Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties3

‘Coronacrisis is een wake-up call voor VAR’s’

Margot Hamel
Margot Hamel
Promovendus en verpleegkundige Janet Bloemhof interviewde voorzitters van verpleegkundige adviesraden in ziekenhuizen over hun rol tijdens de coronacrisis. ‘Nu is het juiste moment om te pleiten voor meer verpleegkundige invloed op het beleid.’
Janet Bloemhof
Janet Bloemhof is stafadviseur verpleegkunde en secretaris van de Verpleegkundige Raad in ziekenhuis Tergooi in Hilversum. Ze doet promotie-onderzoek naar beleidsparticipatie van verpleegkundigen.

Wat kwam uit de gesprekken naar voren?

Janet: ‘Allereerst de enorme bereidheid om deel te nemen aan ons onderzoek*. 94 procent deed mee, dat is echt super veel. Misschien komt dat omdat leden van VAR’s graag hun ervaringen wilden delen: wat ging goed en waar hebben we het laten liggen?

Nogal wat VAR-leden wilden aan het begin van de crisis meteen verplegen, bij de patiënten zijn. Dat zit in hun bloed, maar was het ook verstandig, vragen ze zich nu af. Andere VAR’s moesten hun VAR-uren gevraagd of ongevraagd inleveren. Voor een deel ligt hier een verantwoordelijkheid van de VAR zelf. Dat hoorden we ook terug: “Dit gebeurt ons niet nog een keer, deze crisis is echt een wake-up call voor ons”.’

Hoe was het gesteld met de betrokkenheid bij de crisis?

‘38 procent van de VAR’s scoorde een onvoldoende op de vraag naar hun betrokkenheid bij de COVID-19 crisis en haar nasleep, zoals het herstarten van de reguliere zorg. Bijna een derde gaf een zes of zeven, weer een derde een acht of hoger. In geen enkel ziekenhuis vroeg de raad van bestuur (RVB) de VAR in het crisisbeleidsteam. Vier VAR’s hebben aangegeven dat ze wilden meedenken, en dat gebeurde daarna ook.

Er is wel wat nuance nodig bij deze cijfers, want in de kleinere ziekenhuizen hebben VAR’s vaak korte lijnen met de RvB. Zitting hebben in een crisisteam vinden zij daarom niet nodig. Ook  zijn er bijvoorbeeld verpleegkundig managers die in de VAR zitten en vanuit hun functie als manager, dus niet als VAR-lid, zitting hebben in operationele crisisteams.

Tegelijkertijd is het vreemd dat raden van bestuur niet meteen aan verpleegkundigen denken als het om een crisis gaat, zoals corona. Terwijl wij in het hart van ons werk geraakt worden. Ga maar na, een verdubbeling van de ic-bedden, de grote emotionele impact van het werk, het opschalen en flexibel inzetten van collega’s, en geen bezoek meer welkom bij de patiënt. Het lijkt daarom niet meer dan logisch dat de VAR een belangrijke rol heeft in de crisisorganisatie. Dat moet echt beter.’

Hoe pak je dat aan?

‘Ja dat is een goeie! Er is een grote variëteit in de VAR’s en de rol die zij in de instelling vervullen. We moeten samen met de raden van bestuur bepalen welke rol verpleegkundigen kunnen nemen. Betrek verpleegkundigen dus bij de crisisorganisatie en beleidsparticipatie in ziekenhuizen. Zorg ervoor dat je als VAR heldere afspraken maakt met de RvB over de verantwoordelijkheden en rol van de VAR, zowel tijdens als na de crisis. En zorg voor goede borging van deze afspraken! Anders blijft het teveel hangen op personen.

Ons onderzoek kan gezien worden als interventie die bij de VAR’s heeft aangezet tot reflectie en leren. Pak door, en regel mentor- en intervisietrajecten voor VAR’s met ervaren bestuurders en onderzoekers. De coronacrisis heeft verpleegkundigen zichtbaar gemaakt. Dat gaat ons hierbij zeker helpen. Mijn advies aan alle VAR’s is dan ook: bespreek met de raad van bestuur verpleegkundige beleidsparticipatie. Geef aan wat je nodig hebt, juist nu.’

*Dit onderzoek kwam tot stand via  Amsterdam UMC locatie AMC, CC Zorgadviseurs, Hogeschool Utrecht, Hogeschool van Amsterdam, Radboudumc in Nijmegen, Tergooi in Hilversum en V&VN. Meer info: jbloemhof@tergooi.nl.

Al meer dan 80.000 zorgverleners zijn abonnee: de digitale Nieuwsbrief van Nursing krijgen zij twee keer per week gratis in hun nieuwsbrief. Boordevol nieuws, speciaal voor verpleegkundigen. Meld je hier aan.

 

3 REACTIES

  1. Al decennia te hoge werkdruk, hoog ziekteverzuim. De jongeren nokken af en velen maken dus hun opleiding niet af en geef ze ongelijk. Zolang verpleegkundigen en verzorgenden niet de mogelijk zien om alleszins redelijke eisen af te dwingen wordt het niks en zeker niet met een doekje voor het bloeden want een VAR is afhankelijk van de speelruimte die directie /bestuur wenst te geven. Heeft niets te maken met medezeggenschap, laat staan mede beslissingsbevoegdheid. De VAR is een fopspeen, niet meer en niet minder.

  2. Lees alle reacties
  3. U weet dat een VAR geheel afhankelijk is van de goodwill van directie/bestuur. Zij heeft alleen die invloed die directie/bestuur haar toe staat. Zij kan ook de VAR naar huis sturen, enzovoorts. De VAR bevindt zich dus in een totaal afhankelijke positie. De verpleegkundigen/verzorgenden zijn nog steeds niet in staat om medezeggenschap en de daarbij behorende medebeslissingsbevoegdheid af te dwingen en in de wet geregeld te krijgen. We hebben het nog steeds over te hoge werkdruk, hoog ziekteverzuim, jonge mensen lopen bij bosjes weg en maken als leerling de opleiding niet af. Nee, het is al decennia grondig mis en dat los je niet op met een doekje voor het bloeden.

  4. Wil je als verpleegkundige echt invloed hebben, neem dan zitting in de ondernemingsraad. Die heeft echte wettelijke bevoegdheden geworteld in de WOR en is makkelijk afdwingbaar via de rechter,mocht de bestuurder onwillig zijn. De VAR is een fopspeen voor de verpleegkundigen, heeft nul wettelijke bevoegdheden en dient alleen als schaamlapje voor de bestuurder om te laten zien dat ze verpleging ook mag meepraten,behalve als er crisis is, dan even niet. Helaas is mijn ervaring dat de verpleging ondervertegenwoordigd is inde ondernemingsraad. In menig VAR zitten trouwens ook veelal de usual suspects, mensen die niet aan het bed staan maar kantoorfuncties hebben met een verpleegkundige achtergrond.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.