkse ouderenzorg zijn continentie, mondzorg en medicatiebeheer. Veelal zal deze zorg door verzorgenden worden uitgevoerd, maar ook verpleegkundigen hebben ermee te maken. Bij incontinentie zijn huidbeschadigingen (incontentie-geassocieerde dermatitis of IAD) bijvoorbeeld niet altijd te voorkomen. De wonden genezen vaak slecht, zeker bij ouderen met slechte circulatie. Het is zaak te bepalen of er sprake is van IAD of bijvoorbeeld decubitus, en de verpleegkundige interventies hierop aan te passen.

Psychische problemen

Veel voorkomende psychische problemen bij ouderen zijn dementie, delier, depressie, angst en eenzaamheid. Maar liefst één op de vijf mensen krijgt een vorm van dementie. Dementie op tijd signaleren, diagnosticeren en behandelen, eventueel in samenwerking met de casemanager dementie of specialist ouderengeneeskunde is dus cruciaal. Symptomen van dementie, delier en depressie, zoals geheugenverlies, onrust en slaapproblemen, kunnen lastig te onderscheiden zijn, helemaal als ze tegelijkertijd voorkomen. Instrumenten zoals de Delirium Observatie Screening Schaal (DOSS) of de Geriatrische Depressie Schaal (GDS) kunnen hierbij helpen.

Uitgelicht congres

Niet-aangeboren hersenletsel

ReeHorst

Topsprekers over Kwetsbare Ouderen

ReeHorst

Niet-aangeboren hersenletsel

ReeHorst

Nursing Festival

Ouderenpsychiatrie in de praktijk

ReeHorst

Het Diabeteszorg congres

ReeHorst

Nursing Experience

ReeHorst

Dag van de Revalidatiezorg

ReeHorst

MedicatieVeiligheid

ReeHorst

Het Dementie congres

ReeHorst

Nursing Brein College

Nursing Congres Oncologie in de Thuiszorg

ReeHorst

Omgaan met complex gedrag in de ouderenzorg

Van der Valk

Omgaan met complex gedrag in de ouderenzorg

ReeHorst

Dag van de Medicatieveiligheid

ReeHorst

Dag van de Wijkverpleging

ReeHorst

Congres Kleinschalig Zorgen

ReeHorst

Masterclass Klinisch Redeneren

ReeHorst

Topsprekers over Kwetsbare Ouderen

ReeHorst

Niet-aangeboren hersenletsel

Het Jaarcongres Palliatieve Zorg

Beatrix Theater

Het Pijn congres

Online

Het Maag Darm Lever congres

ReeHorst

Masterclass Klinisch Redeneren

ReeHorst

Masterclass Klinisch Redeneren

ReeHorst

Het Dementie congres

ReeHorst

Werken met Thuiswonende Kwetsbare Ouderen

ReeHorst